N 340 - N48 Zwolle-Ommen

4.4 Geluidhinder

Ten behoeve van dit Provinciaal inpassingsplan is een akoestisch onderzoek uitgevoerd (zie het akoestisch rapport in bijlage 8). Bij dit onderzoek zijn de akoestische effecten als gevolg van de aanpassingen aan de N 340/N48 beoordeeld. Op basis van dit onderzoek is bepaald voor welke geluidgevoelige bestemmingen sprake is van een overschrijding van de (voorkeurs-)grenswaarde, zoals die is gesteld in de Wet geluidhinder (Wgh).

Als gevolg van enkele wijzigingen in de uitgangspunten is het akoestisch onderzoek voor het Provinciaal Inpassingsplan, ten opzichte van het ontwerp dat ter inzage heeft gelegen, aangepast. Deze wijzigingen vloeien voort uit nieuwe (ambtshalve) inzichten, ingebrachte zienswijzen en de kosten (doorvoeren aanpassingen Varsen en Arriërveld). Hierna zijn de wijzigingen en relevante oorzaken weergegeven:

• enkele indieners van zienswijzen op het ontwerp Provinciaal Inpassingsplan wijzen erop dat met de peiljaren geen of onvoldoende rekening gehouden is met de realisatietijd van de weg. De realisatie van de weg duurt naar verwachting drie jaren, te starten vanaf 2015 waarmee de weg in 2018 volledig in gebruik is. Daarmee wijzigt het peiljaar 10 jaar naar openstelling naar 2028. Het verkeersmodel N 340/N48 is daarop aangevuld met peiljaar 2028;

• de N 377 Lichtmis-Slagharen wordt duurzaam veiliger ingericht. De N 340/N48 Zwolle-Ommen en de N 377 Lichtmis-Slagharen oefenen invloed op elkaar uit. Het verkeersmodel N 340/N48 is daarop aangevuld met de voorziene maatregelen op de N 377 Lichtmis-Slagharen;

• het Rijk heeft te kennen gegeven geen financiële middelen beschikbaar te stellen voor de realisatie van het knooppunt A28/N 340, waardoor is besloten om aangepaste wegontwerpen voor de knooppunten Arriërveld en Varsen op te nemen;

• verder zijn naar aanleiding van zienswijzen enkele aanpassingen van delen van het onderliggend wegennet doorgevoerd, te weten de wijziging aan de zuidzijde van de aansluiting Maneweg en de rotonde nabij Oudleusen.

Ambtshalve zijn enkele omissies in het akoestisch onderzoek ontdekt en hersteld. Het gaat om:

• in tabel 6.1 zijn in de kolom van de gecumuleerde geluidbelasting van de A28 enkele getallen tussen enkele adressen verwisseld;
• bij de actualisatie van het model zijn enkele hoogtelijnen aangepast en verschoven. Dit heeft lokaal geleid tot een aanpassing in de berekeningsresultaten;
• verwerken van het definitief bouwplan van Hotel Café Restaurant Zwolle B.V.. Dit heeft geleid tot lokale wijzigingen in de akoestische berekeningsresultaten.

Met behulp van het geactualiseerde verkeersmodel N 340/N48 is het geluidsmodel aangepast en zijn de geluidsberekeningen en de -afwegingen opnieuw uitgevoerd. Dit heeft op onderdelen van het akoestisch onderzoek geleid tot bijstelling. Het gaat hierbij onder meer om:

• het aantal geluidsgevoelige bestemmingen waarvoor een Hogere Grenswaarde wordt aangevraagd, betreft 21 (was 17). De oorzaak ligt vooral besloten in de lichte toename van de verkeersintensiteiten;

• als gevolg van de actualisatie is over het algemeen de geluidbelasting iets omhoog gegaan. In sommige gevallen geldt dat door de gewijzigde input de geluidbelasting gelijk is gebleven of iets is afgenomen.

4.4.1 Wettelijk kader

Bij een wijziging of aanleg van een weg wordt in het kader van de Wgh een akoestisch onderzoek uitgevoerd. Op basis van artikel 74 van de Wgh heeft iedere weg een zone, waarbinnen het gebied ligt waarop akoestisch onderzoek betrekking heeft. De bepalingen uit de Wgh zijn alleen van toepassing binnen de geluidszone van de weg. De grenswaarden uit de Wgh gelden uitsluitend voor geluidsgevoelige bestemmingen11 die liggen binnen deze geluidszone van de weg. De geluidszone heeft bij een weg van 2 rijstroken een breedte van 250 meter en bij vier rijstroken een breedte van 400 meter.

Voor andere objecten die liggen binnen de geluidszone geldt geen wettelijke normering voor de toegestane geluidsbelasting. Volgens jurisprudentie dient het inpassingsplan wel inzicht te geven in de geluidsbelasting bij niet-geluidsgevoelige bestemmingen. Voor begraafplaatsen, kazernes, campings, recreatiewoningen en woonbootlocaties ontbreekt een wettelijke normering volgens de Wgh. Indien deze bestemmingen aanwezig zijn, is daarvoor in het akoestisch onderzoek nagegaan in hoeverre de geluidssituatie ter plaatse door de aanleg of wijziging van de weg verandert.

Naast deze akoestische gevolgen op geluidgevoelige en niet-geluidgevoelige bestemmingen is in het akoestisch onderzoek ook een beoordeling gegeven van de akoestische effecten op Natura 2000, EHS, ganzen- en weidevogelgebieden. Dit is verwerkt in het Compensatieplan (bijlage 12).

De geluidsbelasting voor de huidige en toekomstige situatie wordt uitgedrukt in Lden (Lday/evening/night) in dB. De geluidsbelasting voor de huidige en toekomstige situaties is berekend volgens het Reken- en Meetvoorschrift Geluidhinder 2006.

Bij aanleg van een nieuwe weg (dit geldt voor het weggedeelte tussen de A28 en de Ankummerdijk) is de voorkeursgrenswaarde van 48 dB uit de Wet geluidhinder van toepassing. De voorkeursgrenswaarde vormt de grenswaarde waaraan de geluidsbelasting in 2028 wordt getoetst. Als de voorkeursgrenswaarde overschreden wordt, dan moeten er geluidmaatregelen overwogen worden. Daarbij wordt eerst gekeken naar maatregelen bij de bron (stiller wegdek) en vervolgens naar maatregelen in de overdracht (geluidsschermen of -wallen). Blijkt het niet mogelijk om met maatregelen de geluidsbelasting tot de grenswaarde terug te brengen, dan dient een ‘hogere grenswaarde’ te worden vastgesteld. Het vaststellen van hogere waarden is mogelijk nadat gebleken is dat maatregelen om de geluidbelasting terug te brengen onvoldoende doeltreffend zijn, of om stedenbouwkundige, verkeerskundige, landschappelijke of financiële redenen niet uitvoerbaar zijn.

Voor wijzigingen op of aan een bestaande weg (dit geldt voor het weggedeelte tussen de Ankummerdijk en aansluiting Arriërveld) geldt de algemene systematiek van de Wgh als een tweetrapsraket. Voor elke geluidsgevoelige bestemming wordt op grond van de wet eerst de geldende 'grenswaarde' bepaald. Vervolgens wordt bezien of deze grenswaarde in de toekomstige situatie, in de regel 10 jaar na realisatie van dit project, met (afgerond) 2 dB of meer overschreden wordt. Als dit het geval is, dan is er volgens de Wet geluidhinder sprake van een 'reconstructie van een weg' en moeten geluidsmaatregelen overwogen worden. De geldende grenswaarden worden bepaald voor alle geluidsgevoelige bestemmingen. De geldende grenswaarde is bij wijziging van een hoofdweg over het algemeen gelijk aan de geluidsbelasting één jaar vóór de wijziging van de weg. Dit wordt de 'heersende geluidsbelasting' genoemd. Hierbij geldt dat een geluidsbelasting van 48 dB altijd is toegestaan. Dat is dus de 'drempelwaarde' voor de vaststelling van de geldende grenswaarde. Als er echter in het verleden een hogere grenswaarde is vastgesteld die lager is dan de geluidsbelasting die heerste vóór wijziging van de weg, dan geldt deze 'hogere grenswaarde' als grenswaarde.

Zodoende is de geldende grenswaarde in dat geval de laagste waarde van:

• de geluidsbelasting één jaar voor de fysieke ingreep;
• een eventueel eerder vastgestelde hogere waarde.

4.4.2 Onderzoek

Uit het onderzoek blijkt dat een groot aantal van de mogelijke knelpunten vooraf oplosbaar is door het toepassen van stil asfalt (2-laags ZOAB) bij de aanleg van de N 340/N48. Na toepassing van 2-laags ZOAB op het gehele tracé doen zich 21 overschrijdingsgevallen voor, waarbij de maximaal toegestane toename van 5 dB nergens wordt overschreden.

Voor deze 21 woningen dient een hogere grenswaarde vastgesteld te worden (zie het akoestisch rapport in bijlage 8). De hogere grenswaarden dienen te zijn vastgesteld voordat het inpassingsplan door Provinciale Staten wordt vastgesteld.

Eén woning (Hessenweg 25 te Dalfsen) is bij Bureau Sanering Verkeerslawaai reeds aangemeld als een (afgehandelde) saneringswoning, waarbij in het verleden een hogere grenswaarde is vastgesteld van 67 dB. Nu dient deze hogere waarde te worden gewijzigd naar 53 dB, waardoor voor deze woning een (lagere) hogere waarde dient te worden aangevraagd.

Na toepassing van 2-laags ZOAB neemt de geluidsbelasting op de recreatiewoningen af. De geluidsbelasting op de scholen te Ankum en Oudleusen neemt af ten opzichte van de huidige situatie.

De akoestische effecten op Natura 2000, EHS, ganzen- en weidevogelgebieden worden aanzienlijk beperkt door de toepassing van 2-laags ZOAB op het gehele tracé. Dit is weergegeven op de kaarten behorende bij het Compensatieplan, bijlage 12.

4.4.3 Geluidwerende maatregelen

Op grond van de resultaten van het geluidonderzoek zou voor een beperkt deel van het gehele tracé een wettelijke geluidwerende maatregel moeten worden genomen. Dit betreft de toepassing van 2-laags ZOAB. Door dit stille asfalt wordt voorkomen dat zich situaties boven de maximale ontheffingswaarde voordoen.

Het 2-laags ZOAB wordt (als projectafspraak) echter over het gehele tracé van de N 340/N48 toegepast, en niet alleen op het trajectgedeelte met de 21 woningen waarvoor een hogere waarde dient te worden aangevraagd. Grotendeels gaat het dus om een bovenwettelijke maatregel. 2-laags ZOAB draagt over de hele lengte van het tracé bij aan de door de provincie Overijssel gewenste ruimtelijke kwaliteit. Dit type wegdek voorkomt geluidoverlast voor mens en natuur zoveel mogelijk.

Langs het tracé worden geen geluidschermen geplaatst. Hiervoor bestaat op basis van toetsing op doelmatigheid (zie bijlage 8) geen noodzaak vanuit de Wet geluidhinder. De afwezigheid van deze schermen is positief voor het behoud en ontwikkeling van de landschappelijke kwaliteit van de Vechtstreek.

4.4.4 Conclusie

Voor 21 woningen dient een hogere grenswaarde verleend te worden. De adressen van deze woningen zijn weergeven in bijlage 8. De hogere grenswaarden dienen te zijn verleend voordat het inpassingsplan door Provinciale Staten wordt vastgesteld. De toepassing van 2-laags ZOAB op het gehele tracé draagt, ten opzichte van de autonome ontwikkeling maar veelal ook ten opzichte van de huidige situatie, bij aan de vermindering van de geluidsbelasting op geluidsgevoelige en niet-geluidsgevoelige bestemmingen in het gebied.

• 11. Een geluidsgevoelige bestemming is een begrip uit de Nederlandse Wet geluidhinder (Wgh) en het bijbehorende Besluit geluidhinder (Bgh). Een woning is bijvoorbeeld een geluidsgevoelige bestemming. Als een bestemming, dat kan een gebouw of een terrein zijn, als geluidsgevoelig is aangemerkt, gelden de regels uit de Wgh en het Bgh. Geluidsgevoelige bestemmingen worden in beginsel beschermd tegen te hoge geluidsniveaus van verkeerswegen, spoorlijnen en industrie, of tegen toename van deze niveaus als er iets aan de situatie verandert.