N 340 - N48 Zwolle-Ommen

4.2 Veiligheid

In deze paragraaf worden twee belangrijke veiligheidsaspecten behandeld: de verkeersveiligheid en externe veiligheid. Daarnaast wordt ingegaan op de ligging van hoogspanningsleidingen en een militaire laagvliegroute. In paragraaf 4.7.6 wordt ingegaan op het aspect waterveiligheid.

4.2.1 Verkeersveiligheid

4.2.1.1 Beleidskader

De Europese Commissie heeft in het Witboek over het Europese vervoersbeleid (2001) voorgesteld dat de EU zich ten doel stelt het aantal verkeersdoden in de periode tot 2010 met de helft terug te dringen. In Nederland is de doelstelling ten aanzien van de verkeersveiligheid vastgesteld in de Nota Mobiliteit.

Het (aangepaste) ontwerp voor de N 340/N48 is getoetst aan het bestaande beleid en geldende wet- en regelgeving. Voor het aspect verkeersveiligheid is met name de Nota Mobiliteit van belang.

4.2.1.2 Onderzoek

De provincie Overijssel sluit in de Omgevingsvisie met haar veiligheidsdoelstellingen aan bij de doelstellingen en aanpak in de Nota Mobiliteit. Bij het ontwerp van de nieuwe N 340/N48 is aandacht besteed aan de volgende aspecten:

• slachtoffers;
• ongevallen;
• fietsverkeer.

De invloed van de aanpassingen bij de knooppunten Varsen en Arriërveld zijn onderzocht. Het aangepaste knooppunt Varsen leidt niet tot een gewijzigd verkeersveiligheidsniveau (zie bijlage 6). Ten opzichte van de huidige situatie bij Arriërveld verandert het verkeersveiligheidsbeeld daar niet.

Kans op slachtoffers

De weg wordt veiliger in gebruik en de kans op ongevallen verkleint door het toepassen van onder meer de volgende maatregelen:

• rijrichtingscheiding;
• ongelijkvloerse aansluitingen en kruisingen;
• minder discontinuïteiten (weefvakken, geen erfaansluitingen) in het wegbeeld;
• minder snelheid- en homogeniteitverschillen in de verkeerssoorten;
• aanleg van rotondes bij de op- en afritten van een aantal ongelijkvloerse aansluitingen.

Ongevallen

De verkeersaantrekkende werking van de N 340/N48 neemt toe, omdat de weg een hogere toegevoegde waarde krijgt ten opzichte van andere nabijgelegen wegen. Dit komt de verkeersveiligheid op het onderliggende wegennet ten goede.

Fietsverkeer

De kans op ongevallen met fietsers wordt kleiner doordat het aantal zogenaamde conflictpunten sterk vermindert. Dit aantal conflictpunten is teruggebracht met onder meer de volgende maatregelen:

• de aanleg van fietstunnels;
• het opheffen en vervangen van uitwisselpunten tussen langzaam verkeer en gemotoriseerd verkeer door ongelijkvloerse aansluitingen en rotondes;
• de aanleg van fietssluizen;
• het afwaarderen van de 'oude' N 340 tussen de aansluiting met de A28 tot de Ankummerdijk tot een 60 km/uur-weg, met een vrijliggend fietspad voor twee rijrichtingen tussen de Kranenburgweg en de Ankummerdijk.

Tijdens de werkzaamheden aan de N 340/N48 wordt zorg gedragen voor de verkeersveiligheid van fietsers en voetgangers.

4.2.1.3 Conclusie

Met de realisering van de nieuwe N 340/N48 wordt de verkeersveiligheid over het gehele traject verbeterd. Het (aangepaste) ontwerp voor de nieuwe N 340/N48 is daarmee in overeenstemming met het bestaande beleid en geldende wet- en regelgeving. De opgenomen aanpassingen ter plaatse van knooppunten Varsen en Arriërveld - ten opzichte van het ontwerp inpassingsplan - leiden niet tot een wezenlijk andere beoordeling van de verkeersveiligheid.

4.2.2 Externe veiligheid

De gevolgen van de aanleg van de N 340/N48 voor de externe veiligheid zijn onderzocht in het kader van de Planstudie BesluitMER N 340/N48. De resultaten van dit onderzoek zijn hieronder samengevat weergegeven.

4.2.2.1 Beleidskader

Het ontwerp voor de N 340/N48 is getoetst aan het bestaande beleid en geldende wet- en regelgeving. Voor het aspect externe veiligheid is vooral de Circulaire Risiconormering Vervoer Gevaarlijke Stoffen belangrijk.

In de Circulaire Risiconormering Vervoer Gevaarlijke Stoffen zijn de criteria met betrekking tot externe veiligheid opgenomen. Externe veiligheid betreft het risico dat mensen lopen als gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen op een transportas of bij een bedrijf. Dit wordt uitgedrukt in een plaatsgebonden risico en een groepsrisico. Indien sprake is van een toename van het groepsrisico, dient de provincie Overijssel over deze toename verantwoording af te leggen.

Het plaatsgebonden risico (PR) is de kans per jaar dat een persoon die permanent en onbeschermd zou verblijven in de directe omgeving van een inrichting of transportroute, overlijdt als gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen in die inrichting of op die route. Hiervoor geldt een grenswaarde (1 * 10-6). De omvang van het PR is dus geheel afhankelijk van de hoeveelheid stoffen die vervoerd worden over de transportroute.

Het groepsrisico (GR) geeft aan wat de kans is op een ramp met een bepaald aantal dodelijke slachtoffers in de omgeving van de transportroute. Hiervoor geldt een oriëntatiewaarde. De oriëntatiewaarde voor het GR is per km route of tracé bepaald op 10-4 per jaar (1 op 10.000 per jaar) voor 10 slachtoffers; 10-6 per jaar (1 op 1.000.000 per jaar) voor 100 slachtoffers.

4.2.2.2 Onderzoek

Om de omvang van het plaatsgebonden risico en het groepsrisico te kunnen bepalen, heeft de provincie Overijssel risicoberekeningen uitgevoerd. Hierbij zijn de omvang van het plaatsgebonden risico en het groepsrisico in beeld gebracht.

Plaatsgebonden risico

Uit de risicoberekeningen komt naar voren dat er over het gehele traject geen sprake is van een overschrijding van de grenswaarde voor het plaatsgebonden risico (PR, 1*10-6). De geplande ontwikkelingen hebben geen invloed op het plaatsgebonden risico.

Groepsrisico

Uit risicoberekeningen komt naar voren dat alleen tussen de aansluiting met de A28 en de kruising met de Ankummerdijk (het nieuwe tracé) sprake is van een lichte stijging van het groepsrisico. Deze stijging doet zich voor ter hoogte van het bedrijventerrein Hessenpoort, de Anningahof en landgoed Dijkzicht. Het groepsrisico is hier berekend op 0,001 ten opzichte van de oriëntatiewaarde. Het groepsrisico blijft hiermee ruim onder de oriëntatiewaarde. Vanaf de aansluiting Ankummerdijk tot en met kruising Koesteeg / Dedemsweg daalt het groepsrisico van 0,001 naar 0 en na de kruising Koesteeg / Dedemsweg blijft het groepsrisico onveranderd klein.

Het groepsrisico bevindt zich overal ruim onder de oriëntatiewaarde.

4.2.2.3 Verantwoordingsplicht

In de Circulaire Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen is de verplichting tot verantwoording van het groepsrisico opgenomen. Met het opstellen van een verantwoording kan het beslissingsbevoegde gezag een afweging maken over de aanvaardbaarheid van de risico's.

Het berekende groepsrisico neemt ter hoogte van bedrijventerrein Hessenpoort licht toe. Om deze reden is een verantwoording van het groepsrisico opgesteld. Bij het opstellen van het wegontwerp heeft de provincie Overijssel zoveel mogelijk aangesloten bij het veiligheidsadvies van de Veiligheidsregio IJsselland. Dit advies heeft met name betrekking op de hulpverlening en de zelfredzaamheid van aanwezigen. De Veiligheidsregio IJsselland heeft hierover het volgende geadviseerd:

• bij gebruik van brede bermen, de weggebruikers door middel van borden aangeven hoe zij moeten handelen bij een calamiteit;
• indien brede bermen niet mogelijk zijn, de middenbermen zodanig uitvoeren dat zij voor hulpdienstvoertuigen berijdbaar zijn;
• vanaf de parallelweg(en) halfverharde doorsteken voor hulpdiensten maken naar de N 340;
• het fietspad, parallel aan het spoortraject Zwolle-Meppel, toegankelijk maken voor de hulpdiensten in verband met de bereikbaarheid van bedrijventerrein Hessenpoort;
• het wegtraject van de N 340 waar mogelijk op maaiveld realiseren;
• indien sprake is van halfverdiepte ligging, deze zo kort mogelijk uitvoeren;
• indien gekozen zou worden voor een aansluiting bij de Maneweg, dan bij De Stouwe een calamiteitenafrit voor hulpdiensten realiseren;
• vanuit Ommen vanaf de N 340 een calamiteitenaansluiting naar de Varsenerweg aanleggen;
• aandacht hebben voor een goede risicocommunicatie;
• zowel tijdens de aanleg van de N 340 als bij de definitieve uitvoering, in overleg met de hulpdiensten, zorgen voor een goede bereikbaarheid voor de hulpdiensten langs het gehele tracé.

Op basis van de bovenstaande aanbevelingen heeft de provincie Overijssel een voorstel opgesteld voor de locaties van vluchthavens en hulpdienstuitgangen. De locaties van de hulpdienstuitgangen zijn opgenomen in paragraaf 3.3.8. In het overleg met de hulpdiensten op 18 juni 2010 is dit voorstel gepresenteerd aan de adviseurs van de Veiligheidsregio IJsselland en de verschillende hulpdiensten. Zij zijn akkoord met het voorstel van de provincie Overijssel.

Het groepsrisico is en blijft onder de oriëntatiewaarde. Er is gekeken of maatregelen mogelijk zijn die de toename van het groepsrisico beperkt houden. De adviezen van de Veiligheidsregio zijn zorgvuldig in de afwegingen betrokken. Het maatschappelijke belang dat door het inpassingsplan wordt gediend (zie paragraaf 2.1 Nut en noodzaak) en het maatschappelijk en economisch belang van de risicobronnen, rechtvaardigen het aanwezige niveau van het groepsrisico. Het groepsrisico is, gelet op de generiek aanwezige veiligheidsmaatregelen voor het onderhavige besluit, maatschappelijk aanvaardbaar aangezien het groepsrisico een factor 1000 onder de oriëntatiewaarde blijft.

4.2.2.4 Gasleidingen

De N 340/N48 kruist diverse hogedruk aardgasleidingen, onder meer nabij de aansluiting met de A28 (zie volgende alinea) en bij knooppunt Varsen. Deze leidingen zijn weergegeven op de verbeelding, inclusief een zakelijk rechtstrook van 5 meter aan weerszijden van de leiding. Bij het knooppunt A28/N 340 is rekening gehouden met het verleggen van een leiding ten behoeve van de realisatie van het knooppunt. De ligging van de nieuwe leiding is hiertoe opgenomen op de verbeelding. Tevens is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen teneinde de huidige gasleiding en de daarvoor opgenomen zone, na realisatie van de nieuwe gasleiding, te kunnen verwijderen. Voor de wegaanpassingen zijn de externe veiligheidsrisico's van de hogedruk aardgastransportleidingen niet relevant. De reden hiervoor is dat transportassen niet voorzien in permanent aanwezige personendichtheden, zoals dat bij woningen bijvoorbeeld het geval is. Oftewel: wegen zijn geen kwetsbare of beperkt kwetsbare objecten in de zin van het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) of de circulaire Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen. Wel dient rekening gehouden te worden met eventuele leidingverleggingen. Conform het Besluit Externe Veiligheid Buisleidingen, welke op 1 januari 2011 in werking is getreden, geldt voor aardgasleidingen een bebouwingsvrije afstand van vijf meter. Deze bebouwingsvrije afstanden zijn als dubbelbestemming opgenomen op de verbeelding.

Gastransportleiding knooppunt A28/N 340

De gastransportleiding bij het knooppunt A28/N 340 wordt gedeeltelijk verlegd. Hiertoe is het plaatsgebonden risico en het groepsrisico berekend van deze gastransportleiding, zowel voor als na de voorgenomen verlegging

• plaatsgebonden risico: Zowel voor als na de verlegging is het plaatsgebonden risico van de gastransportleiding overal kleiner dan de in het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) gestelde grenswaarde.
• groepsrisico: Zowel voor als na de verlegging is het groepsrisico van de gastransportleiding kleiner dan de in het Bevb gestelde richtwaarde.

De gedeeltelijke verlegging van de gastransportleiding bij het knooppunt A28/N 340 blijft binnen de gestelde veiligheidsnormen en is daarmee mogelijk.

Structuurvisie Buisleidingen

Bij het opstellen van dit Provinciaal Inpassingsplan is tevens rekening gehouden met de Structuurvisie Buisleidingen. De doorwerking van de Structuurvisie zal nader worden geregeld in een wijziging van het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Provinciaal Inpassingsplan N 340/N48 maakt geen nieuwe bestemmingen mogelijk die het leggen van buisleidingen kan belemmeren. Op deze wijze is rekening gehouden met de Structuurvisie buisleidingen.

4.2.2.5 Conclusie

De realisatie van de N 340/N48 ondervindt geen beperkingen door regelgeving op het gebied van externe veiligheid. De nieuwe weg zorgt niet voor een toename van het plaatsgebonden risico, dat ruim onder de grenswaarde blijft. Het groepsrisico blijft langs het gehele tracé ruim onder de oriëntatiewaarde, al stijgt het groepsrisico licht ter hoogte van bedrijventerrein Hessenpoort. In overleg met de Veiligheidsregio IJsselland en hulpdiensten heeft de provincie Overijssel hiervoor een verantwoording opgesteld. De verlegging van de gasleidingen bij het knooppunt A28/N 340 blijven binnen de Bevb gestelde waarden voor het plaatsgebonden risico en het groepsrisico en is daarmee mogelijk. Tevens is rekening gehouden met de Structuurvisie buisleidingen.

4.2.3 Hoogspanningslijnen

De mate van invloed van hoogspanningsleidingen op de gezondheid is nog onduidelijk. Het Rijk heeft daarom geadviseerd: "vermijd bij de vaststelling van streek- en bestemmingsplannen en van de tracés van bovengrondse hoogspanningslijnen, dan wel bij wijzigingen in bestaande plannen of van bestaande hoogspanningslijnen, zo veel als redelijkerwijs mogelijk is, het ontstaan van nieuwe situaties waarbij kinderen langdurig verblijven in het gebied rond bovengrondse hoogspanningslijnen waarbinnen het jaargemiddelde magneetveld hoger is dan 0.4 microtesla (de magneetveldzone).”

Meerdere hoogspanningsleidingen doorkruisen of liggen in de nabijheid van het plangebied (zie tabel 4.1.). Langs de bovengrondse hoogspanningsleidingen zijn aan beide zijden van de leiding zogenaamde magneetveldzones van toepassing. Deze magneetveldzones zijn bepaald met toepassing van de ‘Handreiking voor het berekenen van de breedte van de specifieke magneetveldzone bij bovengrondse hoogspanningslijnen’ van het RIVM, d.d. 25 juni 2009. Binnen magneetveldzones worden op grond van dit inpassingsplan geen functies mogelijk gemaakt waarin personen langdurig kunnen verblijven. De magneetveldzones zijn weergegeven op de verbeelding van dit inpassingsplan.

leiding			spanning (kV)	magneetveldzone (m)	boven-/ondergronds
Zwolle Weteringsekade - Zwolle Hessenweg			110	2 x 50	bovengronds
Harculo - Zwolle Hessenweg			110	2 x 50	bovengronds
Zwolle - Tusveld			380	2 x 135	bovengronds
Harculo - Zwolle Hessenweg			110	2 x 50	bovengronds
Dante - knp Witharen			110	2 x 5	ondergronds

Tabel 4.1. Hoogspanningsleidingen in het plangebied en bijbehorende masthoogte

De masten van de bovengrondse hoogspanningsleidingen dienen te worden verhoogd om een maximale doorrijdhoogte te kunnen garanderen. De huidige masthoogte varieert van 31 tot bijna 44 meter hoogte. De vier masten aan de westzijde van de spoorverbinding Zwolle-Meppel worden - op een nieuwe fundatie - met 11 meter verhoogd. Twee masten aan de oostzijde van de spoorverbinding Zwolle-Meppel worden - op de bestaande fundatie - met 5 meter verhoogd.

De laagste masten zijn nu 31 meter hoog en worden verhoogd tot een hoogte van maximaal 47 meter. De hoogste masten (zijn nu tussen 40 en 44 meter hoog en worden verhoogd tot een hoogte van maximaal 53 meter. Deze hoogten zijn in lijn met zowel vigerende bestemmingsplannen als dit inpassingsplan. De aanwezigheid van de hoogspanningsleidingen staat de uitvoerbaarheid van het provinciaal inpassingsplan N 340/N48 daarom niet in de weg.

4.2.4 Militaire laagvliegroute

Over het plangebied loopt een laagvliegroute voor jachtvliegtuigen (zie afbeelding 4.2). Voor dergelijke routes geldt een minimum vlieghoogte van 75 meter. De toegestane hoogten van de bouwwerken binnen het plangebied blijven onder deze vlieghoogte en conflicteren daarmee niet met de militaire laagvliegroute.

Afbeelding 4.2; laagvliegroutes en -gebieden