Artikel 1 Begrippen     

Artikel 2 Wijze van meten     

Artikel 3 Groen     

Artikel 4 Verkeer     

Artikel 5 Verkeer - Verblijfsgebied     

Artikel 6 Water     

Artikel 7 Leiding - Gas     

Artikel 8 Leiding - Water     

Artikel 9 Waarde - Archeologie - 1     

Artikel 10 Anti-dubbeltelregel     

Grond die eenmaal in aanmerking is genomen bij het toestaan van een bouwplan waaraan uitvoering is gegeven of alsnog kan worden gegeven, blijft bij de beoordeling van latere bouwplannen buiten beschouwing.

Artikel 11 Algemene aanduidingsregels     

Artikel 12 Algemene afwijkingsregels     

Gedeputeerde Staten kunnen bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in deze regels ten behoeve van:

1. het oprichten van niet voor bewoning bestemde gebouwen, brugwachtershuisjes en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ten dienste van (openbare) nutsvoorzieningen met een bovengrondse inhoud van maximaal 75 m³ en een bouwhoogte van maximaal 4 meter;
2. een afwijking ten aanzien van bouwgrenzen en ter plaatse van overige aanduidingen in het horizontale vlak die noodzakelijk is, ofwel ter aanpassing aan de bij uitmeting blijkende werkelijke toestand van het terrein, dan wel indien dit uit het oogpunt van doelmatig gebruik van de grond en bebouwing gewenst is en er geen dringende redenen zijn die zich hiertegen verzetten en mits die afwijking ten opzichte van hetgeen is aangegeven maximaal 10 meter bedraagt;
3. een afwijking ten aanzien van de voorgeschreven bouwhoogte van gebouwen, bouwhoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, grondoppervlakte van bebouwing, en overige aanduidingen, eventueel met een overschrijding van de bouwgrenzen, mits deze afwijkingen niet meer bedraagt dan 10% van de in het plan voorgeschreven maten en oppervlakten.

Artikel 13 Algemene wijzigingsregels     

Gedeputeerde Staten zijn overeenkomstig het bepaalde in artikel 3.6, lid 1 onder a van de Wet ruimtelijke ordening bevoegd het plan te wijzigen, indien de wijziging betrekking heeft op:

1. een afwijking ten aanzien van de voorgeschreven bouwhoogte van gebouwen, bouwhoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, grondoppervlakte van bebouwing en overige aanduidingen, eventueel met een overschrijding van de bouwgrenzen, mits deze afwijkingen niet meer bedraagt dan 10% van de in het plan voorgeschreven maten, afstanden en oppervlakten;
2. een vanuit het oogpunt van doelmatig gebruik noodzakelijke afwijking ten aanzien van de voorgeschreven bouwhoogte van gebouwen, bouwhoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, grondoppervlakte van bebouwing en overige aanduidingen, maten en afstanden, eventueel met een overschrijding van de bouwgrens of de bestemmingsgrens, mits deze afwijkingen meer bedragen dan 10% maar minder dan 20% van de in het plan voorgeschreven maten, afstanden en oppervlakten.

Artikel 14 Overige regels     

Artikel 15 Overgangsrecht     

Artikel 16 Slotregel     

Deze regels worden aangehaald als: 'Regels van het inpassingsplan HOV Leiden-Katwijk'.

1.1 Waarom een PIP?     

In 2013 is de provincie Zuid-Holland een overeenkomst aangegaan met Katwijk (Overeenkomst HOV-NET Zuid-Holland Noord met Katwijk, besluit van Provinciale Staten 30 januari 2013) waarin is vastgelegd dat er een HOV/R-net corridor tussen Leiden-Katwijk-Noordwijk wordt gerealiseerd. Een busbaan langs Valkenhorst en Duinvallei is hier onderdeel van.a

Het instrument provinciaal inpassingsplan, hierna te noemen PIP, wordt gebruikt voor ontwikkelingen die van provinciaal belang zijn. Het provinciaal belang voor de tijdige aanleg van de busbaan is groter dan het belang van de individuele gemeente om in dit geval zelf een planologisch besluit te nemen. Daarnaast dient de aanstaande ontwikkeling van de woonwijk Valkenhorst, bestaande uit 5.600 woningen, goed bereikbaar te zijn. De busbaan fungeert als belangrijke verkeersmaatregel die de komst van de wijk mogelijk maakt. Daarbij speelt bij de keuze voor dit PIP mee dat het tracé voor de busbaan moet aansluiten op andere tracés (o.a. Tjalmaweg, Rijnlandroute) en moet zijn afgestemd op ontwikkelingen in de omgeving, zowel in tijd als qua locatie. Het PIP is een ruimtelijk plan zoals een bestemmingsplan maar dan op provinciaal niveau. Het PIP overschrijft de onderliggende bestemmingsplannen, waarbij de provincie zelf als bevoegd gezag verantwoordelijk is voor de hele planologische procedure.

Voor de ontwikkeling van de HOV/R-net corridor LKN, tracé Valkenhorst en Duinvallei, is daarom vanwege de schaal, het provinciaal belang en de tijd (één procedure, één bevoegd gezag) gekozen om het PIP als ruimtelijke instrument in te zetten.

1.2 Nut en noodzaak HOV     

Historie HOV R-net

De provincie Zuid-Holland vindt het belangrijk dat iedereen op een snelle, veilige en duurzame manier van A naar B kan reizen. De provincie investeert daarom in hoogwaardig openbaar vervoer in de Randstad; onderdeel hiervan is het zogenaamde R-net. Aantrekkelijk openbaar vervoer is snel, frequent en betrouwbaar. In 2012 is besloten om als onderdeel van dit R-net een nieuwe (vrijliggende) busverbinding tussen Leiden-Katwijk-Noordwijk aan te leggen. Het uitgangspunt hierbij is om het tracé als busbaan aan te leggen en de mogelijkheid te hebben om dit tracé later te kunnen vertrammen. In 2013 is een overeenkomst gesloten tussen de provincie Zuid-Holland en Katwijk over maatregelen op het grondgebied van de gemeente Katwijk. Diverse maatregelen zijn al uitgevoerd zoals nieuwe R-net haltes en een tunnel voor fietsers en voetgangers onder de Zeeweg. De volgende fase is een grotendeels vrijliggende busbaan parallel aan de N206 van Valkenhorst-oost langs de Duinvallei, Mient Kooltuin tot aan de Zeeweg.

Ontwikkelingen in en rond Katwijk

De belangrijkste ontsluitingsroute van Katwijk is de N206. Deze weg behoort tot één van drukkere wegen in de regio. Met infrastructurele maatregelen, zoals de Rijnlandroute, wordt gewerkt aan een robuuster netwerk en betere bereikbaarheid. Verbeterde doorstroming moet ook leiden tot verbetering van de leefbaarheid langs de ontsluitingswegen. Daarnaast is het noodzaak een goed alternatief voor de auto te bieden. Katwijk is één van de grootste gemeenten in Nederland zonder railverbinding. De gemeente groeit de komende jaren flink in inwoneraantal onder meer door de nieuwe woonwijk Valkenhorst. Bij de inrichting van de nieuwe woonwijk Valkenhorst wordt ingezet op een autoluwe wijk. Daarom is het van essentieel belang dat er goede mobiliteitsalternatieven voor de auto zijn. Om Katwijk bereikbaar te houden en Valkenhorst autoluw te maken, is hoogwaardig openbaar vervoer noodzakelijk. De (vrijliggende) busbaan kan zorgen voor deze snelle, hoogfrequente en betrouwbare verbinding tussen Leiden en Katwijk. Daarnaast wordt ook geïnvesteerd in verdere optimalisatie van de snelfietsroute tussen Katwijk en Leiden.

Bus van N206 naar vrijliggende busbaan

Momenteel rijden de bussen tussen Leiden en Katwijk op de N206 tussen het autoverkeer, hiermee kan de gewenste HOV kwaliteit niet geboden worden. Om snelle, frequente en betrouwbare reistijden aan te kunnen bieden, is ontvlechting met het autoverkeer gewenst. Daarnaast biedt een vrijliggende busbaan in de toekomst direct ruimte voor een eventuele vertramming van het tracé op het gedeelte langs de N206. Gekozen is voor een ligging aan de zuidwestzijde van de N206. Aan deze zijde is fysiek meer ruimte dan aan de noordoostzijde. Bovendien ligt de busbaan zo aansluitend aan de nieuwe wijk Valkenhorst. Ook op de andere delen van het tracé, Duinvallei, zijn in de toekomst plannen voor woningbouw en is de busverbinding zo direct toegankelijk. De noordoostzijde had daarnaast niet de voorkeur omdat hierdoor een bestaande groenstructuur – die een scheiding vormt tussen bestaande woonwijken (waaronder Valkenburg, Molenwijk en Tranendal) en de N206 en die momenteel als onderdeel van de Rijnlandroute over het deel langs Valkenburg wordt versterkt – wordt aangetast. Door het gedeelte ter hoogte van Duinvallei zou een busbaan aan de noordoostzijde ook betekenen dat deze vrij dicht op bestaande woningen komt te liggen, waardoor de leefbaarheid op dit gedeelte zal afnemen.

In de bestuursovereenkomst van 17 mei 2013 wordt gesproken over een tweerichtingen busbaan over de gehele lengte tussen Valkenhorst-oost (Torenvlietslaan) en de Zeeweg in Katwijk. Voor het gedeelte tussen Valkenhorst oost (Torenvlietslaan) en de Wassenaarseweg (N441) blijft dit uitgangspunt ongewijzigd. Voor het gedeelte tussen de Wassenaarseweg (N441) en de Zeeweg is opnieuw onderzocht of een tweerichtingen busbaan op dit gedeelte noodzakelijk is. Een van de reden is dat de ruimtelijke impact hierdoor mogelijk kan worden beperkt. Om de ruimtelijke impact van de busbaan te verkleinen, is aanvullend onderzoek (bijlage 1) gedaan voor het tracédeel tussen de Wassenaarseweg (N441) en de Zeeweg. Er is onderzoek gedaan naar varianten voor een (vrijliggende) busverbinding op dit gedeelte van het tracé.

Op basis van dit onderzoek is er voor gekozen om de voorgestelde vrijliggende busbaan in twee richtingen op dit gedeelte van het tracé aan te passen. Er is gekozen voor de variant waarbij de bus via een vrijliggende busbaan tweerichting rijdt tussen Valkenhorst oost en de Molentuinweg. Vervolgens rijdt de bus op een vrijliggende busbaan richting Katwijk en rijdt de bus richting Leiden tot aan de Molentuinweg op de bestaande busstrook op de N206 die hij ter hoogte van de Molentuinweg verlaat en dan zijn weg via de vrijliggende busbaan vervolgt.

Dit leidt niet tot een ander verkeersbeeld op de N206. De variant heeft bovendien de minste impact op bestaande (groen)structuren. Deze ligging van de busbaan biedt bovendien kansen voor realisatie van een grotendeels vrijliggende doorgaande fietsverbinding en goede landschappelijke inpassing van de (bus)infrastructuur. Zie hiervoor hoofdstuk 4 met de onderbouwing en toelichting op het ontwerp.

1.3 Ligging en begrenzing plangebied     

1.4 Wettelijk kader van het inpassingsplan     

1.5 Relatie met andere projecten     

Rijnlandroute

Als onderdeel van de Rijnlandroute wordt de doorstroming van de N206 als één van de drukste wegen in de regio verbeterd. De ir. G. Tjalmaweg bij Valkenburg krijgt 2 x 2 rijstroken en wordt voor een deel verdiept aangelegd. Daarnaast worden twee ongelijkvloerse kruisingen gerealiseerd (Valkenburg West en Valkenburg Oost). Met de verbreding en overige aanpassingen is de weg op de toekomst voorbereid. De Rijnlandroute/ir. G. Tjalmaweg is reeds planologisch mogelijk gemaakt en is momenteel (2022) in uitvoering.

Valkenhorst

Op het voormalig Marinevliegkamp Valkenburg wordt in de komende jaren de nieuwe woonwijk Valkenhorst gerealiseerd. De wijk omvat 5.600 woningen en met diverse voorzieningen. Ook wordt 5 hectare bedrijventerrein, Unmanned Valley, mogelijk gemaakt.

De landschappelijke inpassing aan de zuidzijde van de busbaan grenst aan de rand van deze wijk. De komst van de (vrijliggende) HOV-baan is een belangrijke voorwaarde voor een goede bereikbaarheid van de nieuwe woonwijk. Voor een goede verkeersafwikkeling rondom Valkenhorst is de busbaan tevens een belangrijke maatregel. Binnen Valkenhorst wordt een hub met OV-halte gerealiseerd.

Voor Valkenhorst is in juni 2022 een nieuw bestemmingsplan vastgesteld.

Broekwegviaduct

Ter hoogte van de Broekweg wordt het 'Broekwegviaduct' aangelegd om Oud Valkenburg en nieuw Valkenhorst met elkaar te verbinden. Dit viaduct zorgt ervoor dat niet alleen bewoners van Valkenhorst, maar ook bewoners van Valkenburg de R-net halte aan de Valkenhorst-kant van de weg kunnen bereiken. Door het gebied liep ooit de Broekweg die met de komst van de N206 werd onderbroken. Nu wordt deze verbinding voor fietsers en voetgangers met de bouw van het viaduct hersteld.

Voor het viaduct wordt een aparte planologische procedure doorlopen. In dit provinciaal inpassingsplan wordt het viaduct niet onmogelijk gemaakt.

2.1 Rijksbeleid     

2.2 Provinciaal beleid     

2.3 Regionaal beleid     

2.4 Gemeentelijk beleid     

3.1 Landschappelijke structuur     

De HOV-baan gaat door een mooi en gevarieerd gebied, van polder naar duinen. Van Leiden tot Katwijk worden vier landschapstypen doorkruist. In deze paragraaf wordt kort ingegaan op de verschillende typen.

Figuur 3.1: Landschapstypen langs het HOV-tracé

Valkenhorst-Oost

Nabij deelgebied Valkenhorst-Oost is een vrij rommelig landschap vanwege vele soorten ruimtegebruik. Tuinbouw, landbouw en infrastructuur zijn hier naast elkaar ontstaan. Het is een vrij gesloten landschap met weinig zichten over de polder zoals bij Valkenhorst. Het ligt vlak bij het Valkenburgse Meer. Deze grote open plas is echter niet zichtbaar of voelbaar. Er zijn brede watergangen, waaronder de inlaat van het Valkenburgse Meer en de Rijn, die de HOV-baan zal kruisen.

Valkenhorst

Hier wordt het landschap een open weidegebied, een typische polder. Een zeer open, groen landschap met watergangen als oriëntatie en zichtlijnen. Hier staan poldersoorten zoals populier, wilg, els. Beplanting is vrijwel alleen bij erven te vinden. De boerenbedrijven bevinden zich aan de Kooltuinweg en verderop in het landschap. Dit geeft een gevoel van diepte en maakt de agrarische functie van het gebied zichtbaar.

Mient Kooltuin

De Mient Kooltuin is het overgangsgebied van de oude duinen naar de polder. Vanaf de Kooltuinweg is dit hoogteverschil van de oude duinrand in het landschap goed te zien. Het is vanwege boerenerven een afwisselend open en gesloten gebied. Watergangen zijn veel aanwezig en vormen zichtlijnen en oriëntatie in het landschap. Het landschap tussen Mient Kooltuin en Valkenhorst Oost wordt daarnaast voor een groot deel bepaald door het voormalig vliegveld Valkenburg.

Duinvallei

In het deelgebied ligt een afwisselend open en gesloten landschap van oude duinen. Hoogteverschillen en bochtige wegen geven het gebied een aantrekkelijke uitstraling. De duinbeplanting is in een ver ontwikkeld stadium en is zeer divers. Kenmerkend is het duinstruweel dat dichte wanden van vegetatie vormt. Veel voorkomende soorten zijn duindoorn, meidoorn, hulst en vlier.

3.2 Verkeerssituatie     

De N206 is een regionale verbindingsweg die Katwijk verbindt met Leiden. Het primaire doel van deze weg is om een goede verkeersafwikkeling te faciliteren voor zowel het autoverkeer als het openbaar vervoer. Dagelijks rijden er in de huidige situatie 39.000 motorvoertuigen over dit deel van de N206. Hiermee vervult de N206 een belangrijke functie in de regionale verkeersstructuur. Gezien het feit dat de N206 Katwijk doorkruist, heeft de N206 ook een belangrijke impact op de fietsbereikbaarheid. Immers, door de hoge intensiteit en snelheid heeft de N206 een grote barrièrewerking voor kruisende fietsers. De oversteekmogelijkheden op de N206 zijn daardoor mede bepalend voor het fietsnetwerk in de directe omgeving van de N206.

Het fietsnetwerk kruist de N206, binnen de scope van dit project, op zes plekken. Bij vijf van de zes oversteken (Valkenburg oost, Valkenburg West, Molentuinweg en Nieuwe Duinweg) is een ongelijkvloerse oversteek mogelijk.

Figuur 3.2: Hoofdfietsnetwerk

4.1 Inleiding     

Om ervoor te zorgen dat inwoners van Leiden en Katwijk vanaf eind 2024 snel en comfortabel met het openbaar vervoer kunnen reizen, werken provincie Zuid-Holland en gemeente Katwijk samen aan de doorontwikkeling van de R-net corridor. Een van de maatregelen is een (vrijliggende) busbaan langs Valkenhorst en Duinvallei.

De geplande vrijliggende busbaan komt te liggen tussen de nieuwe wegaansluiting Valkenburg Oost en de Zeeweg in Katwijk. Rondom het tracé vinden tevens diverse ingrepen plaats met betrekking tot landschappelijke inpassing, doorgaande fietsverbindingen en worden diverse kruisingen aangepakt.

Het tracé bestaat grofweg uit twee delen: Valkenhorst en Duinvallei. Deze delen zijn hieronder eerst kort beschreven. In paragraaf 4.3. en 4.4 wordt nader ingegaan op de raakvlakken met en aansluitingen op het bestaande wegennet, de fietsverbinding en het OV-netwerk.

4.2 Tracé beschrijving     

4.3 Verkeersstructuur: Auto en OV     

Auto

De komst van de busbaan brengt geen wijzigingen in de hoofdstructuur voor het autoverkeer. Om de regionale fietsverbinding snel, comfortabel en veilig in te richten is het wel noodzakelijk drie wijzigingen in het onderliggend wegennet te realiseren.

1. Verwijderen Zwenkgras richting volkstuinen

De Zwenkgras (huidige parallelweg langs de N441) vanaf de rotonde Cantineweg zal worden verwijderd. Om de Zanderij bereikbaar te houden, zal de rotonde worden verbonden met het kruispunt Zwenkgras-Graslelie. Langs deze nieuwe weg wordt tevens een parkeervoorziening gerealiseerd zodat de initiatiefnemers Duinvallei (met name de houders van de volkstuinen) hier kunnen parkeren om het gebied te bereiken. Het verwijderen van de Zwenkgras en aanpassing van de rotonde is geen onderdeel van dit PIP.

Figuur 4.3: Uitsnede VO Zwenkgras

2. Het aanpassen van de Nieuwe Duinweg tot fietsstraat

Op het gedeelte waar de busbaan parallel loopt met de Nieuwe Duinweg zijn verschillende opties bekeken om alle verkeersstromen zo goed mogelijk te faciliteren. Tussen de N206 en de Nieuwe Duinweg liggen nu een (brom)fietspad en een groenstrook. Doordat de busbaan richting Katwijk op de plek komt waar nu het bestaande (brom)fietspad ligt, moet op dit gedeelte het (brom)fietspad worden verlegd. Vanuit de omgeving is aangegeven dat de huidige groenstrook zodanig waardevol is dat die zoveel mogelijk in stand moet blijven. Het inpassen van het vrijliggend (brom)fietspad op dit deel van het tracé zou ten koste gaan van de groenstrook. Door het fietsverkeer via de Nieuwe Duinweg af te wikkelen, kan de groenstrook behouden blijven. Om de regionale hoofdfietsroute duidelijk te accentueren wordt de Nieuwe Duinweg doodlopend gemaakt tot aan het parkeerterrein bij de Ontmoetingskerk. Tussen het parkeerterrein en de achteringang van de school is vanwege de bereikbaarheid van de school via de achteringang gekozen voor een fietsstraat om vervolgens na de achteringang over te gaan in een (brom)fietspad richting de tunnel Duinviool. Deze tunnel Duinviool zal autoluw worden. Het besluit om de Nieuwe Duinweg en de fietstunnel onder de N206 anders in te richten is door de gemeente Katwijk genomen. Het college van de gemeente Katwijk heeft ingestemd met het beoogde ontwerp, waardoor deze aanpassingen doorgang kunnen vinden. Deze aanpassing maakt geen onderdeel uit van dit PIP.

Figuur 4.4: Varianten Nieuwe Duinweg voor bus en fiets

3. Kruispunt busbaan-Zeeweg-toerit N206

Ter hoogte van de Zeeweg voegt de bus vanuit Leiden in op de Zeeweg. Dit wordt mogelijk gemaakt door plaatsing van een verkeerslicht waarbij de gehele kruising (ook de toerit N206) wordt meegenomen in deze verkeersregeling. Door de verkeerslichten te koppelen met de verkeerslichten aan de andere zijde van het Zeewegviaduct kan een optimale verkeersafwikkeling worden gerealiseerd. De toerit vanaf de Zeeweg richting Leiden wordt door verkeersregeling geoptimaliseerd. Uit het verkeersonderzoek van 4Cast (bijlage 1) blijkt dat het verdubbelen van de toerit geen negatief effect heeft op de verkeersafwikkeling. Hierdoor is het mogelijk het verkeer vanuit Katwijk aan Zee en de R-net bus die de toerit oprijden tegelijkertijd groen te geven met verkeer dat linksaf slaat vanuit Rijnsburg. Deze verkeersstroom is zodanig beperkt dat het gezamenlijk groen geven, waarbij verkeer vanuit Rijnsburg na het kruispunt invoegt op de toerit, veilig kan worden gerealiseerd. Tevens wordt het fiets-voetpad dat de toerit passeert meegenomen in de verkeersregeling, waardoor ook voor langzaam verkeer een veilige oversteek ontstaat.

Voor deze verkeersregeling is geen planologisch besluit nodig. Het maakt dus geen onderdeel uit van het PIP maar wel van het project.

Figuur 4.5: Aansluiting Zeeweg-N206

4. Gedeeltelijke afsluiting Kooltuinweg en landbouwverkeer

De Kooltuinweg oost (tussen Valkenburg West en Valkenburg Oost) wordt afgesloten voor doorgaand verkeer. Dit is zowel in de aanlegfase van de busbaan maar ook in de permanente situatie (na realisatie van de busbaan en de woonwijk Valkenhorst) het geval. In de permanente situatie is er een alternatieve route beschikbaar via de woonwijk. Bewoners en andere gebruikers maken gebruik van de ontsluitingsstructuur van de wijk, er is een centrumroute die Valkenburg Oost en West verbindt, en men kan via de afrit Valkenburg West de N206 op. Ook blijft de aansluiting op de N441 in stand.

Figuur 4.6: Afsluiting Kooltuinweg

De aanleg van de busbaan loopt vooruit op de realisatie van Valkenhorst, daarom is gekeken naar een oplossing voor de tijdelijke situatie wanneer de centrumroute nog niet beschikbaar is. In de tijdelijke situatie is de ontsluiting voor landbouwverkeer verzekerd via of de bouwwegen of via de Randweg Marine Vliegkamp die momenteel als omrijroute wordt gebruikt vanwege werkzaamheden aan de Kooltuinweg.

OV

De HOV-busbaan is voor het grootste deel vrijliggend met een breedte van 7,5 meter.

Figuur 4.7: Deel 1 busbaan

Figuur 4.8: Deel 2 busbaan

Langs het tracé zijn drie haltes/hubs opgenomen. Bij alle haltes/hubs worden fietsenstallingen en kleinschalige voorzieningen (bijv. servicepunt, abri) gerealiseerd.

1. Halte Duinvallei (ter hoogte van de Molentuinweg). Aan de zijde van de Molentuinweg komt de halte/hub. Daarnaast wordt bij de halte Duinvallei aan de overzijde van de N206 en de busbaan een K&R faciliteit aangelegd.
2. Halte Valkenburg West (ter hoogte van de Oude Broekweg). Hier wordt de halte/hub gecombineerd met voorzieningen op een plein als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Valkenhorst. Bij deze halte wordt eveneens aan de overzijde van het Broekwegviaduct een fietsenstalling gerealiseerd.
3. Halte Valkenburg Oost (ter hoogte van de Torenvlietlaan). Bij deze halte/hub wordt de verbinding gelegd met de oud historische Romeinse grens Limes. In het kader van de gebiedsontwikkeling Valkenhorst wordt het verhaal van Limes uitgewerkt in een park. Ook bij de halte/hub wordt de verbinding gelegd met het verleden door het ontwerpen van een monument met de oude Romeinse palen.

Figuur 4.9: Impressie halte Duinvallei

Figuur 4.10: Impressie halte Valkenhorst

Figuur 4.11: Impressie halte Limes

Ter hoogte van Valkenhorst-oost komt de bus aan over het viaduct Valkenhorst-oost en voegt in op de vrijliggende busbaan. De bus passeert hier de Limesdriehoek aan de zuidzijde. Vervolgens kruist de busbaan richting Katwijk de busbaan richting Leiden en rijdt verder richting de halte Valkenhorst-west. Na deze halte rijdt de bus verder en passeert de N441 gelijkvloers door middel van een verkeerslicht, om vervolgens door te rijden richting de halte Duinvallei. Na deze halte rijdt de bus door over de busstrook om ter hoogte van de toerit N206 vanaf de Zeeweg in te voegen op de Zeeweg en door te rijden richting het gemeentehuis door middel van een verkeerslicht op het kruispunt (Zeeweg-busbaan-toerit N206).

De bus richting Leiden rijdt vanuit Katwijk over de Zeeweg en maakt gebruik van de toerit N206. Na 300 meter gaat de toerit over in een busstrook, welke de bus volgt om vervolgens mee te rijden tot aan het kruispunt Molentuinweg. Hier voegt de bus uit en kruist de busbaan richting Katwijk. Vanaf dit punt rijdt de bus over een vrijliggende busbaan en passeert de drie OV-halten. Kort voor de halte Limesdriehoek passeert de bus wederom de busbaan in tegengestelde richting en voegt na de halte in op de N206.

Naast het gebruik van de busbaan door R-net heeft de provincie de wens uitgesproken om de uitwisseling met andere buslijnen ook mee te nemen in het ontwerp. De enige locatie waar uitwisseling logisch is, is ter hoogte van de aansluiting van de N441. Conform de huidige dienstregeling kan lijn 385 (komende vanuit Wassenaar) dan via de busbaan en halte Duinvallei doorrijden richting de Zeeweg, om vervolgens te halteren bij halte Raadhuis. De bus richting Wassenaar kan hetzelfde traject volgen en ter hoogte van de N441 rechtsaf slaan de N441 op. De bus vanaf de N441 dient op het kruispunt N441-N206 linksaf te slaan de busbaan op. Doordat tussen de rotonde Kooltuinweg en N206 sprake is van vier rijstroken (twee linksaf en twee rechtsaf) is het inpassen van een busstrook op deze locatie lastig. Het meest directe en logische alternatief is om de bus via de Kooltuinweg af te laten buigen en direct aan te sluiten op de busbaan ten zuiden van de N441. Op die manier kan dus de bus invoegen via een verkeerslicht op de N441. Uit het verkeersonderzoek van 4Cast blijkt dat dit mogelijk is zonder de verkeersafwikkeling negatief te beïnvloeden. Dit is dan ook onderdeel van dit PIP. Voor de verkeersregeling is geen planologisch besluit nodig.

Figuur 4.12: Uitwisseling busbaan N441

4.4 Fiets     

De regionale fietsverbinding tussen Leiden en Katwijk loopt langs het gehele tracé van de busbaan. De regionale fietsverbinding wordt versterkt op plekken waar geen (brom)fietspad ligt en wordt teruggebracht op de plekken waar het (brom)fietspad als gevolg van de aanleg van de busbaan niet langer beschikbaar is. Tussen de Torenvlietbrug en de N441 ligt het (brom)fietspad aan de westzijde van de N206. Dit gebied maakt geen onderdeel uit van de projectscope en blijft daarmee ongewijzigd. Wel is het belangrijk om vanuit de nieuwe wijk Valkenhorst voorzieningen te realiseren voor langzaam verkeer, waarbij de busbaan en de N206 ongelijkvloers kunnen worden overgestoken. Ter hoogte van Valkenhorst-oost gebeurt dit via het viaduct over de N206 (tevens begin van de busbaan) en verderop via het nieuw te bouwen Broekwegviaduct. Vanaf beide viaducten wordt een aansluiting gemaakt op het (brom)fietspad aan de westzijde van de N206. De fietsroute kruist de N206 en de busbaan. Ten oosten van de busbaan wordt de fietsroute verder vormgegeven. Er komt een tunnel voor langzaam verkeer ten noorden van de N441 (onderdeel van dit PIP). Deze ligging is gekozen zodat de tunnel niet conflicteert bij eventuele ontwikkelingen rondom de N441 en de aansluiting op de N206. Daarnaast kan een directe verbinding worden gemaakt met de fietsroute richting Katwijk aan Zee via de Cantineweg en de route richting de Zeeweg. Vervolgens loopt het (brom)fietspad door richting de tunnel Molentuinweg waar deze de fietsverbinding richting de Zanderij en de verbinding met Rijnsburg passeert. De noord-zuid route wordt hierbij in de voorrang meegenomen. De route passeert vervolgens via een nieuwe brug de Zanderijvaart en loopt verder richting de Nieuwe Duinweg. Voordat het fietspad overgaat in de Nieuwe Duinweg kruist de route fietsverkeer vanuit de Koningsduin, tunnel Duinviool en Westerbaanpad. Ook hier heeft de doorgaande noord-zuid fietsroute voorrang. Na de aansluiting met het Westerbaanpad gaat de fietsroute verder richting het noorden en loopt deze tussen de inrit van de school en de Nieuwe Duinweg over de fietsstraat. Vanaf dit punt wordt door middel van een fietspad aangesloten op de bestaande fietsstructuur langs de Zeeweg.

Om te komen tot een comfortabele, veilige en kwalitatief hoogwaardige fietsroute parallel aan de busbaan zijn tussen de N441 en de Zeeweg een aantal maatregelen nadrukkelijk gewenst:

• een tunnel voor langzaam verkeer op de locatie zoals voorgesteld (ter hoogte van de N441). Dit is onderdeel van dit PIP;
• nader onderzoek naar de fietsstromen rondom de rotonde N441 en Kooltuinweg in relatie tot de toekomstige ontwikkeling Mient Kooltuin tot multifunctioneel gebied. Dit is geen onderdeel van dit project en daarmee ook niet van dit PIP;
• op de Nieuwe Duinweg een vrijliggende (brom)fietspad van minimaal 4 meter breed in de voorrang te realiseren. Dit besluit is genomen door Katwijk en geen onderdeel van dit PIP (geen planologisch besluit voor nodig). Het gedeelte Nieuwe Duinweg waar auto's en fietsers samen rijden hiervoor inrichten als fietsstraat, auto te gast;
• de tunnel Duinviool afsluiten voor autoverkeer, waardoor autoverkeer de regionale fietsroute niet kruist. Dit is geen onderdeel van dit PIP maar vraagt een verkeersbesluit van de gemeente Katwijk;
• Koningsduin doodlopend maken voor autoverkeer zodat geen autoverkeer de fietsroute kruist. Dit is geen onderdeel van het PIP;
• de oversteek voor fietsers bij de busbaan/toerit N206 meenemen in de regeling zodat een veilige oversteek ontstaat. Dit is geen onderdeel van dit PIP maar wel onderdeel van project (aanpassen verkeersregeling);
• door de fietsroute zo recht mogelijk te ontwerpen worden de zichtlijnen rondom de tunnel en kruisingen verbeterd. Dit verhoogt de verkeersveiligheid waardoor de kans op ongevallen afneemt.

Figuur 4.13: Deel 1 fietspad

Figuur 4.14: Deel 2 fietspad

5.1 Luchtkwaliteit     

Toetsingskader

In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt bij het opstellen van een ruimtelijk project uit het oogpunt van de bescherming van de gezondheid van de mens rekening gehouden met de luchtkwaliteit. Het beleid en normstelling voor luchtkwaliteit wordt gevormd door hoofdstuk 5, titel 5.2 van de Wet milieubeheer. Dit onderdeel van de Wet milieubeheer (Wm) bevat grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofdioxide en stikstofoxiden, fijn stof, lood, koolmonoxide en benzeen. Hierbij zijn in de ruimtelijke ordeningspraktijk langs wegen vooral de grenswaarden voor stikstofdioxide (jaargemiddelde) en fijn stof (jaar- en daggemiddelde) van belang. De grenswaarden van de laatstgenoemde stoffen zijn in tabel 5.1 weergegeven.

Tabel 5.1. Grenswaarden maatgevende stoffen Wm

stof		toetsing van	grenswaarde
stikstofdioxide (NO2)		jaargemiddelde concentratie	40 µg/m³
fijn stof (PM10)		jaargemiddelde concentratie	40 µg/m³
		24-uurgemiddelde concentratie	max. 35 keer p.j. meer dan 50 µg/m³
fijn stof (PM2,5)		jaargemiddelde concentratie	25 µg/m³

Op grond van artikel 5.16 van de Wm kunnen bestuursorganen bevoegdheden die gevolgen kunnen hebben voor de luchtkwaliteit onder andere uitoefenen indien de bevoegdheden/ontwikkelingen niet leiden tot een overschrijding van de grenswaarden of de bevoegdheden/ontwikkelingen niet in betekenende mate bijdragen aan de concentratie in de buitenlucht.

Besluit niet in betekenende mate

In dit Besluit niet in betekenende mate is bepaald in welke gevallen een project vanwege de gevolgen voor de luchtkwaliteit niet aan de grenswaarden hoeft te worden getoetst. Hierbij worden 2 situaties onderscheiden:

1. een project heeft een effect van minder dan 3% van de jaargemiddelde grenswaarde NO₂ en PM₁₀ (= 1,2 µg/m³);
2. een project valt in een categorie die is vrijgesteld aan toetsing aan de grenswaarden; deze categorieën betreffen onder andere woningbouw met niet meer dan 1.500 woningen bij één ontsluitingsweg en 3.000 woningen bij twee ontsluitingswegen, kantoorlocaties met een bruto vloeroppervlak van niet meer dan 100.000 m² bij één ontsluitingsweg en 200.000 m² bij twee ontsluitingswegen.

In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt bij het opstellen van een ruimtelijk plan uit het oogpunt van de bescherming van de gezondheid van de mens rekening gehouden met de luchtkwaliteit.

Beoordeling

In de NSL-Monitoringstool versie 2021 zijn voor 2020 en 2030 de volgende gegevens opgenomen over de concentraties langs het tracé.

				NO2	PM10	PM10 OD	PM25
grenswaarde				40	40	35	25
2020 concentratie minimaal-maximaal (achtergrond)				19.2-22.3 (14.9-15.9)	16.6-17.7 (16.2-16.9)	66	8.4-8.9 (8.3-8.6)
2030 concentratie minimaal-maximaal (achtergrond)				14.2-17.6 (10.7-11.1)	14.7-15.7 (14.2-14.8)	6-6	7-7.4 (6.9-7.2)

Uit deze gegevens kan worden afgeleid dat de concentraties ruim onder de wettelijke grenswaarden liggen in beide jaren. De concentraties zijn dermate laag, dat zelfs een verdubbeling van de verkeersbijdrage nog niet kan leiden tot overschrijding van de grenswaarden. Op basis van deze concentraties kan daarom worden uitgesloten dat het anders verdelen van de bestaande verkeersstroom over de N206 door de bussen op een (deels) vrijliggende busbaan te laten rijden leidt tot overschrijding van wettelijke grenswaarden.

Conclusie

Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling in het plangebied.

5.2 Bodem     

Toetsingskader

Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening dient in verband met de uitvoerbaarheid van een ruimtelijke ontwikkeling rekening te worden gehouden met de bodemgesteldheid in het plangebied. Bij functiewijzigingen dient te worden bekeken of de bodemkwaliteit voldoende is voor de beoogde functie en moet worden vastgesteld of er sprake is van een saneringsnoodzaak. In de Wet bodembescherming is bepaald dat indien de desbetreffende bodemkwaliteit niet voldoet aan de norm voor de beoogde functie, de grond zodanig dient te worden gesaneerd dat zij kan worden gebruikt door de desbetreffende functie (functiegericht saneren). Nieuwe bestemmingen dienen op schone grond te worden gerealiseerd.

Ten behoeve van ruimtelijke plannen dient ten minste het eerste deel van het verkennend bodemonderzoek, het historisch onderzoek, te worden verricht. Indien uit het historisch onderzoek wordt geconcludeerd dat op de betreffende locatie sprake is geweest van activiteiten met een verhoogd risico op verontreiniging dient een volledig verkennend bodemonderzoek te worden uitgevoerd.

Onderzoek

Bij een functiewijziging dient te worden bekeken of de bodemkwaliteit voldoende is voor de beoogde functie en moet worden vastgesteld of sprake is van een saneringsnoodzaak. Nieuwe bestemmingen dienen bij voorkeur op schone grond te worden gerealiseerd.

Vooronderzoek busbaan

Op 11 oktober 2019 heeft een vooronderzoek voor de busbaan plaatsgevonden, zie bijlage 5. Hieruit blijkt dat er binnen het HOV-projectgebied meerdere locaties aanwezig zijn die verdacht zijn op het voorkomen van bodemverontreiniging. Niet alleen gaat het daarbij om de verdenking voor chemische parameters, veroorzaakt door het historische gebruik (zoals de huidige en voormalige tuinbouwbedrijven met het gebruik van bestrijdingsmiddelen), ook bevinden zich binnen het projectgebied elementen die verdacht zijn voor asbest, zoals erfverhardingen, dammetjes en stabilisatielagen onder de wegen. Tevens zijn alle onderzochte watergangen verdacht op het voorkomen van verontreinigingen.

Actualiserend vooronderzoek

In mei 2022 is dit vooronderzoek geactualiseerd, zie bijlage 8. In dit onderzoek is het gehele traject meegenomen alsmede de locaties waar werkzaamheden voor het traject zullen plaatsvinden. Met behulp van bodeminformatie uit openbare bronnen is bepaald of er zich op de onderzoekslocatie nog verdachte situaties voor bodemverontreiniging kunnen bevinden. Een overzicht van deze situaties waarvoor aandacht gevraagd wordt is in onderstaande tabel weergegeven.

Tabel 5.2. Overzicht verdachte situaties

Figuur 5.1: Overzicht zones en functieklassen

Uit figuur 5.1 blijkt dat het plangebied grotendeels als landbouwnatuur, deels wonen en deels als industrie is bestemd.

PFAS

Per 8 juli 2019 dienen voor het toepassen van een partij grond en baggerspecie elders (buiten het werk) de concentraties PFAS bekend te zijn. Met uitgevoerd land- en waterbodemonderzoek is een indicatie verkregen van de aanwezige concentraties PFAS in de land- en waterbodem zodat eventuele risico's voor de afzet/hergebruik van grond en baggerspecie voortijdig bekend zijn. De vastgestelde concentraties liggen binnen de generieke hergebruiksnormen uit het Handelingskader PFAS.

Aanbeveling

Het advies is om de verdachte situaties nader te onderzoeken teneinde te bepalen of hier sprake is van verontreiniging (> interventiewaarde) c.q. gesaneerd dient te worden.

Conclusie

Het plangebied heeft de functieklassen wonen, industrie en landbouwbeheer. Nader onderzoek moet uitwijzen of de bodem zodanig verontreinigd is dat saneringen noodzakelijk zijn. Dit vindt plaats in de fase van de voorbereiding van de uitvoering.

5.3 Cultuurhistorie en archeologie     

Toetsingskader

Het Verdrag van Valletta (16 april 1992 van de Raad voor Europa), ook wel het Verdrag van Malta genoemd, beoogt het cultureel erfgoed in de breedste zin van het woord te behouden, te beschermen en te delen met het publiek. Het gaat in archeologische zin daarbij bijvoorbeeld om grafvelden, gebruiksvoorwerpen en resten van bewoning. Het verdrag van Valletta is in 1998 uitgewerkt in interim-beleid dat vervolgens in 2007 is ingebed in de Monumentwet 1988 door middel van de Wet op de Archeologische Monumentenzorg (2007). Vooruitlopend op de nieuwe Omgevingswet (het van kracht worden van deze wet is voorzien voor het eind van dit decennium) is vervolgens ter vervanging van de Monumentenwet 1988 per 1 juli 2016 de Erfgoedwet in werking getreden.

Op 1 september 2007 is de Wet op de archeologische monumentenzorg in werking getreden. Om het bodemarchief beter te beschermen en om onzekerheden tijdens de aanleg van bijvoorbeeld nieuwe wegen te beperken, is het vanaf 1 januari 2005 verplicht vooraf onderzoek te laten doen naar de mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden. Op deze manier kan daar bij de ontwikkeling van ruimtelijke plannen zoveel mogelijk rekening mee worden gehouden.

Archeologiebeleid provincie en Katwijk

De archeologische bescherming is onder meer geregeld in de Omgevingsverordening van de provincie. Zie hiervoor paragraaf 2.2.2.

Het bestuur van de gemeente Katwijk heeft in 2007 al ingezien dat vanwege de grote archeologische rijkdom en verwachtingen binnen haar grondgebied eigen expertise en zeggenschap binnen de Archeologische Monumentenzorg wenselijk is. Planprocedures en ruimtelijke projecten zouden ten aanzien van de archeologie anders onbeheersbaar en duur kunnen worden en ten aanzien van advisering en besluitvorming veel vertraging op kunnen lopen.

De gemeenten Katwijk, Noordwijk, Teylingen, Noordwijkerhout, Lisse en Hillegom hebben archeologische verwachtings- en beleidskaarten voor de regio en met name in de gelijkschakeling van archeologische vrijstellingsnormen voor overeenkomstige archeologische verwachtingsgebieden. Daarnaast is ten behoeve van de ambtelijke advisering en bestuurlijke besluitvorming een aantal gemeenschappelijke instrumenten ontwikkeld waarmee de werkprocessen duidelijker, beheersbaarder en transparanter worden gemaakt. Het eindproduct van het archeologiebeleid bestaat uit acht onderdelen.

Voor de gemeenten Katwijk, Noordwijk, Teylingen, Noordwijkerhout, Lisse en Hillegom is een Archeologische Verwachtings- en Beleidskaart opgesteld, waarbij er sprake is van meerdere kaartbeelden. Er is een regionale landschapskaart met daarop aangegeven de archeologische verwachtingsgebieden in relatie tot de vorming van het landschap. De verschillende landschapseenheden op deze kaart vormen de basis voor de mate van archeologische verwachtingen en de op basis daarvan geformuleerde vrijstellingsnormen. De vrijstellingsnormen zijn gespecificeerd op de afzonderlijke gemeentelijke beleidskaarten. Naast een beleidskaart zijn voor de afzonderlijke gemeenten losse kaartbeelden gemaakt met daarop de contouren van gebieden waarbinnen al archeologisch onderzoek is uitgevoerd. Ook is er een kaart van het Actueel Hoogtebestand Nederland voor de regio toegevoegd. Deze kaart geeft onder andere aan wat de dikte van de duinzandpakketten is en geeft inzicht in het reliëf binnen het oude duin- en strandwallenlandschap. Daarmee kan worden bepaald op welke diepte ten opzichte van het huidige maaiveld specifieke archeologische verwachtingen bestaan.

De archeologische beleidskaarten kunnen niet worden gezien als een vervanger voor vigerende bestemmingsplannen met archeologieregels. Indien er voor een gebied in het vigerende bestemmingsplan een gespecificeerde archeologische paragraaf is opgenomen dan wordt daarnaar dan ook verwezen op de archeologische beleidskaart.

Archeologie

In het plangebied vigeren verschillende bestemmingsplannen waarbij er grotendeels sprake is van de archeologische dubbelbestemming 'Waarde - Archeologisch verwachtingsgebied'. Archeologisch onderzoek is noodzakelijk wanneer grondwerkzaamheden dieper dan 30 cm onder maaiveld reiken, er hei- en schroefwerkzaamheden worden verricht en wanneer het te bouwen oppervlak een omvang heeft van groter dan 100 m². Omdat de busbaan een oppervlakte heeft groter dan 100 m², dient archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden om uit te sluiten dat archeologische waarden verstoord worden door de aanleg van de busbaan.

Uitgevoerde archeologische onderzoeken

Door Archol is op 3 augustus 2021 een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd met als doel het opsporen en waarderen van archeologische resten en booronderzoek om vast te stellen of er nog intacte archeologische resten te verwachten zijn, zie bijlage 2. Hierin is echter slechts een deel (nabij Valkenburg) van de busbaan meegenomen. Voor het woongebied Valkenhorst is tevens een archeologisch onderzoek uitgevoerd door Anteagroup op 22 maart 2021.

Door Crevasse is een notitie opgesteld waarin in kaart is gebracht of in het kader van de aanleg van de busbaan archeologische waarden worden bedreigd, zie bijlage 9. De conclusies zijn:

• Bij de bouw en aanleg van het HOV-tracé kunnen met name in het tracédeel Duinvallei archeologische waarden bedreigd worden. De exacte uitwerking van het ontwerp moet nog plaatsvinden, waarmee de ontgravingsdiepten nog niet zijn vastgesteld.
• Met name in en rond het voormalige monumentterrein Zanderij in Katwijk lijkt het archeologisch risico het grootst. De advieskaart van het Archeologisch Diensten Centrum suggereert archeologisch vervolgonderzoek voor een deel van het tracé (figuur 3, zone 1).
• Langs de RijnlandRoute lijkt het archeologisch risico beperkt. Gezien de verwachting van de noordelijke poort van het Legioenskamp uit 40 n. Chr. ter hoogte van een beoogde watergang noordoostelijk van Afslag Valkenburg Oost, ligt gravend onderzoek hier voor de hand.
• Het is raadzaam om tijdig met het gemeentelijk en provinciaal bevoegd gezag in gesprek te gaan om vast te stellen waar daadwerkelijk onderzoek noodzakelijk is en daartoe de benodigde programma's van eisen voor op te stellen. Het merendeel van de mogelijke onderzoeken ligt buiten het PIP en valt daarmee onder de gemeente Katwijk.

Conclusie

Op een aantal locaties zal inventariserend veldonderzoek nodig zijn. De exacte omvang van deze onderzoeken zal met het bevoegd gezag afgestemd worden. In het inpassingsplan is waar nodig de dubbelbestemming archeologie opgenomen ter bescherming van archeologische waarden bij toekomstige werkzaamheden. Nader onderzoek vindt plaats in het kader van de voorbereiding van de vergunningaanvragen.

Cultuurhistorie

In of in de nabijheid van de beoogde busbaan is er geen sprake van een Rijksmonument, gemeentelijk monument of cultuurhistorisch waardevol pand. Wel maakt een deel van het inpassingplan onderdeel uit van de oud historische grens Neder-Germaanse Limes. Dit vormt de overgang van stedelijk Leiden naar dorps centrumstedelijke Valkenhorst. Een oude Romeinse weg is gevonden ter hoogte van de ligging van de HOV-busbaan.

De tweezijdige busbaan wordt op dit punt gesplitst naar twee enkele vrijliggende busbanen die aantakken op de N206 en entree Valkenhorst Oost, waardoor de oude Romeinse weg vrij komt te liggen. In het ontwerp van de halte Limes wordt rekening gehouden met de historische setting.

Conclusie

Het aspect cultuurhistorie vormt geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling.

5.4 Externe veiligheid     

Toetsingskader

In de huidige wetgeving zijn de begrippen risicobron, (beperkt) kwetsbaar object, plaatsgebonden risico (PR) en groepsrisico (GR) van belang. Het plaatsgebonden risico (PR) is een maat voor de kans per jaar dat één persoon die zich onafgebroken en onbeschermd op die plaats bevindt, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een calamiteit met een gevaarlijke stof. Het GR is de kans per jaar dat een groep personen van een bepaalde grootte tegelijk slachtoffer wordt van een ongeval met gevaarlijke stoffen.

Risicovolle inrichtingen

Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (hierna: Bevi) is van toepassing op het externe veiligheidsbeleid rondom risicovolle inrichtingen. Op basis van het Bevi geldt voor het PR rondom een risicovolle inrichting een grenswaarde voor kwetsbare objecten en een richtwaarde voor beperkt kwetsbare objecten. Beide liggen op een niveau van 10^-6 per jaar, bij een ruimtelijke ontwikkeling moet aan deze normen worden voldaan. Het Bevi bevat geen grenswaarde voor het groepsrisico, maar wel geldt hiervoor een verantwoordingsplicht in het invloedsgebied rondom de inrichting. De in het externe veiligheidsbeleid gehanteerde norm voor het GR geldt daarbij als oriëntatiewaarde.

Vervoer van gevaarlijke stoffen

Op het vervoer van gevaarlijke stoffen zijn het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en het Basisnet van toepassing; het Bevt vormt de wet- en regelgeving, en de concrete uitwerking volgt in het Basisnet. Het Basisnet is onderverdeeld in drie onderdelen: Basisnet Spoor, Basisnet Weg en Basisnet Water. Het Bevt en het bijbehorende Basisnet maakt bij het PR onderscheid in bestaande en in nieuwe situaties. Voor bestaande situaties geldt een grenswaarde voor het PR van 10^-5 per jaar ter plaatse van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten en een streefwaarde van 10^-6 per jaar. Voor nieuwe situaties geldt de 10^-6-waarde als grenswaarde voor kwetsbare objecten, en als richtwaarde bij beperkt kwetsbare objecten. In het Basisnet Weg en het Basisnet Water zijn veiligheidsafstanden (PR 10^-6-contour) opgenomen vanaf het midden van de transportroute.

Tevens worden in het Basisnet de plasbrandaandachtsgebieden benoemd voor transportroutes. Hiermee wordt geanticipeerd op de beperkingen voor ruimtelijke ontwikkelingen die samenhangen met deze plasbrandaandachtsgebieden.

Besluit externe veiligheid buisleidingen

In het Besluit externe veiligheid buisleidingen wordt aangesloten bij de risicobenadering uit het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi), zodat ook voor buisleidingen normen voor het PR en het GR gelden.

Onderzoek en conclusie

Door de ontwikkeling van de busbaan worden geen (beperkt) kwetsbare objecten gerealiseerd zoals bedoeld in het Bevi. Tevens vindt er over de beoogde busbaan geen vervoer van gevaarlijke stoffen plaats. In het plangebied bevindt zich een gasleiding nabij de Broekwegviaduct. Zoals eerder is vastgesteld, is een busbaan geen beperkt kwetsbaar object waardoor er niet getoetst hoeft te worden aan deze risicovolle bron. Voor de waarborging van de gasleiding wordt verwezen naar paragraaf 5.9. Het aspect externe veiligheid vormt geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling.

5.5 Niet gesprongen explosieven     

Onderzoek

Er zijn door verschillende bureau's verschillende onderzoeken naar niet gesprongen explosieven uitgevoerd binnen de gemeente Katwijk, op basis waarvan een bodembelastingkaart is opgesteld. Deze bodembelastingkaart is opgenomen in bijlage 6. Hieruit blijkt dat er op basis van literatuur- en archiefonderzoek en luchtfoto-interpretatie er binnen en nabij het plangebied kans is op de aanwezigheid van conventionele explosieven. Delen van het plangebied zijn derhalve verdacht op het aantreffen van gedumpte, verschoten en afgeworpen conventionele explosieven.

Omdat de definitieve, specifieke gegevens omtrent de geplande werkzaamheden in verband met de aanleg van de busbaan niet bekend zijn, wordt geadviseerd om in ieder geval het als verdacht aangemerkte gebied nader te laten onderzoeken indien hier bodemingrepen plaats zullen gaan vinden.

Conclusie

Delen van het plangebied zijn als verdacht aangemerkt. Nader onderzoek is noodzakelijk wanneer hier bodemingrepen plaatsvinden. Dit onderzoek vindt plaats voor de start van de werkzaamheden.

5.6 Natuur     

Toetsingskader

Wet natuurbescherming

Met de Wet natuurbescherming (Wnb) zijn alle bepalingen met betrekking tot de bescherming van natuurgebieden en dier- en plantensoorten samengebracht in één wet. De Wnb implementeert diverse Europeesrechtelijke regelgeving, zoals de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn in de Nederlandse wetgeving.

Gebiedsbescherming

De Wnb kent diverse soorten natuurgebieden, te weten:

• Natura 2000-gebieden;
• Natuurnetwerk Nederland (NNN).

• Natura 2000-gebieden

De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst gebieden aan die deel uitmaken van het Europese netwerk van natuurgebieden: Natura 2000. Een dergelijk besluit bevat de instandhoudingsdoelstellingen voor de leefgebieden van vogelsoorten (Vogelrichtlijn) en de instandhoudingsdoelstellingen voor de natuurlijke habitats en habitats van soorten (Habitatrichtlijn).

Een bestemmingsplan dat afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied, kan uitsluitend vastgesteld worden indien uit een passende beoordeling de zekerheid is verkregen dat het plan, onderscheidenlijk het project de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten. Indien deze zekerheid niet is verkregen, kan het plan worden vastgesteld, indien wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden:

• alternatieve oplossingen zijn niet voor handen;
• het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard; en
• de nodige compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft.

De bescherming van deze gebieden heeft externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden verstoring kunnen veroorzaken en moeten worden getoetst op het effect van de ingreep op soorten en habitats.

Natuurnetwerk Nederland (NNN)

Gebieden die deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) worden aangewezen in de provinciale verordening. Voor dit soort gebieden geldt het 'nee, tenzij' principe, wat inhoudt dat binnen deze gebieden in beginsel geen nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogen plaatsvinden.

Soortenbescherming

In de Wnb wordt een onderscheid gemaakt tussen:

• soorten die worden beschermd in de Vogelrichtlijn;
• soorten die worden beschermd in de Habitatrichtlijn;
• overige soorten.

De Wnb bevat onder andere verbodsbepalingen ten aanzien van het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, eieren en rustplaatsen van vogels als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn. Gedeputeerde Staten (hierna: GS) kunnen hiervan ontheffing verlenen en bij verordening kunnen Provinciale Staten (hierna: PS) vrijstelling verlenen van dit verbod. De voorwaarden waaraan voldaan moet worden om ontheffing of vrijstelling te kunnen verlenen zijn opgenomen in de Wnb en vloeien direct voort uit de Vogelrichtlijn. Verder is het verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen of te verstoren. GS kunnen hiervan ontheffing verlenen en bij verordening kunnen PS vrijstelling verlenen van dit verbod. De gronden voor verlening van ontheffing of vrijstelling zijn opgenomen in de Wnb en vloeien direct voort uit de Habitatrichtlijn.

Ten slotte is een verbodsbepaling opgenomen voor overige soorten. Deze soorten zijn opgenomen in de bijlage onder de onderdelen A en B bij de Wnb. De provincie kan ontheffing verlenen van deze verboden. Verder kan bij provinciale verordening vrijstelling worden verleend van de verboden. De noodzaak tot ontheffing of vrijstelling kan hierbij ook verband houden met handelingen in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden.

Bij de voorbereiding van het bestemmingsplan moet worden onderzocht of de Wnb de uitvoering van het plan niet in de weg staat. Dit is het geval wanneer de uitvoering tot ingrepen noodzaakt waarvan moet worden aangenomen dat daarvoor geen vergunning of ontheffing ingevolge de wet zal kunnen worden verkregen.

Uitwerking Verordening uitvoering Wet natuurbescherming Zuid-Holland

In de provincie Zuid-Holland wordt vrijstelling verleend voor het weiden van vee en voor het op of in de bodem brengen van meststoffen. In het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied, bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw, bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of natuurbeheer, of bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied worden vrijstellingen verleend ten aanzien van de soorten genoemd in bijlage 6 bij deze verordening. Het betreft aardmuis, bastaardkikker, bosmuis, bruine kikker, bunzing, dwergmuis, dwergspitsmuis, egel, gewone bosspitsmuis, gewone pad, haas, hermelijn, huisspitsmuis, kleine watersalamander, konijn, meerkikker, ree, rosse woelmuis, veldmuis, vos, wezel en woelrat.

Onderzoek

Gebiedsbescherming

Natura 2000-gebieden

Het plangebied is geen onderdeel van een natuur- of groengebied met een beschermde status, zoals Natura 2000. Om deze reden is er geen sprake van compensatieplicht. In de directe omgeving van het plangebied komen echter wel stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden voor. Dit betreffen Meijendel & Berkheide op circa 100 meter, Coepelduynen op circa 2,7 kilometer en Kennemerland-Zuid op circa 10 kilometer van het plangebied. Omdat het plangebied buiten beschermde gebieden ligt, zijn directe effecten zoals areaalverlies en versnippering uitgesloten. Tevens kunnen ook verstoring en verandering van de waterhuishouding worden uitgesloten. Middels een stikstofberekening dient aangetoond te worden dat er geen significant negatieve effecten ontstaan door een toename van stikstofdepositie als gevolg van het voorgenomen plan.

Figuur 5.2: Ligging van Natura 2000-gebieden ten opzichte van het plangebied. Bovenste gele gebied: Kennemerland-Zuid; middelste gele gebied: Coepelduynen; onderste gele gebied: Meijendel & Berkheide; blauwe gebied: De Wilck; rode lijn: plangebied.

Op 2 november 2022 heeft de Raad van State in het kader van het Porthos-project geoordeeld dat de stikstofuitstoot in de aanlegfase mee dient te worden genomen bij beoordeling van de stikstofuitstoot van projecten. Voor de HOV-busbaan is een stikstofdepositieberekening van de aanlegfase en een voortoets uitgevoerd. Uit de uitgevoerde voortoets blijkt dat significante effecten op stikstofgevoelige habitattypen in nabijgelegen Natura 2000-gebieden op voorhand niet kunnen worden uitgesloten. Daarom is alsnog een Passende Beoordeling en PlanMER is opgesteld (bijlage 16).

Uit de passende beoordeling blijkt dat voor de gebruiksfase zonder mitigerende maatregelen stikstofdepositie optreedt in reeds overbelaste gebieden (gebieden waar de kritische depositiewaarde voor stikstof wordt overschreden of overschrijding nadert). Andere verstoringseffecten zoals geluid, licht en trillingen leiden niet tot een significant effect. Verdroging door tijdelijk bemalingen kan worden voorkomen door bemalingswerkzaamheden uit te voeren in een gesloten bak.

Om depositietoename van stikstof in de aanlegfase te voorkomen is een mitigerende maatregel getroffen. Hierbij is sprake van extern salderen. De tijdelijke toename van stikstofdepositie als gevolg van de aanleg van de vrijliggende busbaan HOV Leiden – Katwijk wordt gesaldeerd met meerdere emissiebronnen die, vanwege de gebiedsontwikkeling Valkenhorst, permanent komen te vervallen. Dit betreft onder meer stalemissies die permanent worden beëindigd ter plekke van de woningbouwlocatie en waarvan intrekking van de natuurvergunningen is geborgd. Bij de bouwen van de woningen komt eveneens stikstof vrij. De bouw van deze woningen is later voorzien dan de aanleg van de vrijliggende HOV busbaan Katwijk – Leiden. Het project HOV Leiden – Katwijk kan dan ook tijdelijk gebruikmaken van de stikstofruimte.

Om aan te tonen dat zowel voor de realisatie van de gebiedsontwikkeling Valkenhorst als de aanleg van de HOV busbaan voldoende stikstofruimte beschikbaar is, is een actuele berekening uitgevoerd met AERIUS 2022. De resultaten van die berekening zijn verwoord in de notitie “Saldering HOV-baan met ruimte uit BP woongebied Valkenhorst” (ANTEA, 16 mei 2023) met kenmerk 0462787.100 (bijlage bij de passende beoordeling). Uit de resultaten blijkt dat, met de inzet van de salderingsruimte, er als gevolg van de aanleg van de busbaan geen sprake is van een toename van stikstofdepositie die (afgerond) groter is dan 0,00 N mol per hectare per jaar. Negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen als gevolg van de aanlegfase zijn uitgesloten. Tevens laat de berekening zien dat voldaan wordt aan het beleid van de provincie Zuid-Holland omtrent salderen.

Extra inzetten op “zero emissie materieel” en slimme aanleg

Door middel van een extra investering van de provincie Zuid-Holland in zero emissie materieel kan de depositie verder omlaag worden gebracht tijdens de aanlegfase. Maatregelen die een afname mogelijk maken zijn (onder andere):

1. Een overslagpunt/bouwhub buiten het gebied van waar bouwmateriaal met elektrisch vervoer verder het gebied wordt ingebracht.
2. Zoveel mogelijk inzet in het gebied van elektrisch materieel.
3. Prefab vervaardiging van grote onderdelen (b.v. liggers brug, fietstunnel N441) buiten het gebied in plaats van assemblage op locatie.
4. Slimme bouwfasering.
5. Sturen en monitoren op stikstofuitstoot middels een live dashboard.

Ook voor de gebruiksfase is een AERIUS-berekening uitgevoerd om negatieve effecten op Natura 2000 uit te sluiten (bijlage 12) . Voor deze R-net verbinding vindt een nieuwe concessie plaats, waarin wordt uitgegaan van emissieloos rijden. Op de busbaan zal dan ook enkel sprake zijn van vervoer met elektrische bussen, dus van emissieloos vervoer. In de planregels is een voorwaardelijke verplichting opgenomen waarin het gebruik van emissieloos aangedreven bussen is geborgd tenzij aangetoond is dat er geen toename van stikstofdepositie hoger dan 0,00 mol/ha/jr. als gevolg van het verkeer op de busbaan optreedt.

De concessie ten aanzien van de inzet van emissieloos vervoer met de daarbij behorende voorwaardelijke verplichting in artikel 4.3 van dit inpassingsplan geldt alleen voor de R-Net bussen (route Leiden-Katwijk). De huidige bussen van regionale vervoerders blijven dezelfde route rijden en zorgen niet voor extra uitstoot van stikstof.

Natuurnetwerk Nederland

Figuur 5.3 laat zien dat het plangebied geen deel uitmaakt van het Natuurnetwerk Nederland. Het dichtstbijzijnde onderdeel bevindt zich op circa 137 meter. Om deze reden is er geen sprake van compensatieplicht.

Figuur 5.3: Ligging van het plangebied ten opzichte van het NNN. Rode lijn: plangebied, overige kleuren: NNN

Soortenbescherming

Er heeft een 'quickscan busbaan Katwijk' plaatsgevonden (documentnummer BG3331WATRP190871649, versie D1.0 d.d. 11-10-2019), zie bijlage 3. Hieruit blijkt dat in het plangebied mogelijk beschermde grondgebonden zoogdieren, vleermuizen, amfibieën en ongewervelden voorkomen. Daarnaast zijn er broedvogels zonder jaarrond beschermde nesten aangetroffen, zie tabel 5.3 voor een overzicht. Overtreding van verbodsbepalingen uit de Wnb kan daarom niet op voorhand worden uitgesloten. Nader onderzoek naar aanwezigheid van waterspitsmuis, vleermuizen (verblijfplaatsen en vliegroutes), rugstreeppad, platte schijfhoren en iepenpage in het plangebied is nodig.

In april 2022 heeft een actualisatie van dit onderzoek plaatsgevonden, zie bijlage 10. Uit de ecologische quickscan blijkt dat de aanwezigheid van zwaarder beschermde soorten in het projectgebied niet kan worden uitgesloten. Voorafgaand aan het uitvoeren van de werkzaamheden dient te worden bepaald of zwaarder beschermde soorten binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden aanwezig zijn, middels een soortgericht onderzoek.

Naar aanleiding van de resultaten uit de quickscan en actualisatie heeft een soortgericht onderzoek naar vleermuizen, rugstreeppad, boomkikker, zandhagedis, platte schijfhoren en glad biggenkruid langs en rondom de N206 plaatsgevonden. Dit onderzoek is opgenomen in bijlage 11 bij de toelichting.

Tabel 5.3. Mogelijk effecten op beschermde soorten in het plangebied (quick scan)

Tabel 5.4. Conclusie nader soortgericht onderzoek

Algemene zorgplicht

Voor alle soorten geldt de algemene zorgplicht. Onderstaand wordt een aantal maatregelen beschreven om aan de algemene zorgplicht te voldoen:

• de werkzaamheden worden bij voorkeur alleen overdag, tussen zonsopgang en zonsondergang uitgevoerd. Veel algemene en beschermde diersoorten zijn vooral actief gedurende de vroege ochtend, late avond en nacht;
• er wordt één richting op gewerkt, zodat kleine (zoog)dieren van de werkzaamheden vandaan kunnen vluchten. Houd hierbij rekening met vluchtwegen (werk dus niet richting een doodlopende hoek) en zorg dat de dieren voldoende vrije ruimte hebben;
• voorafgaand aan de uitvoering van de werkzaamheden kan een ecoloog het plangebied nalopen en eventueel aanwezige (niet-beschermde) amfibieën en grondgebonden zoogdieren oppakken of verjagen naar omringend geschikt terrein;
• de aannemer maakt enkel gebruik van de ruimte die noodzakelijk is voor het uitvoeren van de werkzaamheden, en ontziet daarbij plaatsen met begroeiing en/of beplanting zoveel als mogelijk. Zo wordt onnodige verstoring van dieren en planten voorkomen;
• wanneer de werkzaamheden gedurende langere tijd stil liggen, dient het terrein vóór herstart van de werkzaamheden geïnspecteerd te worden door een erkend ecoloog.

Grondgebonden zoogdieren

Aanvullend onderzoek is nodig om aanwezigheid van de waterspitsmuis uit te kunnen sluiten. Wanneer de waterspitsmuis aanwezig blijkt te zijn, is een mitigerende maatregel voor de soort het gefaseerd uitvoeren van de werkzaamheden in ruimte en tijd. Daarbij moet van tevoren de vegetatie kort worden gehouden en moet gewerkt worden buiten de kwetsbare periode (september t/m maart, maar afhankelijk van klimatologische omstandigheden).

Vleermuizen

Om het verstoren van de mogelijke vliegroute van vleermuizen langs de N206 ter hoogte van de Zanderij tot aan de kruising met de Zeeweg te voorkomen zijn de volgende maatregelen nodig:

• geen werkzaamheden in de periode april t/m oktober;
• indien mogelijk, geen bomen kappen;
• indien dit niet mogelijk is: nader onderzoek laten uitvoeren naar het gebruik van de te kappen bomen als essentiële vliegroute of migratieroute. Op basis daarvan dient bepaald te worden of en zo ja welke mitigerende maatregelen nodig zijn. Mogelijk mitigerende maatregelen bestaan uit het plaatsen van vleermuiskasten en het herstellen van vliegroutes (aanplant nieuwe bomen, creëren hop-overs).

Uit het nader soortgericht onderzoek blijkt dat er geen verblijfplaatsen van vleermuizen in het plangebied zijn. In de omgeving zijn aanvliegroutes aanwezig, deze worden niet aangetast. Rond Broekwegviaduct ligt een groenstrook en waterpartij dat foerageergebied vormt. Hier moet lichtverstoring worden voorkomen en kap van groenstrook eerst ecologisch te worden getoetst.

Broedvogels

Ontheffing voor verstoring van broedgevallen wordt in principe niet verleend, waardoor het voorkomen van verstoring of vernietiging van broedgevallen noodzakelijk is. Het verstoren van broedgevallen van vogels is te voorkomen door:

• buiten het broedseizoen te werken; of
• te zorgen dat buiten de verstoringsafstand van de broedgevallen gewerkt wordt; en/of
• voorafgaand aan het broedseizoen de broedbiotoop voor vogels ongeschikt te maken (bijvoorbeeld struiken en bomen rooien) en (gedurende het broedseizoen) te houden; en/of
• de werkzaamheden voorafgaand aan het broedseizoen te laten beginnen en in een – voor zover mogelijk – constante intensiteit te laten doorgaan gedurende het broedseizoen. Het grote voordeel van deze methode is dat de verstoringsafstand automatisch bepaald wordt: vogels zullen uit eigen beweging een nestplaats kiezen buiten hun specifieke verstoringsafstand. Nadeel is dat de constante intensiteit (zowel in tijd als in ruimte) lastig te realiseren is.

Veel methoden om tijdens het broedseizoen door te kunnen werken zijn niet waterdicht; het is vaak niet te garanderen dat broedgevallen niet zullen optreden. Buiten het broedseizoen werken heeft dan ook de voorkeur om overtreding van de Wnb ten aanzien van broedvogels te voorkomen. Indien dit niet mogelijk is, wordt geadviseerd om bovengenoemde maatregelen te treffen en het terrein kort voor aanvang van de werkzaamheden door een ecoloog te laten inspecteren op aanwezigheid van broedende vogels.

Amfibieën

Aanwezigheid van rugstreeppadden in het plangebied is nader onderzocht. Uit dit nader onderzoek blijkt dat er geen rugstreeppadden en boomkikkers aanweizg zijn in (het invloedsgebied) van het PIP. Tijdens werkzaamheden kunnen rugstreeppadden werkterreinen snel koloniseren. Er zijn bij de uitvoering maatregelen nodig om dit te voorkomen. Het plaatsen van amfibieënschermen behoort tot de mogelijkheden. Hierbij wordt voorkomen dat rugstreeppadden het werkterrein koloniseren. Voor aanvang van de werkzaamheden kan een ecoloog het plangebied inspecteren en zo mogelijk vrijgeven voor werkzaamheden.

Ongewervelden

Aanwezigheid van platte schijfhoren en zandhagedis is nader onderzocht en is in (het invloedsgebied) van het PIP.

Aanwezigheid van iepenpage moet nader worden onderzocht in te kappen iepen en iepen in de omgeving. Bij aanwezigheid van de soort in het plangebied moet voor aanvang van de werkzaamheden alternatief leefgebied worden gerealiseerd.

Houtopstanden

In het plangebied zijn houtopstanden aanwezig. Mogelijk moet er bij het kappen van bomen een ontheffing worden aangevraagd in het kader van de Wnb. Voor het kappen van bomen die niet onder de Wnb vallen, geldt een kapvergunning. Daarnaast is er in beide gevallen sprake van een herplantplicht. Dit wordt nader bepaald door het bevoegd gezag en kan bestaan uit het herplanten van meer bomen dan er gekapt worden.

Conclusie

Uit de passende beoordeling blijkt dat er geen sprake is van effecten op Natura 2000 gebieden. Voor mogelijke stikstofdepositie in de aanlegfase wordt hierbij gebruik gemaakt van externe saldering. In de gebruiksfase worden op het R-net elektrische bussen ingezet en is sprake van emissieloos vervoer. Het plangebied maakt geen onderdeel uit van NNN.

Om effecten op mogelijk aanwezige beschermde soorten in het plangebied zo veel mogelijk te beperken wordt geadviseerd om zo min mogelijk bomen te kappen en sloten te dempen. Uit het soortgericht onderzoek blijkt dat voor de voorgestelde werkzaamheden zoals worden mogelijk gemaakt binnen het inpassingsplan kunnen worden uitgevoerd zonder overtreding van de Wet natuurbescherming.

5.7 Water     

Toetsingskader

Waterbeheer en watertoets

De initiatiefnemer dient in een vroeg stadium overleg te voeren met de waterbeheerder over een ruimtelijk planvoornemen. Hiermee wordt voorkomen dat ruimtelijke ontwikkelingen in strijd zijn met duurzaam waterbeheer. Het projectgebied ligt binnen het beheersgebied van het Hoogheemraadschap van Rijnland, verantwoordelijk voor het waterkwantiteits- en waterkwaliteitsbeheer.

Beleid duurzaam stedelijk waterbeheer

Op verschillende bestuursniveaus zijn de afgelopen jaren beleidsnota's verschenen aangaande de waterhuishouding, allen met als doel een duurzaam waterbeheer (kwalitatief en kwantitatief). Deze paragraaf geeft een overzicht van de voor het projectgebied relevante nota's, waarbij het beleid van het waterschap en de gemeente nader wordt behandeld.

Europees:

• Kaderrichtlijn Water (KRW).

Nationaal:

• Nationaal Waterplan (NW);
• Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW);
• Waterwet.

Provinciaal:

• Omgevingsplan;
• Omgevingsvisie.

Waterschapsbeleid

Voor de planperiode 2022-2028 zal het Waterbeheerprogramma (WBP6) van Rijnland van toepassing zijn. In dit plan geeft Rijnland aan wat haar visie is voor de komende planperiode en welke maatregelen in het watersysteem worden getroffen. De visie van het hoogheemraadschap kan samengevat worden in: water wijst de weg. Het beheergebied van Rijnland en het watersysteem moeten veerkrachtiger en flexibeler worden, er is een noodzaak om water meer leidend te maken in de ruimtelijke inrichting. Belangrijk is om te blijven investeren in waterbeheer. Het werken aan oplossingen om de leefomgeving toekomstbestendig te maken doet het hoogheemraadschap niet alleen, maar in samenwerking met andere partijen zoals het Rijk, provincies en gemeenten. Er zijn vijf maatschappelijke opgaves geformuleerd:

• bijdragen aan klimaatbestendige woningbouw;
• tegengaan van bodemdaling;
• versterking van de biodiversiteit;
• energieneutraal werken;
• Nederland circulair in 2050.

De thema's voor de strategische doelen bestaan uit waterveiligheid, voldoende water, schoon water, waterketen, Rijnland duurzaam en Rijnland klimaatadaptief. In het waterbeheerprogramma is beschreven hoe het hoogheemraadschap de gestelde taken wil bereiken en hoe ze denken dat te gaan doen. Het Waterbeheerprogramma (WBP6) 2022-2028 van Rijnland is te vinden op de website: www.bp6rijnland.nl.

Keur Rijnland 2020

Het Hoogheemraadschap van Rijnland zorgt voor een veilig en gezond watersysteem voor het gebied tussen Wassenaar, Gouda, Amsterdam en IJmuiden. Om het watersysteem zo optimaal mogelijk te laten functioneren, heeft een waterschap de bevoegdheid, op grond van artikel 56 in combinatie met artikel 78 van de Waterschapswet, verordeningen vast te stellen die het nodig acht voor de behartiging van de opgedragen taken. De taken die aan een waterschap worden opgedragen, betreffen – volgens artikel 1 van de Waterschapswet – de zorg voor het watersysteem en de zorg voor het zuiveren van afvalwater en eventueel kan nog de zorg voor andere waterstaatsaangelegenheden worden opgedragen, bijvoorbeeld vaarwegbeheer. Ook de Omgevingsverordening, Waterverordening Rijnland en het Reglement van bestuur voor het Hoogheemraadschap van Rijnland bepalen de kaders. Naast voornoemde wet- en regelgeving, die de organisatie van de waterschappen regelt, geven de Waterwet en de daarop gebaseerde regelgeving allerlei bepalingen over de inhoud van het waterbeheer, bijvoorbeeld in de vorm van doelstellingen en concrete normen. De Keur dient tevens ter invulling van deze doelstellingen, te weten:

1. voorkoming en waar nodig beperking van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste;
2. bescherming en verbetering van de chemische en ecologische kwaliteit van watersystemen; en
3. vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen.

De Keur en Uitvoeringsregels van Rijnland zijn te vinden op de website: https://www.rijnland.net/loket/vergunningen/keur-alle-regels-op-een-rij/.

Riolering en afkoppelen

Voor zover het bestemmingsplan nieuwe ontwikkelingen mogelijk maakt, is het van belang dat er met Rijnland afstemming plaatsvindt over het omgaan met afvalwater en hemelwater. Overeenkomstig het rijksbeleid gaat Rijnland uit van een voorkeursvolgorde voor de omgang met deze waterstromen. Deze houdt in dat allereerst geprobeerd moet worden het ontstaan van (verontreinigd) afvalwater te voorkomen, bijvoorbeeld door het toepassen van niet-uitlogende bouwmaterialen en het vermijden van vervuilende activiteiten op straat zoals auto's wassen en chemische onkruidbestrijding. Vervolgens is het streven vuil water te scheiden van schoon water, bijvoorbeeld door het afkoppelen van hemelwaterafvoeren van gemengde rioolstelsels. De laatste stap in de voorkeursvolgorde is het zuiveren van het afvalwater. De doelmatigheid daarvan wordt vergroot door het scheiden van de schone en de vuile stromen.

De gemeente kan gebruikmaken van deze voorkeursvolgorde bij de totstandkoming van het gemeentelijk rioleringsplan (GRP), waarin de uiteindelijke afweging wordt gemaakt en waarbij doelmatigheid van de oplossing centraal staat.

Onderzoek

Huidige situatie

Het plangebied is momenteel grotendeels onbebouwd en bestaat uit groen. Daarnaast is een deel van het terrein verhard.

Bodem en grondwater

Het plangebied maakt geen deel uit van een waterwingebied of een grondwaterbeschermingsgebied. Volgens de Bodemkaart van Nederland bestaat de bodem grotendeels uit kalkarme poldervaaggronden; zavel. Met betrekking tot grondwater is er grotendeels sprake van grondwatertrap IVu.

Waterkwantiteit

In het plangebied bevinden zich verschillende watergangen. Het betreffen voornamelijk watergangen in de categorie 'primair' en 'overig', zie figuur 5.4. Conform de Keur van het hoogheemraadschap hebben primaire wateren een beschermingszone van 5 meter, overige wateren hebben een beschermingszone van 2 meter breed. Voor de werkzaamheden in de beschermingszone en het dempen van oppervlaktewateren dient een watervergunning aangevraagd te worden.

Figuur 5.4: Uitsnede legger oppervlaktewater van Hoogheemraadschap van Rijnland

Watersysteemkwaliteit en ecologie

Binnen het plangebied of in de nabije omgeving liggen geen oppervlaktewaterlichamen die zijn aangewezen vanuit de Kaderrichtlijn Water. Er bevinden zich ook geen natte ecologische verbindingszones zoals opgenomen in het (provinciale) Natuurnetwerk Nederland binnen of in de nabijheid van het plangebied.

Veiligheid en waterkeringen

Het plangebied bevindt zich niet in de kernzone van een waterkering. Wel bevindt een klein gedeelte van het plangebied zich in de buitenbeschermingszone van een regionale kering, zie figuur 5.5. Voor de werkzaamheden in de beschermingszone dient een watervergunning aangevraagd te worden. Voor het aanleggen van een weg in de buitenbeschermingszone geldt volgens de uitvoeringsregels 2020 van het Hoogheemraadschap van Rijnland een zorgplicht. Het aanbrengen of onderhouden van wegen en verhardingen in de (buiten)beschermingszone van de zeewering heeft nauwelijks tot geen invloed op de waterkerendheid.

Figuur 5.5: Uitsnede legger regionale keringen van Hoogheemraadschap van Rijnland

Afvalwaterketen en riolering

Het plangebied is momenteel niet aangesloten op het rioolstelsel.

Toekomstige situatie

De ontwikkeling bestaat uit een busbaan en bijbehorende inpassingsmaatregelen tussen Valkenhorst en de Zeeweg in Katwijk.

Bodem en grondwater

De voorgenomen ontwikkeling heeft geen gevolgen voor bodem en grondwater.

Waterkwantiteit

Door de ontwikkeling van de busbaan is er sprake van een toename in verharding en moeten diverse watergangen gedempt worden. In het kader van de reconstructie van de N206 is op diverse locaties rekening gehouden met de aanleg van de busbaan, zoals de aanleg van een hoofdwatergang en een verbreding van de duikerbrug ter hoogte van Kooltuinweg 23.

Het Hoogheemraadschap stelt de volgende voorwaarden voor de aanleg van de busbaan:

• bij elke demping moet ter compensatie een minstens even groot oppervlak water worden aangelegd;
• het nieuw te graven water moet in open verbinding staan met de rest van het watersysteem;
• wanneer een deel van het poldersysteem wordt gedempt, dan moet de compensatie gebeuren binnen het peilvak waarin de demping plaatsvindt;
• als het extra oppervlak aan te leggen verharding meer dan 5.000 m² bedraagt, dan dient 15% van het extra verhardingsoppervlak met extra oppervlakte open water te worden gecompenseerd.

Het compenserend wateroppervlak moet bestaan uit:

• Nieuw gegraven oppervlaktewater dat in verbinding staat met het watersysteem en/of;
• Een afschrijving van een Berging Rekening Courant, en/of;
• Aantoonbaar extra gegraven water in de vijf jaar direct voorafgaand aan de vergunningaanvraag voor het aanbrengen van verharding, dat niet is gegraven om te voldoen aan andere compensatieverplichtingen.

Vanuit de Berging Rekening Courant is voor de busbaan een oppervlak van 3335 m² beschikbaar.

Op basis van het ontwerp is de toename van wateroppervlak en verhard oppervlak bepaald. Zie tabel 5.4. Uitgangspunt voor het bepalen van de toename aan wateroppervlak en verhard oppervlak is de situatie zoals deze vergund is voor het project N206 Tjalmaweg.

Tabel 5.4 Vaststelling te compenseren wateroppervlak

 

	Tracédeel 2b	Tracedeel 3	Totaal
Toename wateroppervlak	735	-568	167
Toename verhard oppervlak	8458	9834	18292
Compensatiefactor	15%	15%	15%
Te compenseren wateroppervlak tbv verharding	1269	1475	2744
Totaal te compenseren wateroppervlak	534	2043	2577

Uit de berekening blijkt dat er vanuit het ontwerp nog 2577 m² compenserend wateroppervlak gerealiseerd moet worden. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de Berging Rekening Courant welke Provincie Zuid Holland bij Hoogheemraadschap Rijnland heeft. Daarnaast is er vanuit de Berging Rekening Courant nog 758 m² compenserend wateroppervlak beschikbaar om eventuele aanpassingen bij nadere uitwerking van het ontwerp op te vangen.

Waterveiligheid

De beoogde ontwikkeling heeft geen negatieve invloed op de waterveiligheid in de omgeving. Deze vallen ook niet in het projectgebied.

Watersysteemkwaliteit en ecologie

Ter voorkoming van diffuse verontreinigingen van water en bodem is het van belang om duurzame, niet-uitloogbare materialen te gebruiken, zowel gedurende de bouw- als de gebruiksfase.

Afwaterketen en riolering

De beoogde ontwikkeling betreft een busbaan en zal niet op het rioolstelsel aangesloten worden.

Conclusie

Met inachtneming van de watercompensatiemaatregelen zijn er geen effecten op het watersysteem.

5.8 Geluid     

Toetsingskader

Op grond van de Wet geluidhinder gelden geluidszones langs bestaande en nieuwe wegen. De geluidszones zijn zogenaamde aandachts- of onderzoeksgebieden. De onderzoeksgebieden langs het tracé van de nieuwe busbaan zijn 200 (binnenstedelijk) tot 250 meter (buitenstedelijk). Voor woningen (en andere geluidsgevoelige bestemmingen) binnen de geluidszones langs het tracé van de busbaan gelden grenswaarden. Voor bestaande woningen en andere geluidsgevoelige bestemmingen is de voorkeursgrenswaarde 48 dB, de hoogst toelaatbare geluidbelasting is 58 dB (buitenstedelijk) of 63 dB (binnenstedelijk). Indien de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden kunnen hogere waarden worden vastgesteld.

Onderzoek

In het kader van de ontwerpfase van de busbaan is akoestisch onderzoek uitgevoerd (Geluidseffecten HOV Leiden- Katwijk, juni 2022, bijlage 4). In het onderzoek is rekening gehouden met de in uitvoering zijnde verdubbeling van de N206 en de verkeersgeneratie van Valkenhorst.

Uit het onderzoek blijkt dat bij bestaande woningen de voorkeursgrenswaarde niet wordt overschreden vanwege de busbaan. De geluidsbelasting bij bestaande woningen wordt in grote mate bepaald door de huidige N206.

Voor de nieuwe woningen op Valkenhorst bedraagt de geluidsbelasting vanwege de busbaan ten hoogste 50 dB. Deze geluidsbelasting staat niet in de weg aan de realisatie van de woonwijk. Als maatregel wordt geluidsreducerend asfalt toegepast, hiermee wordt de voorkeursgrenswaarde niet meer overschreden. Het verlenen van hogere waarden is dan ook niet nodig.

 

Conclusie

Bij bestaande woningen vindt geen overschrijding van de voorkeursgrenswaarde plaats ten gevolge van de busbaan. In de uiterste plandelen van Valkenhorst grenzend aan de busbaan kan niet voldaan worden aan de voorkeursgrenswaarde zonder maatregel. Met de maatregel in de vorm van geluidsreducerend asfalt wordt wel voldaan aan de voorkeursgrenswaarde. In het kader van het bestemmingsplan Valkenhorst zijn voor deze uiterste plandelen van Valkenhorst hogere waarden vastgesteld.

5.9 Kabels en leidingen     

Toetsingskader

Planologisch relevante leidingen en hoogspanningsverbindingen dienen te worden gewaarborgd. Tevens dient rond dergelijke leidingen rekening te worden gehouden met zones waarbinnen mogelijke beperkingen gelden. Planologisch relevante leidingen zijn leidingen waarin de navolgende producten worden vervoerd:

• gas, olie, olieproducten, chemische producten, vaste stoffen/goederen;
• aardgas met een diameter groter of gelijk aan 18 inch;
• defensiebrandstoffen;
• warmte en afvalwater, ruwwater of halffabrikaat voor de drink- en industriewatervoorziening met een diameter groter of gelijk aan 18 inch.

Onderzoek en conclusie

In het plangebied bevinden zich drie planologisch relevante leidingen; een waterleiding (zie figuur 5.7) en twee gasleidingen (zie figuur 5.8 en 5.9). Deze zullen opgenomen worden in het plan en zullen worden beschermd in de planregels. Bij de voorbereiding van de uitvoering van de beoogde ontwikkeling zal geborgd worden dat deze niet gestoord worden.

Figuur 5.7: Ligging waterleiding

Figuur 5.8: Ligging gasleiding

Figuur 5.9: Ligging gasleiding

5.10 Milieueffectrapportage     

Toetsingskader

Het instrument milieueffectrapportage wordt gebruikt om het milieubelang een volwaardige plaats te geven in de besluitvorming. De basis hiervan ligt in de EU-richtlijn m.e.r. De richtlijn is van toepassing op de milieueffectbeoordeling van openbare en particuliere projecten die aanzienlijke gevolgen voor het milieu kunnen hebben. De Europese regelgeving is in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd in de Wet milieubeheer en in het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.). In de bijlagen behorende bij het Besluit m.e.r. zijn de m.e.r.-plichtige activiteiten (de C-lijst) en de m.e.r.-beoordelingsplichtige activiteiten (de D-lijst) beschreven. Daarbij geldt een bandbreedte. Bovendien dienen bij de afweging ook nog andere factoren te worden betrokken en dient nagegaan te worden of er significant negatieve effecten te verwachten zijn op natuurgebieden.

Onderzoek en conclusie

De ontwikkeling van een busbaan is niet genoemd als categorie in de bijlage bij het Besluit m.e.r. De ontwikkeling is namelijk geen autosnelweg en kan ook niet gecategoriseerd worden als autoweg zodat de activiteiten, bedoeld in C1.2 en D1.1 van de bijlage bij het Besluit m.e.r., hier niet van toepassing zijn. Tevens is er gekeken naar de relatie met andere ontwikkelingen in de omgeving van het plangebied. Dit betreffen geen activiteiten die voorkomen op de C- of D-lijst van het Besluit m.e.r. of staan los van de aanleg van de busbaan. Voor de ontwikkeling Valkenhorst is het MER Valkenhorst (2021) opgesteld.

De aanleg van de (vrijliggende) busbaan is bij de publicatie van het ontwerp inpassingsplan als niet m.e.r.-(beoordelings)plichtig beoordeeld.

Uit de ecologische voortoets is gebleken dat significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen van Natura 2000 vanwege tijdelijke stikstofdepositie in de aanlegfase van de busbaan niet op voorhand zijn uit te sluiten. Daarom is aanvullend

een Passende Beoordeling en planMER opgesteld. De scope van het MER is beschreven in de Notitie reikwijdte en detailniveau. De Commissie voor de m.e.r. heeft hier

advies over uitgebracht (Advies over reikwijdte en detailniveau van het milieueffectrapport 13 april 2023 / projectnummer: 3721).

Voor de uitkomsten van de Passende Beoordeling wordt verwezen naar paragraaf 5.6.

In het MER wordt ingegaan op diverse leefomgevingsaspecten zoals verkeer, geluidhinder, luchtkwaliteit, bodem, water en archeologie. Hierbij wordt de referentie situatie (de huidige situatie en de autonome ontwikkeling oftewel de situatie zonder busbaan) vergeleken met de plansituatie (de aanleg en in gebruikname van de busbaan). Uit het MER volgt dat de bereikbaarheid van Katwijk op en rond de N206 door de busbaan verbetert. Het gebruik van de HOV-busbaan zorgt er niet voor dat de toegestane geluidsbelasting voor bestaande woningen en Natura 2000-gebieden wordt overschreden. De toegestane geluidsbelasting voor nieuwe woningen op Valkenhorst wordt wel overschreden, maar dit wordt gemitigeerd door toepassing van geluidreducerend asfalt. Er is geen sprake van verandering in de luchtkwaliteit. Er is dan ook geen sprake van een effect op de gezondheid. Er treedt mogelijk een verbetering op in de bodemkwaliteit omdat eventuele vervuiling wordt gesaneerd. De toename van verhard oppervlak wordt gecompenseerd zodoende is er geen effect op de waterkwantiteit. Er treden ook geen andere effecten op het watersysteem op. De ruimtelijke kwaliteit verbetert. Met inachtname van een aantal mitigerende maatregelen is sprake van een verbetering van de leefomgeving.

Het MER wordt ter toetsing voorgelegd aan de Commissie voor de m.e.r.. Het toetsings advies wordt betrokken bij het vaststellen van het definitief MER en PIP.

6.1 Algemeen     

Voorliggend inpassingsplan bestaat uit een geografische plaatsbepaling (verbeelding), regels en een toelichting. De geografische plaatsbepaling en de regels vormen tezamen het juridisch bindende gedeelte van het inpassingsplan. Beide onderdelen dienen in onderlinge samenhang te worden bezien en toegepast. Het inpassingsplan is opgesteld conform het (wettelijke) model Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen (SVBP) versie 2012. Hierdoor is het plan geschikt voor interactieve uitwisseling via het Informatie Model Ruimtelijke Ordening (IMRO) 2012.

De toelichting heeft in beginsel geen rechtskracht. Niettemin vormt zij een belangrijk onderdeel van het plan. De toelichting geeft een weergave van de beweegredenen, de onderzoeksresultaten en de beleidsuitgangspunten die aan het plan ten grondslag liggen. Daarbij is de toelichting van wezenlijk belang voor een juiste interpretatie en toepassing van het inpassingsplan.

6.2 Methodiek     

In het inpassingsplan hebben alle gronden binnen het plangebied een bestemming toegewezen gekregen. Daarnaast komen op sommige gronden aanduidingen voor. Met een bestemming wordt tot uitdrukking gebracht welke gebruiksdoelen of functies, met het oog op een goede ruimtelijke ordening, aan de in het plangebied gelegen gronden zijn toegekend. Een bestemming heeft altijd betrekking op een geometrisch bepaald vlak; lijn- en puntbestemmingen komen niet voor. Aanduidingen bevatten specificaties van bestemmingen met betrekking tot het gebruik of het bouwen. Aanduidingen hebben altijd juridische betekenis, die in de regels wordt gegeven.

6.3 Regels     

Conform bovengenoemd wettelijk model zijn de regels ondergebracht in vier hoofdstukken. Daarbij dient een vaste volgorde te worden aangehouden.

Hoofdstuk 1 bevat de inleidende regels. Hierin worden de gebruikte begrippen en de wijze van meten uiteengezet, teneinde een eenduidige interpretatie en toepassing van de overige, meer inhoudelijke regels en de verbeelding te waarborgen.

Hoofdstuk 2 bevat de bestemmingsregels. Hier worden alle voorkomende bestemmingen en de bijbehorende regels uiteengezet.

Hoofdstuk 3 bevat de algemene regels. Hierin staan de algemeen geldende regels, in aanvulling op de bestemmingsregels, welke voor meerdere of alle bestemmingen van toepassing zijn.

Hoofdstuk 4 bevat de overgangs- en slotregels. Hierin is het overgangsrecht geregeld alsmede de citeertitel en het vaststellingsdictum.

6.4 Bestemmingen     

De regels volgen een eenduidige opbouw, conform SVBP2012. De regels voor de bestemmingen zijn in de regel als volgt opgebouwd en bevatten ten minste:

• een bestemmingsomschrijving;
• bouwregels.

In de bestemmingsomschrijving wordt aangegeven welke functies binnen de bestemming zijn toegelaten, en of gebouwen, bouwwerken, geen gebouwen zijnde, en/of andere werken zijn toegelaten.

De bouwregels bevatten regels voor het oprichten van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Het betreft meestal regels inzake de situering en de (maximale) bouwhoogte.

Daarnaast komen in sommige bestemmingen één of meer van de volgende onderdelen voor:

• nadere eisen;
• afwijken van de bouwregels;
• specifieke gebruiksregels;
• afwijking van de gebruiksregels;
• omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden.

6.5 Artikelsgewijze toelichting     

8.1 Participatie     

Voor de voorbereiding van het ontwerpinpassingplan heeft een uitgebreid participatieproces plaatsgevonden. Het participatieproces is ingegaan op de diverse deelgebieden binnen het tracé. In bijlage 13 is het participatieplan voor de besluitvormingsfase opgenomen. Voor de uitvoeringsfase wordt separaat een participatieplan opgesteld.

8.2 Vooroverleg ex artikel 3.1.1. Bro     

Conform artikel 3.1.1 van het Bro voert Gedeputeerde Staten bij de voorbereiding van voorliggend inpassingsplan HOV Leiden-Katwijk overleg met betrokken rijksdiensten en gemeenten, met de waterbeheerders en met andere gemeenten van wie belangen in het geding zijn. De samenvatting en beantwoording van deze reacties is opgenomen in bijlage 14.

8.3 Ontwerp en PlanMER     

Het ontwerp van inpassingsplan 'HOV Leiden-Katwijk' heeft in overeenstemming met het bepaalde in artikel 3.8 van de Wet ruimtelijke ordening respectievelijk Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht, voor een ieder zowel elektronisch als in papieren vorm ter inzage gelegen, vanaf 9 woensdag november 2022 tot en dinsdag met 20 december 2022. Bewoners en overige belanghebbenden hebben de mogelijkheid gekregen een zienswijze in te dienen. In totaal zijn gedurende de inzagetermijn 13 zienswijzen, waarvan 11 unieke, ingediend bij de provincie. Een overzicht van de ontvangen zienswijzen en beantwoording is opgenomen in bijlage 15.

In hoofdstuk 2 van de nota wordt ook beschreven welke inhoudelijke en/of redactionele aanpassingen naar aanleiding van de ingekomen zienswijzen zijn doorgevoerd in de plantoelichting, in de regels en op de verbeelding.

De belangrijkste ambtshalve wijziging heeft betrekking op de toevoeging van het PlanMER en Passende Beoordeling naar aanleiding van de berekende stikstofdepositie op beschermde Natura 2000-gebieden in de aanlegfase van de busbaan.

De wijzigingen zoals zijn beschreven in de Nota zienwijzen en ambtshalve wijzigingen zijn verwerkt in een tweede ontwerp inpassingsplan. Dit inpassingsplan wordt volgens met het PlanMER als bijlage voor een tweede keer ter inzage gelegd. Iedereen kan een zienswijze naar voren brengen volgens de zienswijzeprocedure. Daarnaast vindt er een verplichte toetsing door de Commissie voor de m.e.r. plaats van het PlanMER. Daarin worden de binnengekomen zienswijzen betrokken.