6.1.1 Nationale omgevingsvisie (NOVI)     

Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving.

In de NOVI zijn deze maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten:

• Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie.
• Duurzaam economisch groeipotentieel.
• Sterke en gezonde steden en regio's.
• Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Om de beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven:

1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies;
2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal;
3. Afwentelen wordt voorkomen.

Toets

De mobiliteitsmaatregelen hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven, daarmee draagt de ontwikkeling bij aan twee prioriteiten, te weten: het duurzaam economisch groeipotentieel en sterkte en gezonde steden en regio's.

Het ontwerp Nota Ruimte is openbaar gemaakt op 26 september 2025. Er is kennisgenomen van dit beleid en er worden geen belemmeringen gezien ten aanzien van het ontwerpbeleid voor de voorgenomen ontwikkeling. Vooralsnog wordt er uit gegaan van het vastgestelde beleid de NOVI.

Conclusie

Het planvoornemen past binnen de Nationale Omgevingsvisie.

6.1.2 Luchthavenbesluit     

Luchthavengebied

Een vastgesteld luchthavengebied (artikel 8.5, WLV) geldt als luchthavengebied als bedoeld in artikel 8.15, lid 2, Wet luchtvaart, zoals dat luidt na inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit staat in artikel 4.89 van de Invoeringswet Omgevingswet.

Beperkingengebied 

Een vastgesteld beperkingengebied (artikel 8.5, WLV) geldt als beperkingengebied als bedoeld in artikel 8.15, lid 2, Wet luchtvaart, zoals dat luidt na inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit staat in artikel 4.89 van de Invoeringswet Omgevingswet.

Kaart met beperkingengebied (obstakelbeheergebieden), luchthaventerrein (militair luchtvaartterrein) en de geluidszone vanwege luchtverkeer (Ke) en luchtvaartterrein (db(A), besluitgebied globaal aangeduid in rood.

Luchthavenbesluit

In 2009 is de Wet luchtvaart gewijzigd. Naar aanleiding hiervan is een nieuw luchthavenbesluit voor Eindhoven vastgesteld. Dit is op 26 september 2014 vastgesteld en met ingang van 1 november 2014 in werking getreden. In het luchthavenbesluit is het luchthavengebied, de gebruiksmogelijkheden en het beperkingengebied vastgelegd. Voor het bestemmingsplan is vooral het beperkingengebied van belang.

Het beperkingengebied bestaat uit:

1. De geluidszone: dit is de weergave van de geluidsbelasting van het gezamenlijke luchtverkeer Binnen deze zone gelden regels voor het bouwen van woningen en andere geluidsgevoelige gebouwen.
2. De obstakelbeheergebieden: hier gelden maximaal toelaatbare hoogtes voor objecten.
3. Het vogelbeheersgebied: binnen dit gebied gelden regels voor een bestemming of gebruik dat vogels aantrekt.

Hieronder wordt nader ingegaan op het obstakelbeheergebied en het vogelbeheersgebied.

Kaart beperkingengebied

De obstakelbeheergebieden

Met de obstakelbeheergebieden wordt geregeld tot welke hoogte gebouwen en bouwwerken gebouwd mogen worden. Dit is om gevaar voor het vliegverkeer op en rondom de luchthaven te voorkomen. De toegestane hoogten worden bepaald door de vliegfunnel, de IHCS en de ILS.

Vliegfunnel
De vliegfunnel wordt bepaald door de start- en landingsbaan en het verlengde daarvan. Hier gelden beperkingen ten aanzien van het oprichten van obstakels. Deze beperking loopt op in hoogte. Hiervoor is in het omgevingsplan een regeling opgenomen.

IHCS
Het IHCS (Inner Horizontal and Conical Surface) is bedoeld om vliegtuigen die in het circuit vliegen (circuitverkeer), voorafgaand aan de landing, te beschermen tegen hoge objecten. Het betreft een zone van 4 km rond de landingsbaan waar maximaal 44 meter hoog mag worden gebouwd. Buiten deze zone gaat de maximaal toegestane bouwhoogte geleidelijk omhoog.

Kaart obstakelbeheergebieden voor de vliegfunnel en IHCS

ILS Daarnaast beschikt de Luchthaven over een Instrument Landing System (ILS). Dit wordt gebruikt om een landing in verminderde weersomstandigheden mogelijk te maken. Voor een goed functioneren van het ILS geldt dat een gebied rondom de start- en landingsbaan geen verstoring mag opleveren. Daarom gelden ook in dit gebied beperkingen ten aanzien van de bouwhoogten van gebouwen en bouwwerken (zie onderstaande afbeelding).

Kaart ILS-verstoringsgebied

Het vogelbeheersgebied

Binnen het vogelbeheersgebied gelden regels voor een bestemming of gebruik dat vogels aantrekt. In beginsel is een grondgebruik of bestemming binnen de volgende categorieën niet toegestaan:

• oppervlaktewateren met een oppervlakte van meer dan 3 hectare;
• natuurbeschermingsgebieden en vogelbeschermingsgebieden;
• vishouderijen met extramurale bassins;
• extramurale opslag of verwerking van organisch materiaal;
• afvalwaterzuiveringsinstallaties.

Kaart Vogelbeheersgebied

Bakens luchthaven Eindhoven en radarverstoringsgebied vliegbasis Volkel

Bij het bepalen van de maximaal toegestane bouwhoogte in het wijzigingsbesluit moet rekening worden gehouden met een baken van luchthaven Eindhoven en het radarverstoringsgebied van vliegbasis Volkel.

Baken luchthaven Eindhoven

Op en nabij de luchthaven Eindhoven is een baken (zie figuur 3.1) aanwezig om de richting van het vliegverkeer (zowel horizontaal als verticaal) te kunnen volgen:

• Een VDF baken: Vertical Directional Finder. Dit is een hulpmiddel voor de luchtverkeersleiding om de richting te kunnen bepalen van het vliegtuig waarmee op dat moment wordt gecommuniceerd.

De toetsingsgebieden liggen voor VDF geheel over het besluitgebied, maar hebben gezien de maximaal toegestane bouwhoogte van 22 meter geen consequenties.

Afbeelding hoogtebelemmeringen bakens nabij luchthaven Eindhoven. Blauwe lijnen= VDF.

Radarverstoringsgebied Volkel

Om het ongestoord functioneren van radar- en communicatie-apparatuur op de vliegbasis Volkel te waarborgen ligt er rond deze vliegbasis een cirkel met een straal van 15 nautische mijl (=27,8 km), gemeten vanaf de positie van de radar. Binnen dit radarverstoringsgebied moet voor ieder obstakel hoger dan 65 meter worden berekend of er verstoring van de radar optreedt. Onderhavig besluitgebied ligt niet binnen dit radarverstoringsgebied.

Uitsnede uit kaart hoogtebelemmeringen als gevolg van luchthaven Eindhoven. Blauwe lijnen- arcering= radarverstoringsgebied van vliegbasis Volkel.

Outer-horizontal

Met de “outer-horizontal” moet rekening worden gehouden bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Hoge objecten door de “outer-horizontal” kunnen leiden tot aanpassing van de vliegprocedures wat het, bijvoorbeeld, minder goed mogelijk maakt om het vliegverkeer van- en naar Eindhoven te spreiden. Deze “outer-horizontal” heeft een radius van 15 km rondom het midden van de start- en landingsbaan en ligt op een hoogte van 150 meter boven maaiveld (gerelateerd aan de baan). Objecten hoger dan 150 meter zijn toelaatbaar indien aangetoond is dat deze geen impact hebben op het vliegverkeer. Op de hieronder ingevoegde kaart is aangegeven binnen welke gebieden hoogbouw/windturbines kansrijk (=groen gekleurd), kansarm (= oranje gekleurd) of onmogelijk (=rood gekleurd) zijn. In de oranje gekleurde gebieden kan vooraf advies worden gevraagd bij de luchtverkeersleiding van de vliegbasis of de hoogbouw/winturbines op die locatie mogelijk worden geacht.

Uitsnede uit kaart Outer horizontals luchthavens Oost Brabant.

Oranje= gebied kansarm voor hoge obstakels;

Groen= gebied kansrijk voor hoge obstakels;

Rood= gebied ongeschikt voor hoge obstakels.

Toets

De ontwikkeling van de HOV4 heeft als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven en voorziet daarbij niet in hoogbouw en/of het aanleggen van grotere wateren. Ten aanzien van bovenstaande beperkingengebieden zijn er om die reden geen strijdigheden.

Conclusie

Het project wordt niet belemmerd door bepalingen uit het luchthavenbesluit of omtrent bakens van luchthaven Eindhoven en radarverstoringsgebieden vliegbasis Volkel, of andersom.

6.2.1 Brabantse omgevingsvisie     

De Brabantse Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Op 14 december 2018 is de omgevingsvisie vastgesteld.

In de Omgevingswet staan waarden als veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal. De Brabantse Omgevingsvisie voegt daar ambities aan toe voor vier hoofdopgaven: de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. Voor ieder van deze opgaven geeft de omgevingsvisie aan wat de ambities op lange termijn zijn: wat is er nodig om Brabant in 2050 een gezonde, veilige en prettige leefomgeving te laten zijn? Maar ook een concreet tussendoel: waar moeten we in 2030 op zijn minst staan om dat langetermijndoel te halen? De omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan.

Toets

De mobiliteitsmaatregelen hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven, daarmee draagt de ontwikkeling bij aan twee hoofdopgaven, te weten: Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie.

Conclusie

Het voornemen is in lijn met de omgevingsvisie Noord-Brabant.

6.2.2 Omgevingsverordening Noord-Brabant     

Artikel 2.6 van de Omgevingswet bepaalt, dat Provinciale Staten één omgevingsverordening vaststellen waarin de provinciale regels over de fysieke leefomgeving zijn opgenomen.

De provincie heeft als eerste stap een Interim omgevingsverordening vastgesteld waarin de bestaande regels zijn samengevoegd. Inmiddels is de definitieve omgevingsverordening vastgesteld. In de omgevingsverordening worden, in tegenstelling tot de interim verordening, ook beleidswijzigingen verwerkt. De huidige regels in de Interim omgevingsverordening zijn gehanteerd als uitgangspunt. De belangrijkste wijzigingen zijn:

1. Er is aansluiting gezocht bij de opbouw van de rijksregels. Diverse nadere regelingen zijn in de Omgevingsverordening verwerkt.
2. Vanwege het vervallen van de Wet bodembescherming zijn nieuwe regels opgenomen om verontreiniging van het grondwater te voorkomen. Het voorstel is om daarvoor ook voorbeschermingsregels vast te stellen.
3. De aanwijzing van voor verzuring gevoelige kwetsbare gebieden (Wav-kaarten) is vervallen.
4. De rechtstreeks werkende regels voor de ontwikkeling van veehouderij en mestbewerking vervallen. Het voorstel is om die te vervangen door voorbeschermingsregels.
5. Er is een attentiezone geluid opgenomen langs provinciale wegen waarbinnen aandacht wordt gevraagd voor het oprichten van geluidgevoelige bebouwing.

In de omgevingsverordening staan regels voor:

1. Burgers en bedrijven: dit zijn zogenaamde rechtstreeks werkende regels voor activiteiten. Deze regels bevatten voorwaarden om zo'n activiteit te verrichten en geven ook aan of je bijvoorbeeld eerst een melding moet doen voordat je mag beginnen.
2. Bestuursorganen van de overheid: dit zijn zogenaamde instructieregels. Met deze regels kan de provincie een opdracht geven aan gemeenten over onderwerpen die zij in het bestemmingsplan moeten opnemen of aan het waterschap over de manier waarop ze hun taken uitvoeren.

Rechtstreeks werkende regels voor burgers en bedrijven

Het gaat hier om regels die naast een eventuele vergunningplicht gelden. Er zijn in de Interim Omgevingsverordening voor de volgende thema's rechtstreekse regels opgenomen: grondwaterbescherming, grondwateronttrekking, bodemsanering, stortplaatsen, ontgrondingen, varend ontgassen, stiltegebied, wegen, natuur en landbouw. De meeste van deze regels waren eerst opgenomen in de Provinciale milieuverordening, de Verordening wegen, de Verordening ontgrondingen en de Verordening natuurbescherming.

Binnen het besluitgebied zijn voor de volgende werkingsgebieden rechtstreekse regels van toepassing:

• Diep grondwaterlichaam.
• Geen attentiezone waterhuishouding.

Diep grondwaterlichaam

Dit werkingsgebied bevat rechtstreekse regels ten aanzien van milieubeschermingsgebieden, natuur en wegen. Conform de Omgevingsverordening van de provincie is de onconventionele winning van koolwaterstoffen verboden boven, in of onder een diep grondwaterlichaam. Dit project maakt geen onconventionele winning van koolwaterstoffen mogelijk.

Geen attentiezone waterhuishouding

Dit werkingsgebied bevat rechtstreekse regels ten aanzien van milieubeschermingsgebieden, natuur en wegen. In de Omgevingsverordening van de provincie is geregeld dat onder bepaalde voorwaarden geen vergunning tot het onttrekken van grondwater ten behoeve van een bodemenergiesysteem, bedoeld in artikel 6.4, eerste lid, onder b, Waterwet, is vereist binnen de zone 'Geen Attentiezone waterhuishouding'. De regels dienen dan ook in acht te worden genomen bij het toepassen van bodemenergiesystemen.

Instructieregels

Dit zijn de regels die tot voor kort waren opgenomen in de Verordening ruimte Noord-Brabant.

Voor het onderhavige besluitgebied gaat het om de volgende thema's:

• Stedelijk gebied
• Landelijk gebied
• Beperking grootschalige logistiek
• Stalderingsgebied

Toets

Om de werkingsgebieden van de Omgevingsverordening vast te leggen zijn er een aantal kaarten opgesteld. De werkingsgebieden stellen een aantal regels overeenkomstig voor het besluitgebied. Ter plaatse gelden onder andere de volgende kaarten/ onderwerpen:

• Waterwinning voor menselijke consumptie
• Boringsvrije zone
• Diep grondwaterlichaam
• Geen attentiezone waterhuishouding
• Groenblauwe waarden
• Natuur Netwerk Brabant
• Behoud en herstel van watersystemen
• Attentiezone waterhuishouding
• Stedelijk gebied
• Landelijk gebied
• Beperking grootschalige logistiek
• Beperkingen veehouderij
• Stalderingsgebied
• Norm wateroverlast stedelijk gebied
• Normvrij gebied
• Ambtsgebied provincie Noord-Brabant

De mobiliteitsmaatregelen hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven. Het ontwerp van de HOV4 voorziet op een aantal plaatsen in infrastructuur met een verdiepte ligging en kan daarom in strijd zijn met de boringsvrije zone. Daarnaast geldt dat het ontwerp van de HOV4 het Landelijk gebied en Natuur Netwerk Brabant doorkruist en daarmee compensatie benodigd is. De overige onderwerpen zijn niet relevant voor de ontwikkeling van de HOV4 en de mobiliteitsmaatregelen.

Boringsvrije zone

Het ontwerp van de HOV voorziet op een aantal plaatsen in infrastructuur met een verdiepte ligging. De boringsvrije zone heeft betrekking op werkzaamheden dieper dan 10 meter onder het maaiveld. Aangezien de beoogde werkzaamheden niet zo diep reiken wordt daarmee voor de ontwikkeling voldaan aan de regelingen over de boringsvrije zone.

Landelijk gebied 
Door de ligging in de genoemde werkingsgebieden zijn de volgende artikelen relevant voor de beoogde ontwikkeling:

• Artikel 5.7 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit.
• Artikel 5.8 Zorgvuldig ruimtegebruik.
• Artikel 5.9 Toepassing van de lagenbenadering.
• Artikel 5.10 Meerwaardecreatie.
• Artikel 5.11 Kwaliteitsverbetering landschap.
• Artikel 5.20 Externe werking natuur netwerk Brabant.
• Artikel 5.60 Verkeersdoeleinden.
• Artikel 5.56 Afwijkende regels stedelijke ontwikkeling.

Figuur ligging besluitgebied in Landelijk gebied

Artikel 5.7 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit

In artikel 5.7 is opgenomen dat een omgevingsplan bij een evenwichtige toedeling van functies aan locaties invulling geeft aan een veilige, gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit. Daarbij wordt toepassing gegeven aan zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 5.8), de lagenbenadering (artikel 5.9) en meerwaardecreatie (artikel 5.10).

Beoordeling

De toetsing van de gevolgen van het voornemen op bovengenoemde aspecten is per artikel uiteengezet in voorliggende motivering. Hieruit volgt dat het voornemen ruimtelijk en milieuhygiënisch aanvaardbaar is. Daarmee wordt voldaan aan de zorgplicht uit artikel 5.7.

Artikel 5.8 Zorgvuldig ruimtegebruik;

Het principe van zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat voor gebouwen, bijbehorende bouwwerken en andere permanente voorzieningen in beginsel sprake dient te zijn van een bestaand bouwperceel. Wanneer na zorgvuldige afweging blijkt dat de mogelijkheden voor de gewenste ontwikkeling binnen bestaand ruimtebeslag niet mogelijk zijn, kan een omgevingsplan voorzien in een uitbreiding (en voorkomende gevallen nieuwvestiging) als dat past binnen de voorwaarden die voor die ontwikkeling in dit hoofdstuk zijn opgenomen (artikel 5.8, tweede lid). Als toepassing wordt gegeven aan het tweede lid, wordt overeenkomstig toepassing gegeven aan de uitgangspunten van het eerste lid. Dat betekent dat bij de ontwikkeling zo zorgvuldig mogelijk omgegaan wordt met het ruimtebeslag door optimale invulling te geven aan de mogelijkheden voor intensivering van het beoogde ruimtebeslag en dat er toepassing wordt gegeven aan meervoudig ruimtegebruik.

Beoordeling

In kwestie is sprake van een permanente voorziening, zijnde een nieuwe HOV-verbinding en verplaatsen van bestaande parkeerplaatsen en een in- en uitrit. Waar mogelijk wordt met de nieuwe HOV-verbinding gebruik gemaakt van de huidige infrastructuur. Op enkele plekken is meer ruimtebeslag benodigd dan wat het huidige ruimtelijk kader toe laat.

Artikel 5.9 Toepassing van de lagenbenadering

In artikel 5.9 is ook opgenomen dat in de motivering een verantwoording moet worden opgenomen waaruit blijkt dat rekening is gehouden met de gevolgen van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling voor de in het plan begrepen gronden en de naaste omgeving, in het bijzonder wat betreft de bodemkwaliteit, de waterhuishouding en de archeologische, cultuurhistorische, ecologische, aardkundige en landschappelijke waarden. Verder dient de omvang van de bebouwing en de beoogde functie te passen in de omgeving en de effecten die de ontwikkeling op de omgeving heeft, waaronder vanwege milieuaspecten en volksgezondheid. Ook dient de ontwikkeling adequaat te worden afgestemd op de aanwezige infrastructuur.

Beoordeling

De toetsing van de gevolgen van het voornemen op bovengenoemde aspecten is per onderwerp uiteengezet in voorliggende motivering. Voor een nadere motivering wordt verwezen naar Hoofdstuk 7 waarin onder meer is getoetst aan aspecten als bodem, waterhuishouding, archeologie, cultuurhistorie en ecologie. Hieruit volgt onder meer dat de beoogde ontwikkeling vanuit de lagenbenadering bezien inpasbaar is in de omgeving. Bovendien zijn de effecten van de beoogde ontwikkeling op de omgeving in voornoemd hoofdstuk inzichtelijk gemaakt. Daarmee wordt voldaan aan de toepassing van de lagenbenadering uit artikel 5.9.

Artikel 5.10 Meerwaardecreatie

Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder:

1. de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren; en
2. de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn.

De Omgevingsverordening geeft aan dat de fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit, bedoeld in artikel 5.11 'Kwaliteitsverbetering landschap' deel uit kan maken van de meerwaardecreatie.

Beoordeling

Het voornemen beoogt 'meerwaardecreatie' door het verminderen van negatieve effecten in de regio op het gebied van milieu, verkeersveiligheid en ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. De mobiliteitsmaatregelen hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven - Veldhoven.

People: maatschappelijke meerwaarde

Het projectvoornemen levert belangrijke maatschappelijke meerwaarde op voor de gemeenschap. Die meerwaarde is op de volgende vlakken zichtbaar:

1. Veiligheid en gezondheid: Een goed bereikbaar en betrouwbaar openbaar vervoersysteem stimuleert mensen om de auto te laten staan. Dit vermindert verkeersdrukte en verlaagt de kans op verkeersongevallen. Bovendien leidt minder autoverkeer tot minder luchtvervuiling en geluidsoverlast, wat direct bijdraagt aan een gezondere leefomgeving.
2. Sociale samenhang en inclusiviteit: De HOV4 verbindt verschillende wijken en voorzieningen, waardoor ook mensen zonder auto – zoals ouderen, jongeren, of mensen met een beperking – volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving. Dit bevordert gelijke kansen op het gebied van werk, onderwijs en sociale contacten.
3. Kwaliteit van de leefomgeving: De nieuwe lijn stimuleert duurzame mobiliteit en draagt bij aan een groenere, meer toegankelijke en leefbare stad. Goed ingerichte haltes, veilige fietsroutes en aantrekkelijke openbare ruimte rondom de lijn verbeteren het straatbeeld en verhogen de aantrekkelijkheid van de omgeving.

De HOV4 betekent dus meer dan alleen sneller vervoer: het versterkt de leefbaarheid, verbindt mensen en draagt bij aan een gezondere en inclusievere stad. Bewoners profiteren dagelijks van betere bereikbaarheid, schonere lucht en meer kansen om actief deel te nemen aan het maatschappelijke leven.

Planet: meerwaarde op het gebied van circulariteit en volhoudbaarheid

De aanleg van de HOV4 draagt bij aan een meer circulaire en toekomstbestendige leefomgeving. Deze bijdrage komt op meerdere manieren tot uiting:

1. Efficiënt energie- en grondstofgebruik: Hoogwaardig openbaar vervoer maakt collectieve mobiliteit aantrekkelijker. Dit leidt tot minder individueel autogebruik, wat het totale energieverbruik verlaagt. De bussen zijn elektrisch, waardoor de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen afneemt.
2. Minder klimaatbelasting: Door de overstap van auto naar bus vermindert de CO2-uitstoot per reiziger aanzienlijk. Dit levert een directe bijdrage aan de klimaatdoelen van de stad en aan een lagere milieu-impact per vervoersbeweging.
3. Duurzame infrastructuur: Bij de aanleg van HOV4 wordt gekozen voor duurzame materialen en slimme ontwerpen die lang meegaan en herbruikbaar zijn. Dit vermindert materiaalverspilling en bevordert circulair bouwen.
4. Versneller van duurzame stedelijke ontwikkeling: De HOV4 stimuleert ruimtelijke ontwikkelingen langs de lijn (bijvoorbeeld woningbouw) op plekken die goed bereikbaar zijn zonder auto. Dit voorkomt versnippering van het landschap en beperkt de noodzaak van nieuwe infrastructuur elders.

De HOV4 is dus niet alleen een mobiliteitsoplossing, maar ook een instrument voor circulaire en volhoudbare stedelijke ontwikkeling. Door energiebesparing, lagere uitstoot en duurzaam ruimtegebruik draagt de lijn bij aan een veerkrachtige leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties.

Profit: economische meerwaarde positie Noord-Brabant

De HOV4 versterkt de economische positie van de provincie Noord-Brabant op strategische wijze:

1. Verbeterde bereikbaarheid van economische hotspots: De HOV4 verbindt belangrijke economische gebieden in Eindhoven, zoals Brainport, de High Tech Campus en onderwijsinstellingen. Dit maakt werk- en kennislocaties beter bereikbaar voor werknemers, studenten en bedrijven, wat de economische dynamiek versterkt.
2. Aantrekkelijke vestigingsvoorwaarden voor bedrijven: Een betrouwbaar en duurzaam OV-netwerk is een belangrijke vestigingsfactor voor (internationale) bedrijven. De HOV4 draagt bij aan een concurrerende, goed ontsloten regio die aantrekkelijk is voor innovatieve ondernemingen en talent.
3. Ondersteuning van arbeidsmobiliteit: Door snelle en toegankelijke verbindingen tussen woonwijken en werklocaties vergroot de HOV4 de arbeidsparticipatie en flexibiliteit op de arbeidsmarkt. Dit is essentieel voor een regio die afhankelijk is van hoogopgeleide én praktisch geschoolde werknemers.
4. Stimulans voor duurzame economische groei: De investering in hoogwaardige, duurzame infrastructuur zoals de HOV4 is toekomstgericht. Het stimuleert economische groei zonder extra druk op het milieu of de ruimte, passend bij de circulaire ambities van Brabant.

De HOV4 is een aanjager van economische kracht, doordat het bereikbaarheid, arbeidsmobiliteit en vestigingsklimaat verbetert. Zo draagt de lijn bij aan het versterken van Noord-Brabant als innovatieve topregio in Nederland en Europa.

Artikel 5.11 Kwaliteitsverbetering landschap

In artikel 5.11 is voorgeschreven dat bij ruimtelijke ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied, de ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van bodem, water, natuur, landschap, cultuurhistorie of van de extensieve recreatieve mogelijkheden van het gebied of de omgeving. Deze kwaliteitsverbetering dient bovendien financieel, juridisch en feitelijk te worden geborgd. De bedoelde kwaliteitsverbetering kan mede betreffen een landschappelijke inpassing, het toevoegen van landschapselementen, activiteiten gericht op behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en het wegnemen van verharding, het slopen van bebouwing. Als de kwaliteitsverbetering niet op locatie kan worden bewerkstelligd is het ook mogelijk een passende financiële bijdrage te doen in een (gemeentelijk) landschaps- of groenfonds.

Beoordeling

In zijn algemeenheid wordt landschappelijke inpassing als basisvereiste/-inspanning gezien. Daarnaast kan deze verbetering bereikt worden met:

• De sloop van overtollige bebouwing.
• Het verwijderen van overtollige verharding.
• Het behoud en herstel van cultuurhistorische waarden en kenmerken.
• De realisering van NNB.
• Het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land, of het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden (artikel 5.11, derde lid OV), welke aspecten in het grotere geheel van het openstellen van het landgoed ook aan de orde komen.

Met behulp van een landschapsinvesteringsregeling moet worden bepaald welke tegenprestatie nodig is: landschappelijke inpassing of berekende kwaliteitsinvestering. De ontwikkeling omvat de realisatie van een HOV-verbinding voor de stad (verkeersfunctie). De planlocatie ligt volgens de Omgevingsverordening Noord-Brabant voor een klein gedeelte in landelijk gebied. Iedere ontwikkeling in het buitengebied moet gepaard gaan met kwaliteitsverbetering van het landschap.

Gemeente Eindhoven heeft geen landschapsinvesteringsregeling om de tegenprestatie en hoogte van de kwaliteitsbijdrage te bepalen. Gemeente Eindhoven past maatwerk toe en gebruikt de Landschapsinvesteringsregelingen van omliggende gemeente daarbij als leidraad. In deze regeling wordt onderscheid gemaakt in drie categorieën, waarbij naar gelang de impact van de ontwikkeling op de omgeving een tegenprestatie aan kwaliteitsverbetering vereist is.

Categorie 1 heeft weinig impact en daarom is geen tegenprestatie vereist. Categorie 2 heeft een geringe impact op de omgeving en hiervoor volstaat een goede landschappelijke inpassing. Ontwikkelingen in categorie 3 hebben behoorlijke impact op de omgeving en hiervoor is een berekende kwaliteitsbijdrage aan de hand van forfaitaire bedragen nodig.

De voorgenomen ontwikkeling behoort qua impact tot categorie 2. De kwaliteitsverbetering van het landschap dient zodoende te worden vormgegeven door te voorzien in een goede landschappelijke inpassing. In paragraaf 7.12 Groen wordt hier nader op ingegaan.

Gelet op het voorgaande wordt voldaan aan artikel 5.11 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant.

Artikel 5.60 Verkeersdoeleinden

Dit artikel bevat randvoorwaarden voor de aanleg van een HOV-tracé. Deze regels zijn met name gericht op een goede onderbouwing van de ontwikkeling. De weg omvat ook de aan de weg gerelateerde voorzieningen en de bij de weg behorende kunstwerken. Vanuit zorgvuldig ruimtegebruik wordt een onderbouwing van de noodzaak van een dergelijke voorziening gevraagd.

Bij de aanleg van een HOV-tracé is het belangrijk om relevante mitigerende maatregelen te treffen om negatieve effecten op gezondheid, natuur en soorten te voorkomen. Hiervoor bevat het omgevingsplan een onderbouwing van de effecten van de weg op zijn omgeving.

Het gaat daarbij onder andere op de effecten op een goede en veilige leefomgeving, maar ook om effecten op aanwezige waarden. Om negatieve effecten te voorkomen of te beperken, worden mitigerende maatregelen onderzocht en -voor zover nodig- in het omgevingsplan geborgd.

a. De noodzaak van de aanleg van de weg gelet op het verkeerskundige probleem of de ontwikkelingen die plaatsvinden

De aanleg van HOV4 is noodzakelijk vanwege een structureel verkeerskundig knelpunt en een sterke ruimtelijke ontwikkelingsdruk in het zuidwestelijk deel van Eindhoven en Veldhoven. De huidige mobiliteitsstructuur kan de toenemende vervoersvraag, met name als gevolg van grootschalige woningbouw (zoals in Groots Gestel, Brainport Smart District) en de groei van de Brainportcampus, niet opvangen zonder ingrijpende kwaliteitsimpuls in het openbaar vervoer.

HOV4 voorziet in een hoogwaardige openbaarvervoeras tussen Eindhoven Centraal en De Run in Veldhoven, waarmee:

• De bereikbaarheid van economische toplocaties (zoals ASML, MMC en de High Tech Campus) wordt geborgd;
• Congestie op hoofdwegen en knelpunten zoals de Karel de Grotelaan, de Ring en de A2/N2 wordt verminderd;
• Een duurzaam mobiliteitsalternatief wordt geboden dat aansluit bij de STOMP-principes en gemeentelijk mobiliteitsbeleid.

Gelet op het voorgaande is de aanleg van HOV4 een directe ruimtelijke en mobiliteitsmatige reactie op een urgent verkeerskundig probleem én op grootschalige gebiedsontwikkelingen. Daarmee wordt voldaan aan de motiveringsplicht van artikel 5.60 sub a van de provinciale Omgevingsverordening.

b. De keuze van het tracé gelet op de verrichte onderzoeken

De keuze voor het tracé van HOV4 is tot stand gekomen op basis van uitgebreide variantenstudies, waarin verschillende tracéalternatieven zijn onderzocht op criteria, zoals: ruimtelijke inpassing, verkeerskundige werking, omgevingskwaliteit, kosten, haalbaarheid, en milieueffecten.

Op basis van deze onderzoeken is gekozen voor een tracé dat:

• Aansluit op bestaande OV-infrastructuur (zoals HOV1 en Station Eindhoven).
• Een rechtstreekse en snelle verbinding biedt tussen Eindhoven Centraal en De Run/Veldhoven.
• Zoveel mogelijk gebruikmaakt van bestaande wegenstructuren en dus ruimtelijk efficiënt is.
• De impact op groen, ecologie en leefomgeving beperkt, onder meer door ongelijkvloerse kruisingen en inpassing binnen bestaande corridors.

• Bijdraagt aan de ontlasting van drukke verkeersassen, zoals de Karel de Grotelaan en de Ring.

De tracékeuze is onderbouwd in documenten zoals de Nota Voorkeursalternatief, het MER (Milieueffectrapport), en diverse verkeersonderzoeken.

Gelet op het voorgaande is de gekozen tracévariant voor HOV4 onderbouwd met gedegen onderzoek en representatief voor een evenwichtige afweging van mobiliteit, ruimtelijke kwaliteit en milieubelangen. Daarmee voldoet het plan aan artikel 5.60 sub b van de Omgevingsverordening Noord-Brabant.

c. De maatregelen voor de inpassing van de weg waarbij de ontwikkeling in samenhang wordt bezien met zijn omgeving om een grotere kwaliteitswinst voor meerdere ruimtelijke functies, waaronder natuur en landschap, te bereiken

De inpassing van de HOV4 is afgestemd op meerdere functies in de omgeving, waaronder mobiliteit, landschap, water, ecologie en verblijfskwaliteit.

Kwaliteitswinst in samenhang met de omgeving:

• Groenstructuren worden versterkt: langs delen van het tracé (zoals Karel de Grotelaan) wordt de aanleg van de HOV4 aangegrepen om bomenrijen, ecologische zones en waterstructuren te verbeteren of te herstellen, in lijn met het gemeentelijk beleid op groenblauwe netwerken.
• Landschappelijke integratie: het ontwerp benut bestaande infrastructuurlijnen en inpassingsmaatregelen (zoals ongelijkvloerse kruisingen, geluidbeperkende maatregelen en groeninpassing) om visuele en fysieke barrières te beperken. Hierdoor wordt de versnippering van het landschap verminderd.
• Verbetering stedelijke leefkwaliteit: door de aanleg van vrijliggende HOV-infrastructuur ontstaat ruimte voor herinrichting van bestaande wegen, bredere fietspaden, veilige oversteken en vergroening van verblijfsruimtes.
• Versterking duurzame mobiliteit: de HOV4 sluit aan op fietsverbindingen en stations (o.a. Eindhoven Centraal), waarmee de overgang tussen modaliteiten wordt gestimuleerd in lijn met het STOMP-principe.
• Ecologie en water: bij kruisingen met ecologisch waardevolle zones of watergangen wordt rekening gehouden met behoud of versterking van habitatverbindingen, en worden klimaatadaptieve maatregelen getroffen (zoals waterberging en infiltratiezones).

Gelet op het voorgaande is de inpassing van de HOV4 zorgvuldig afgestemd op de omgeving waarmee een meervoudige ruimtelijke kwaliteitswinst wordt bereikt, in overeenstemming met artikel 5.60 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant. Het project overstijgt de louter infrastructurele opgave en draagt bij aan een robuuster, groener en leefbaarder stedelijk systeem.

d. De maatregelen die bijdragen aan een gezonde leefomgeving

De ontwikkeling van de HOV4 draagt bij aan het beschermen van een gezonde leefomgeving door het stimuleren van duurzaam vervoer en het terugdringen van autoverkeer.

Hierdoor wordt:

• De luchtkwaliteit verbeterd, door minder uitstoot van stikstof en fijnstof.
• Geluidshinder beperkt, doordat (stil) elektrisch openbaar vervoer stiller is dan autoverkeer;
• De verkeersveiligheid vergroot, met een veilig ingericht tracé en oversteekplaatsen.
• En lichamelijke beweging gestimuleerd, doordat OV-gebruik wordt gecombineerd met lopen en fietsen.

Daarnaast wordt het openbaar vervoer toegankelijker en betrouwbaarder, wat de drempel verlaagt voor mensen om gezonde, duurzame vervoerskeuzes te maken. Daarmee ondersteunt het plan actief een gezonde leefomgeving in lijn met de doelen van de Omgevingswet.

Tot slot bevordert de ontwikkeling van HOV4 de sociale cohesie doordat het mensen beter en laagdrempeliger met elkaar verbindt - zowel fysiek als sociaal:

• Goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer verbindt woonwijken met werkplekken, onderwijs, zorg en cultuur, ook voor mensen zonder auto.
• Betaalbaar en toegankelijk vervoer vergroot de mobiliteitskansen voor álle groepen, inclusief jongeren, ouderen en mensen met een beperking of laag inkomen.
• Ontmoetingsplekken bij haltes en knooppunten versterken de levendigheid van buurten en stimuleren contact tussen bewoners.
• Door verbinding van stadsdelen en regio's draagt de HOV4 bij aan een inclusieve, samenhangende stad waarin iedereen kan meedoen.

Zo draagt het plan bij aan een Eindhoven waar ontmoeting, deelname en gelijke kansen centraal staan.

e. De noodzaak van een aan de weg gerelateerde voorzieningen en kunstwerken

Een aan de weg gerelateerde voorziening is in de omgevingsverordening Noord-Brabant gedefinieerd als een voorziening die direct aansluitend aan de weg ligt en die ten behoeve van weggebruikers ter plaatse gevestigd is, waaronder een motorbrandstoffenverkooppunt.

Onderhavig plan ziet niet op de realisatie van een dergelijke voorziening.

De aanleg van verkeerskundige kunstwerken zoals ongelijkvloerse kruisingen, tunnels en onderdoorgangen is noodzakelijk om de doelstellingen van HOV4 te realiseren: een snel, betrouwbaar en hoogwaardig openbaar vervoer tussen Eindhoven en Veldhoven.

Deze kunstwerken zijn functioneel om:

• Kruisingen met drukke verkeersaders (zoals de Ring, A2/N2 en Karel de Grotelaan) ongelijkvloers te maken, waardoor conflictvrij en dus vertragingvrij HOV-verkeer mogelijk wordt.
• De doorstroming en punctualiteit van de HOV-bus te waarborgen, essentieel voor een betrouwbaar alternatief voor de auto.
• Verkeersveiligheid te vergroten, door scheiding van modaliteiten (auto, OV, fiets, voetganger).
• En de leefbaarheid in aanliggende woongebieden te beschermen door het beperken van verkeersdruk op maaiveldniveau.

Gelet op het voorgaande zijn de kunstwerken onlosmakelijk verbonden met het functioneren van HOV4 als hoogwaardige en snelle openbaarvervoerlijn en zijn noodzakelijk vanuit een verkeerskundig, ruimtelijk en leefbaarheids oogpunt.

Artikel 5.56 Afwijkende regels stedelijke ontwikkeling

Als er vanuit kwaliteit of kwantiteit in Stedelijk gebied onvoldoende ruimte aanwezig is, dan bestaat er de mogelijkheid dat een stedelijke ontwikkeling binnen de locatie Landelijk gebied wordt gerealiseerd. Als er nieuw ruimtebeslag nodig is, wordt met toepassing van de basisprincipes uit Paragraaf 5.1.2 Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies gekeken naar welk gebied daarvoor in aanmerking komt en onder welke voorwaarden.

Beoordeling

De aanleg van de HOV4 is passend binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied en binnen de regionale afspraken.

Het versterken HOV-verbindingen is een onderdeel van de ontwikkelingsrichting als omschreven in de gemeentelijke Omgevingsvisie.

Het bestaande hoogwaardig openbaar vervoersnetwerk (HOV-netwerk) wordt uitgebreid met nieuwe routes, waaronder het zuidwesten (HOV4). Hierdoor worden belangrijke plekken in de stad beter met elkaar verbonden. Door te investeren in de Multimodale OV-Knoop wordt Eindhoven Centraal een prettige overstaplocatie voor verschillende vormen van openbaar vervoer en deelvervoer. Dit is noodzakelijk om de verwachte toename van reizigers op te vangen en past bij de ontwikkeling van het station naar een nieuw, hoogstedelijk woon- en werkmilieu in het hart van de Brainportregio.

Het Rijk, de provincie en de gemeente Eindhoven zetten zich gezamenlijk in voor het verbeteren van de bereikbaarheid en het versnellen van de woningbouw in regio Brainport Eindhoven. Op 9 november 2022 zijn hierover afspraken gemaakt in het Bestuurlijk Overleg Meerjarenplanning Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT). Rijk en regio reserveren voor de HOV4 respectievelijk € 132 miljoen en € 138 miljoen.

De stedenbouwkundige en landschappelijke inrichting van het tracé van HOV4 zijn afgestemd op de omgevingskwaliteit en structuren in het gebied en de naaste omgeving, waarbij rekening wordt gehouden met een duurzame afronding van het Stedelijk gebied.

Bij de ontwikkeling van de HOV4 wordt zoveel mogelijk de bestaande infrastructuur benut. De HOV-bus rijdt op een vrije baan. Op plekken waar dit niet lukt rijdt de HOV-bus mee met het overige verkeer.

Daar waar sprake is van met deze verordening te beschermen en te ontwikkelen waarden, zal hier rekening mee gehouden worden.

Artikel 5.20 Externe werking natuur netwerk Brabant

Een omgevingsplan dat een ontwikkeling toelaat in Landelijk Gebied, die een aantasting geeft van de ecologische waarden en kenmerken in het Natuur Netwerk Brabant (NNB), bepaalt in aanvulling op het Besluit activiteiten leefomgeving dat de negatieve effecten waar mogelijk worden beperkt en de overblijvende, negatieve effecten worden gecompenseerd. Hier wordt in de volgende paragraaf nader op ingegaan.

Natuur Netwerk Brabant

Het ontwerp van de HOV4 doorkruist het Natuur Netwerk Brabant op twee locaties:

1. De eerste locatie waar ruimtelijk beslag op NNB gebied plaatsvindt betreft een strook direct ten zuiden van de Gagelboschbrug ter hoogte van de Meerveldhovenseweg. Bij deze brug over het Afwateringskanaal wordt een extra brug gerealiseerd over het Afwateringskanaaal en er is zodoende sprake van ruimtebeslag op N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland en N04.02 Zoete plas.
2. Circa 700 meter zuidelijker wordt een nieuwe brug gerealiseerd over de Dommel ten zuiden van de Locatellistraat om zodoende een directe verbinding te realiseren met de HTC Campus ten zuiden van de Dommel. Dit is de tweede locatie waar ruimtelijk beslag op NNB gebied plaatsvindt. Er is hier sprake van ruimtebeslag op Natuurtype N12.06 Ruigteveld en N03.01 Beek en bron.

De aanleg van de bruggen en wegen / paden leidt tot (verdere) versnippering van de resterende delen van het NNB. Er is op beide plekken echter ook al sprake van een bestaande brug, waardoor er geen sprake is van een volledig nieuwe situatie. De versnipperingseffecten zijn beperkt tot een marginaal grotere barrièrewerking van de nieuwe bruggen. Van ruimtebeslag op natuurtype N04.02 Zoete plas is geen sprake gezien de aard van de werkzaamheden waarbij er geen oppervlakteverlies optreedt op het desbetreffende natuurtype.

Voor wat betreft deelgebied Afwateringskanaal zijn indirecte effecten op natuurdoelen en natuurkwaliteit niet te verwachten. De huidige natuurwaarde rond de huidige brug over het Afwateringkanaal is beperkt gezien de sterk stedelijke ligging met bijbehorende verstorende effecten en betreding. In de huidige situatie is reeds sprake van een breed spectrum aan verstorende invloeden en is reeds een intensief gebruikte brug aanwezig. De natuurdoelen van de aanwezige natuurtypen zijn daar ook aan gelieerd en zijn realistisch voor een dergelijk stedelijk plangebied. Indirecte effecten op de natuurdoelen en natuurkwaliteit zijn dan ook niet te verwachten.

Voor wat betreft deelgebied Dommel HTC betreft het natuurtype Ruigteveld. Effecten op de natuurdoelen en kwaliteit van het resterend deel N12.06 Ruigteveld zijn niet te verwachten. Effecten op de vegetatie zijn niet te verwachten. Hoewel de verkeersintensiteit en daarmee verstorende werking zal toenemen is het niet aannemelijk dat dit leidt tot een afname van de natuurkwaliteit van het aanwezige type. De direct aangrenzende zone met natuurtype Ruigteveld is relatief smal, grenst aan het HTC terrein en is reeds aan een bepaalde mate van verstoring onderhevig gezien de aanwezige fietsbrug welke intensief gebruikt wordt door forenzen en recreanten. Aanwezige bosschages en bomen vormen een natuurlijke barrière tussen de brug en verder NNB-gebied langs de Dommel.

Locatie Afwateringskanaal
 

Locatie de Dommel

De voorgenoemde ontwikkeling leidt tot aantasting van gebieden die zijn beschermd in het Natuurnetwerk Brabant (verder te noemen NNB). Bij ruimtebeslag binnen het NNB is herbegrenzing van het NNB en compensatie van het verlies aan oppervlak vereist. Voor de herbegrenzing van het NNB biedt de Omgevingsverordening Noord-Brabant verschillende mogelijkheden. Voor onderhavig planvoornemen is sprake van toepassing van 'Artikel 5.34 Toepassing van het Nee, tenzij-principe' (Bijlage 8).

Artikel 5.34: Er is een uitzondering mogelijk als er sprake is van een groot openbaar belang en alternatieven aantoonbaar ontbreken. Het ontbreken van alternatieven mag niet zonder meer worden aangenomen. Het tweede lid stelt eisen aan het onderzoek dat daarvoor uitgevoerd moet worden. Voorts gelden er eisen dat de aantasting van waarden zoveel mogelijk wordt voorkomen en gecompenseerd. Als het omgevingsplan waarin de aantasting is vastgelegd, in werking is getreden passen Gedeputeerde Staten periodiek de begrenzing aan van de locatie NNB omdat er anders voor die ontwikkeling beperkingen blijven gelden. Bij het toezicht op de vaststelling van een omgevingsplan bezien Gedeputeerde Staten of op correcte wijze invulling is gegeven aan de opgenomen voorwaarden die in artikel 5.34 zijn opgenomen.

Geen alternatieven

De gemeente Eindhoven heeft onderzoek gedaan naar verschillende tracéopties voor de verbinding naar de High Tech Campus Eindhoven (HTCE). Ook voor het tracédeel Karel de Grotelaan ter plaatse van het Afwateringskanaal is onderzoek gedaan naar alternatieven. Daaruit volgt dat alleen gekozen route HOV-waardig is die meer reizigers trekt. Bestaande en andere routes zijn niet toekomstbestendig omdat de betrouwbaarheid afneemt of de reistijd langer is en de kosten hoger zijn, waardoor geen HOV-kwaliteit geboden kan worden. Deze zijn daarom geen alternatief.

Op andere routes kan geen HOV-kwaliteit voor een snelle busverbinding worden bereikt, waardoor er minder reizigers met het openbaar vervoer zullen gaan. Hierdoor worden beleidsdoelstellingen op het gebied van modal shift (minder autogebruik en meer OV-gebruik) en mobiliteitstransitie hier niet gehaald.

Naast reistijdverlies en meerkosten (maar ook lagere opbrengsten) betekent het niet bereiken van HOV-kwaliteit op de route naar de High Tech Campus vooral dat er minder mensen met het openbaar vervoer gaan. De auto-afhankelijkheid van het gebied is momenteel groot en wordt daarmee nog groter, wat indruist tegen het beleid om een mobiliteitstransitie te bereiken.

Conclusie: er zijn geen reële alternatieven voor het voorliggende HOV-traject.

Compensatie

Ten gevolge van het voornemen is sprake van zowel fysieke aantasting door de aanleg van de bruggen als door het gebruik van deze wegen van de NNB. Om deze reden dient het Natuurnetwerk Brabant (NNB) te worden herbegrensd. Het uitgewerkte Compensatieplan NNB, Gebiedsbescherming NNB en de Natuurtoets voorzien hierin en zijn als Bijlage 8, Bijlage 9 en Bijlage 10 aan deze motivering gehecht.

De gemeente Eindhoven heeft reeds een perceel aangewezen waarop de noodzakelijke compensatie kan worden uitgevoerd en geborgd. Dit betreft een voormalige paardenwei ter hoogte de Klotputten op geringe afstand van de Dommel.

Het beschikbare terrein betreft maakt al onderdeel uit van het NNB maar alleen als Nog om te vormen landbouwgrond naar natuur NNB-gebied (N00.01) (zie ook figuur 4-2). Door de compensatie op de huidige voorziene locatie te houden blijft het totale oppervlak van ingericht NNB binnen (de direct omgeving van) het plangebied zoveel mogelijk in stand. Door aan te sluiten bij het huidige oppervlak ingericht NNB vindt er zo min mogelijk versnippering plaats waardoor randeffecten en versnippering grotendeels worden voorkomen.

De voorziene locatie sluit wat betreft omstandigheden, zoals landschappelijke samenhang, nabijheid van Dommel en bronpopulaties en bodemgesteldheid zo goed mogelijk aan bij de lokale omstandigheden van dat wat wordt aangetast. Figuur 4-1 geeft de locatie aan waar de compensatieopgave vanuit het NNB zal worden gerealiseerd. Het beschikbare oppervlak is ruimschoots voldoende om de compensatieopgave van 3060 m2 (ca. 0,3 ha) voor beide natuurtypen te realiseren.

Locatie compensatiegebied

De compensatielocatie betreft een perceel dat al ruim een eeuw in gebruik is als grasland en tussentijds niet bebouwd of bebost is geweest. Lange tijd maakte het perceel integraal deel uit van het Dommeldal. Een lager gelegen en nat gebied met een kleinschalig cultuurlandschap met heggetjes, hooilanden en kleine bosschages. Het kleinschalig karakter en de natuurlijke loop van de Dommel is door ruilverkaveling en ruimtelijke ontwikkelingen grotendeels verloren gegaan, maar op de AHN-kaart is de ligging in het lage Dommeldal nog goed zichtbaar.

Vanwege de lage ligging is binnen het compensatiegebied sprake van relatief vochtige omstandigheden. Er is sprake van kweldruk met ijzer- en basenrijk grondwater en potenties voor ontwikkeling van natte landnatuur in de vorm van vochtig hooiland of nat schraalland met soortenrijke vegetaties. Dergelijke natuurtypen komt reeds verspreid voor in het Dommeldal. Dit blijkt onder andere uit de beheertypenkaart die deel uitmaakt van het Natuurbeheerplan van de provincie Noord-Brabant uit 2025.

Gezien het open karakter en relatief voedselarme en vochtige omstandigheden ligt het voor de hand om vochtig hooiland (N10.02) te realiseren. Dit sluit het beste aan op de huidige situatie en de ontwikkeldoelen voor natuur in dit gebied. Kwalitatief is dit type in potentie vergelijkbaar met of zelfs waardevoller dan de natuurtypen die worden aangetast, waarmee op termijn netto een positieve bijdrage voor het NNB kan worden geleverd.

De uitvoering en bescherming van de compensatie is reeds planologisch geborgd door de functie Natuur en gelet op het feit dat de gronden reeds tot het NNB behoren.

Groenblauwe waarden

De groenstrook tussen de parkeerplaatsen langs de Locatellistraat en tennisvereniging “Volley” komt met de uitvoering van het plan te vervallen en wordt omgezet naar een verkeersfunctie. Op deze strook ligt in de Omgevingsverordening Noord-Brabant de aanduiding “Groenblauwe – waarden”. De groenblauwe waarde van deze strook is echter nihil: het is feitelijk een strook strak gemaaid gras met enkele bomen gelegen aan verschillende sportvelden. Gezien de ligging tussen de sportvelden en de parkeerplaatsen en de relatief kleine breedte van de strook is een verbetering van de groenblauwe waarde op deze locatie niet zinvol.

De bedoelde strook

In de directe omgeving zullen er wel groenblauwe waarden worden toegevoegd. Ten noorden van Yuverta zal een wateropvangvoorziening worden gecreëerd, waardoor er meer gradiënten ontstaan. Voorts worden er naast de nieuwe busbaan groene bermen gerealiseerd waar naast (kruidenrijk)gras ook een gemengde haag en nieuwe bomen in worden aangeplant. Er wordt op deze manier groenblauwe waarde aan het gebied toegevoegd.

Nieuwe situatie - versterking groenblauwe waarden

Overige instructieregels

Overige instructieregels zijn voor dit plan niet relevant.

Conclusie

De voorgenomen ontwikkeling is in lijn met het gestelde in de omgevingsverordening Noord-Brabant, mits de compensatie voor het Natuur Netwerk Brabant tijdig wordt gerealiseerd.

6.3.1 Integrale Strategie Ruimte Metropoolregio Eindhoven (ISR)     

Kader

In 2016 is Brainportregio Eindhoven door het Rijk erkend als één van de drie mainports. De 21 gemeenten van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) hebben een gezamenlijke ambitie: de Brainport Eindhoven verder ontwikkelen tot een economische topregio die internationale allure verbindt aan regionale eigenheid.

De ISR is een ambitie, inspiratie- en kansendocument voor de regio. Het is een basis van waaruit partijen op verschillende niveaus (lokaal, subregionaal en bovenregionaal) werken aan opgaven ter versterking van de kwaliteiten van onze regio. Het vormt een gemeenschappelijk vertrekpunt voor de subregionale en lokale beleidsontwikkeling. De ISR ondersteunt daarmee de onderlinge en met andere partijen te maken afspraken. De ISR heeft een functie voor communicatie- en lobbytrajecten. Zo zal het een bouwsteen namens de regio vormen voor de provinciale omgevingsvisie.

De ISR is opgesteld door de werkplaats Ruimte met partners uit het bedrijfsleven, wetenschap, onderwijs en overheden. De ISR zet in op 3 centrale thema's:

1. De energieke regio: de centra van steden en dorpen zijn van bewoners en bezoekers. Inrichting is gericht op beleving en verblijfskwaliteit.
2. De verbonden regio: Een onderscheidende regionale en (inter-)nationale bereikbaarheid. Verplaatsen in de regio is sneller, eenvoudiger en/of leuker.
3. De innovatieve regio: Economische activiteit en innovatie op werklocaties. Verbeteren verwevenheid campussen, kennisinstellingen en de innovatieve maakindustrie. Ruimte om te experimenteren.

De strategiekaart toont de keuzen, ambities en strategische projecten die van belang zijn op (inter)nationaal niveau, waaraan we als Brainportregio werken. De Brainportregio maakt onderdeel uit van de nationale Ruimtelijke Economische Ontwikkelingsstrategie (REOS). Deze richt zich op het versterken van het economisch kerngebied van Nederland. Tegelijkertijd dragen de op de strategiekaart vermelde elementen ook bij aan een versterking van de regio zelf, wat goed is voor het woon-, leef en ondernemingsklimaat van iedereen in de regio. De strategie is opgebouwd uit de thema's: economisch vestigingsklimaat; woon- en leefklimaat; omgevingskwaliteit; mobiliteit; duurzaamheid en klimaat. Per thema bevat de ISR een kaart en een beschrijving van het streven en de wijze waarop dit kan worden bereikt.

Toets

De mobiliteitsmaatregelen hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven, daarmee draagt de ontwikkeling bij aan twee centrale thema's, te weten: de verbonden regio en de innovatieve regio.

Conclusie

De voorgenomen ontwikkeling is in lijn met het gestelde in de ISR.

6.3.2 SGE programmering werklocaties     

Kader

Als belangrijk onderdeel van regionaal beleid kan verder worden genoemd de "programmering nieuwe werklocaties Stedelijk Gebied Eindhoven 2021" van 8 juli 2021.

Het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) is het kloppend hart van de Brainport regio. In het SGE werken negen gemeenten samen op de thema's Economie, Wonen, Voorzieningen & Evenementen en Ruimte 'als ware we één gemeente'. In de Samenwerkingsagenda 2018- 2025 is onder andere afgesproken dat iedere vier jaar de programmering werklocaties wordt geactualiseerd. Het doel van deze programmering is dat vraag en aanbod voor werklocaties zo goed mogelijk in balans zijn.

Toets

De mobiliteitsmaatregelen hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven, daarmee draagt de ontwikkeling bij aan de voorzieningen in de regio. Door de ontwikkeling van de HOV4 wordt de basis gelegd voor een goede en robuuste bereikbaarheid van de werklocaties.

Conclusie

De voorgenomen ontwikkeling is in lijn met het gestelde in de SGE programmering werklocaties.

6.3.3 Integrale Gebiedsvisie Ontwikkelas Zuidwest     

De Integrale Gebiedsvisie Ontwikkelas Zuidwest is eind november 2024 door de gemeenten Eindhoven en Veldhoven vastgesteld.

De visie beoogt een hoogwaardige stedelijke ontwikkeling met ruimte voor wonen, werken, voorzieningen en duurzame mobiliteit, waarbij de HOV4 als dragende infrastructuur de bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid in het gebied versterkt.

Onderhavige ontwikkeling draagt daarmee direct bij aan de uitvoer van deze gebiedsvisie en ondersteunt de gezamenlijke ambitie van de ontwikkeling van hoogwaardige openbaar vervoer-voorzieningen.

6.4.1 Omgevingsvisie     

Eindhoven staat voor grote ambities en opgaven. De regio trekt mensen uit binnen- en buitenland die hier graag komen wonen en werken. Tussen 2022 en 2040 komen er in Eindhoven 40.000 woningen en 36.000 arbeidsplaatsen bij. Een stad die groeit, heeft ruimte nodig voor woningen, voorzieningen, groen, verkeer, klimaatmaatregelen en de energietransitie. De ruimte in Eindhoven is beperkt. Daarom moeten we goede keuzes maken en slim met de ruimte omgaan.

Samen met de stad heeft de gemeente Eindhoven de omgevingsvisie Eindhoven opgesteld. De omgevingsvisie Eindhoven helpt te bepalen hoe we de ambities en opgaven een plaats kunnen geven binnen Eindhoven. Het is een integrale visie die de hoofdrichting van de ruimtelijke ontwikkeling van Eindhoven voor de lange termijn bepaalt en die doorwerking krijgt in diverse omgevingsprogramma's en het omgevingsplan. De omgevingsvisie richt zich op het jaar 2040.

De omgevingsvisie beschrijft in de ambitie wat we bereikt willen hebben voor 2040. Daarnaast beschrijft de omgevingsvisie in de opgaven aan welke opgaven we moeten werken om de ambitie te bereiken. Als laatste beschrijft de omgevingsvisie door middel van verstedelijkingsprincipes hoe we de ambitie gaan bereiken.

Op 26 november 2024 is de omgevingsvisie Eindhoven vastgesteld door de gemeenteraad.

Ambitie

In 2040 is Eindhoven, binnen haar stadsgrenzen, gegroeid naar een compacte, gezonde, groene stad met een wereldse uitstraling. Het is plezierig om er te wonen, met veel groen, goede voorzieningen en prettige wijken. De stad is slim ingedeeld, met verdichting rondom (H)OV-knooppunten en omgeven door parken en groene ruimtes voor ontmoeting, beweging en ontspanning. Ondanks de verdichting voelt de stad aangenaam en natuurlijk aan. Eindhoven heeft zich ontwikkeld naar een slimme, gezonde duurzame stad voor iedereen. Stevig verbonden met de Brainportregio en de verdere omgeving.

Dit vertaalt zich in de volgende integrale ambitie:

"Eindhoven is de stad waar de toekomst gemaakt wordt, met een goede balans tussen onze unieke economie, ecologie en welzijn."

De integrale ambitie is opgedeeld in vier deelambities, die niet los van elkaar kunnen worden gezien. De vier deelambities zijn in evenwicht en vullen elkaar aan en vormen samen de integrale ambitie. Ze zijn:

• Eindhoven als toekomstbestendige stad: een klimaatadaptieve, gezonde, biodiverse en duurzame stad.
• Eindhoven als stad voor iedereen: een sociale, inclusieve en gastvrije stad.
• Eindhoven als hart van de Brainportregio: een innovatieve economische wereldspeler waar iedereen mee doet.
• Eindhoven als stad in ontwikkeling: een veranderende stad met oog voor eigenheid en historie.

Hoe werken we aan de ambitie?

Eindhoven is in trek om in te wonen en te werken. Het is een prettige, compacte, groene, leefbare en innovatieve stad die steeds in verandering is. De Brainporteconomie zorgt voor een prettig werkklimaat, met een goede samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheid. Bedrijven willen zich hier graag vestigen, huidige bewoners willen hier blijven wonen en nieuwe inwoners willen hier graag komen wonen.

Door de groei van de stad is er meer behoefte aan woningen, ruimte om je door de stad te verplaatsen, groen, water, voorzieningen, energie en ruimte om te werken. Maar de ruimte in de stad is schaars. Dit zorgt ervoor dat we slim om moeten gaan met de ruimte die we hebben. Het combineren van verschillende functies in één gebied, zoals wonen, werken, groen en voorzieningen heeft veel voordelen. We behalen ruimtewinst en verbeteren de kwaliteit en levendigheid van die gebieden.

Dit vraagt om randvoorwaarden voor de verstedelijking. Deze randvoorwaarden zijn uitgewerkt in zes verstedelijkingsprincipes. De verstedelijkingsprincipes zijn integraal en geven inzicht in de wijze waarop de verschillende stedelijke opgaven in samenhang tot elkaar opgepakt worden. Ze zijn noodzakelijk om de ruimtelijke ambities van Eindhoven waar te maken.

De verstedelijkingsprincipes zijn:

• De groene hoofdstructuur is leidend voor de gezonde ontwikkeling van de stad.
• Voldoende ruimte voor energievoorziening is noodzakelijk.
• Eindhoven is een compacte stad waar nabijheid en meervoudig ruimtegebruik het uitgangspunt zijn.
• De mobiliteit zorgt voor een verbonden, ruimte-efficiënte en gezonde stad.
• De Brainporteconomie krijgt ruimte op bestaande en nieuwe economische toplocaties.
• De ruimtelijke structuur van de stad blijft herkenbaar en we voegen hoogwaardige architectuur toe.

Welke opgave hebben we om de ambitie te bereiken?

De kenmerken van de bestaande stad, de ambitie van Eindhoven en trends en ontwikkelingen leiden samen tot een aantal stedelijke opgaven. Deze opgaven ontstaan uit het verschil tussen de stad van nu en de stad die we in 2040 willen zijn. De opgaven zijn stadsbreed, langjarig en dragen bij aan het realiseren van de ambitie. Ze geven richting aan de ontwikkeling van onze stad. De stedelijke opgaven zijn allemaal even belangrijk en moeten in samenhang met elkaar worden opgepakt.

De stedelijke opgaven zijn:

• Eindhoven wordt klimaatneutraal.
• Eindhoven vergroent en wordt gezonder met oog voor mens en dier.
• Eindhoven bouwt door aan een vitale stad met ruimte voor iedereen en meerdere centra.
• Eindhoven investeert in leefbare, sociale en veilige wijken.
• Eindhoven biedt ruimte aan een sterke, concurrerende en duurzame Brainporteconomie.
• Eindhoven werkt aan duurzame mobiliteit en bereikbaarheid: vlot, veilig en schoon.
• Eindhoven werkt aan een levendige stad met goede basis- en topvoorzieningen.

Samen met de stad werken wij aan de stedelijke opgaven. We zoeken de samenwerking op met onze ketenpartners (bijvoorbeeld Waterschap, ODZOB, Veiligheidsregio en GGD), bedrijfsleven, overheden (rijk, provincie, SGE en MRE), inwoners, ondernemers, onderwijsinstellingen, welzijnsorganisaties, woningcorporaties, ontwikkelaars en belangenorganisaties.

Toets

Dit plan geeft uitwerking aan de concrete stedelijke opgave 'werken aan een goede stedelijke bereikbaarheid'. Onderdeel van deze opgave is werken aan nieuwe HOV-verbindingen tussen Eindhoven Airport, campuslocaties en buurgemeenten.

In de Omgevingsvisie is aangegeven dat we moeten blijven werken aan een uitgekiend (H)OV- en fietsnetwerk om de stad, regio en de campussen beter te ontsluiten en te verbinden met het centrum van Eindhoven. Deze investering draagt bij aan het realiseren van een multimodale OV-Knoop, zodat Eindhoven Centraal een prettige overstaplocatie wordt voor verschillende vormen van openbaar vervoer. Dit is noodzakelijk om de verwachte toename van reizigers op te vangen en past bij de ontwikkeling van het station naar een nieuw, hoogstedelijk woon- en werkmilieu in het hart van de Brainportregio.

Gezien de groei van de stad, de toenemende verkeersdrukte en de toenemende druk op het klimaat en de luchtkwaliteit is het tevens nodig om te werken aan duurzame mobiliteit. In de Omgevingsvisie is het HOV4-tracé ook al opgenomen als 'HOV in ontwikkeling'.

Conclusie

Gelet op het voorgaande wordt met dit project invulling gegeven aan de ambities die zijn geformuleerd in de Omgevingsvisie.

6.4.2 HOV Strategie Eindhoven     

In 2009 is door de Eindhovense gemeenteraad de HOV Strategie - 'Eindhoven (ver)bindt, Eindhoven beweegt!' vastgesteld. Volgens de visie zorgt hoogwaardig openbaar vervoer (HOV), als onderdeel van een samenhangend beleidspakket, voor een duidelijk mobiliteitseffect. Voornoemd samenhangend pakket is geënt op hoogwaardig (snel, frequent, betrouwbaar) openbaar vervoer, ruimtelijke concentratie langs de HOV-corridors en aangepast mobiliteitsbeleid (parkeerbeleid/parkeernormering, fietsparkeren bij haltes, P+R, e.d.).

De basis voor de doorontwikkeling van het HOV netwerk op langere termijn is hier in vastgelegd. De realisatie van de HOV4 maakt onderdeel uit van dit netwerk.

6.4.3 Masterplan Mobiliteit 2050     

Op 12 maart 2024 heeft de gemeenteraad het Masterplan Mobiliteit 2050 vastgesteld. Het Masterplan Mobiliteit 2050 (inclusief actie-agenda) heeft als doel om samen met de stad een gezamenlijk beeld op mobiliteit te vormen en te komen tot richtinggevende keuzes en concrete stappen die de toekomstvoorstelling helpen te realiseren.

Op basis van een zeer uitgebreid proces met tientallen bijeenkomsten en gesprekken met experts, honderden inwoners, ondernemers en bezoekers van Eindhoven, is gekomen tot zeven dromen die invulling geven aan dat nieuwe en andere perspectief. De mobiliteit in 2050 gaat over verbinding, vrijheid voor iedereen, ruimte maken, schoon, veilig, gezond en ontspannen. Door vanuit deze dromen te kijken naar de rol van mobiliteit, zijn er nieuwe inzichten en conclusies getrokken over de mobiliteitsopgaves die er liggen. Dat is een basis voor de actie-agenda die is opgesteld. Deze bevat uitvoeringspakketten met richtinggevende uitspraken en concrete projecten voor de komende jaren tot 2030.

De zeven dromen geven weer welke rol mobiliteit speelt in de grote stedelijke opgaven van Eindhoven, zoals de verstedelijking, verduurzaming en de inclusieve stad. Sterker dan in voorgaande beleidsvisies is dan ook de link gelegd met andere beleidsdomeinen. Het is dan ook niet voor niets dat er belangrijke links liggen met andere visies en beleidsdocumenten zoals de omgevingsvisie en het ontwikkelperspectief Eindhoven. De zeven dromen zijn als volgt uitgewerkt:

Mobiliteit is verbinding

Alles is dichtbij Wij zetten in op een stad waar alles dichtbij is: Eindhoven als een 15-minutenstad, waar alle dagelijkse voorzieningen binnen 15 minuten fietsend of lopend te bereiken zijn. Het versterkt de relatie met lokale voorzieningen en maakt de buurteconomie krachtiger.

Een passend netwerk voor elke vervoerswijze Ons netwerk verbindt ons zowel binnen Eindhoven als met de regio, de rest van Nederland en het buitenland. Om de stad in de toekomst goed verbonden te houden, zullen we de kracht van alle vervoerswijzen moeten benutten.

Hubs als verbindende schakels Multimodale overstappunten vormen de verbindende schakel. Wij hebben aandacht voor de routes naar hubs en het verbeteren en ontwikkelen van hubs op alle schaalniveaus.

Mobiliteit is vrijheid voor iedereen

Vervoer is beschikbaar en betrouwbaar We willen dat vervoer overal in onze stad beschikbaar is. We geven inwoners en bezoekers de keuzevrijheid om de manier van verplaatsen te kiezen die het beste past bij dat moment. Dit betekent volwaardige alternatieven voor iedere afstand en locatie en goede informatievoorziening over keuzemogelijkheden.

Iedereen een betaalbaar duurzaam vervoersalternatief Vervoer is betaalbaar voor iedereen en geldgebrek mag geen reden zijn om niet te verplaatsen.

Vervoer is toegankelijk Wij willen dat vervoer toegankelijk is en halen fysieke barrières weg.

Mobiliteit is ruimte maken

We winnen ruimte! We zetten in op een minder zichtbare plek voor de auto, door proactief parkeerbeleid en minder parkeerruimte in de straat.

We maken ruimte voor kwaliteit in de stad We zetten in op meer ruimte voor wonen, ondernemen en ontspanning. We voegen pleinen, groen en water toe én gaan verrommeling van het straatbeeld tegen door inpandig fietsparkeren.

We maken ruimte voor de mobiliteitstransitie We zetten in op hoogwaardige loop, fiets en OV routes. En daarbij op de ontwikkeling van hubs en deelmobiliteit.

Mobiliteit is schoon

Mobiliteit zonder uitlaatgassen Wij voeren het stappenplan van de routekaart uit voor zero emissie gericht op alle motorvoertuigen binnen Eindhoven. We bieden een duidelijk handelingsperspectief, doen het samen met de stad en hebben oog voor draagvlak en draagkracht. Daarnaast richten we ons erop om proactief laadvoorzieningen te organiseren in de stad.

Circulaire materialen Wij zetten in op het verminderen, hergebruik en recyclen van materialen.

Mobiliteit is veilig

Veiliger gedrag en handhaving In 90% van het ontstaan van ongevallen speelt gedrag een rol. De focus zal daarom meer en meer op veilig gedrag van verkeersdeelnemers liggen. We zetten in op stimulering van gewenst gedrag en een gerichte aanpak van normvervaging.

Geen verkeersonveilige plekken meer Wij pakken de aandachtslocaties in Eindhoven aan. Zowel op basis van data als vanuit de beleving. In situaties waar onveiligheid ontstaat tussen verschillende vervoerwijzen, maken we deze veiliger. We zorgen voor veilige schoolzones. Snelheid is de belangrijkste factor in de ernst van ongelukken (slachtoffers, doden). We zetten daarom in op snelheidsverlaging op zoveel mogelijk wegen.

Doorontwikkeling data gedreven werken Betere registratie en data kan meer inzicht geven in de risico's. Wij verrijken de data door samenwerking voor een meer preventieve aanpak.

Mobiliteit is gezond

Meer lopen en fietsen Meer lopen en fietsen is gezond én essentieel voor het slagen van de mobiliteitstransitie. Daarnaast is het belangrijk daarvoor de bereikbaarheid van parken, bos en sportvoorzieningen op peil te houden.

Minder overlast Wij zetten in op het verbeteren van de luchtkwaliteit en het verminderen de trillingen en het geluid van het verkeer.

Mobiliteit is ontspannen Prettig verplaatsen, zonder gedoe. Wij zetten in op het gemakkelijk oriënteren, plannen van onze verplaatsingen én een prettig gebruik van alle vervoerwijzen.

Gastvrije mobiliteit Wij zetten in op goed vindbare reis- en vervoersinformatie voor iedereen, ook in tijdelijke situaties en tijdens evenementen.

Toets

In de actieagenda bij het masterplan zijn de concrete keuzes en stappen beschreven voor de komende jaren. Een van de uitwerking is een verkeerscirculatieplan voor het gebied binnen de Ring en een verbeterplan voor de Ring. Ook staat beschreven dat er wordt gewerkt aan de HOV4: Eindhoven Centrum - Veldhoven De Run.

Conclusie

De realisatie van de HOV4 draagt concreet bij aan de realisatie van vooromschreven doelen (dromen).

6.4.4 Mobiliteit in balans: Verkeerscirculatieplan en Verbeterplan Ring     

Bij de vaststelling van het Masterplan Mobiliteit 2050 is de richtinggevende keuze vastgelegd tot uitwerking van een Verkeerscirculatieplan (VCP) voor het gebied binnen de Ring en - in samenhang hiermee - een Verbeterplan voor de Ring zelf.

Met het VCP wordt het autoverkeer op een andere manier door het gebied geleid. Daarmee wordt het centrum en het hele gebied binnen de Ring ontlast van doorgaand autoverkeer en daardoor veiliger, gezonder en aantrekkelijker. Omdat het VCP meer autoverkeer via de Ring gaat leiden is tegelijkertijd een Verbeterplan voor de Ring opgesteld. Dit plan is erop gericht dat alle verkeersdeelnemers op een veilige en vlotte manier gebruik kunnen maken van de Ring, of deze kunnen oversteken. Tegelijkertijd beogen we met dit plan waar mogelijk de barrièrewerking van de Ring te verminderen, de leefbaarheid rondom de Ring te verbeteren en de cultuurhistorische waarde van de Ring te behouden en zo mogelijk te versterken. De twee plannen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, dienen ook in samenhang te worden uitgevoerd en noemen we als totaalpakket: Mobiliteit-in-Balans.

Mobiliteit-in-Balans draagt bij aan het realiseren van de mobiliteitstransitie en daarmee de reductie van CO2, zoals vastgelegd in het Masterplan Mobiliteit en is als samenhangend pakket randvoorwaardelijk voor het kunnen realiseren van de woningbouwopgave.

Verkeerscirculatieplan (VCP)

Met het VCP wordt het verkeer in de toekomst op een andere manier door de stad geleid. Doorgaand autoverkeer gaat niet meer dwars door de stad, maar wordt via de Ring en de Randweg (N2) geleid. Het VCP leidt tot minder autodrukte in het centrum en daarmee wordt het schoner en gezonder. Ook wordt ingezet op meer lopen, fietsen en goed openbaar vervoer. Daarnaast wordt met dit plan meer ruimte voor groen, pleinen en parken gemaakt. Zo worden o.a. de volgende maatregelen genomen:

• Het gebied binnen de Ring wordt vrijgemaakt van doorgaand autoverkeer, zodat het leefbaarder en aantrekkelijker wordt.
• Het gebied binnen de Ring wordt opgedeeld in meerdere sectoren (gebieden). Tussen de sectoren maken we doorsteken die alleen toegankelijk zijn voor voetgangers, fietsers, lijnbussen en hulpdiensten. Niet voor auto's. Zo'n doorsteek noemen we een verkeersfilter.
• Voor auto's is elke sector vanaf de Ring bereikbaar. Voetgangers, fietsers, lijnbussen en hulpdiensten kunnen wel van de ene naar de andere sector.
• Alle bestemmingen (ook parkeerplaatsen) blijven bereikbaar met de auto, alleen kan de route anders worden.

Hierdoor wordt het verkeer beter geregeld en maken we ruimte voor groen, pleinen en parken. Hieronder worden de plekken inzichtelijk gemaakt waar meer ruimte ontstaan voor groen, pleinen en parken:

• Fellenoord.
• 18 Septemberplein-Stationsplein Zuid.
• Stadhuisplein.
• Emmasingel (bij Philips Museum).
• Vonderweg (bij Philips Stadion).

Daarnaast mag straks op alle invalswegen binnen de Ring maximaal 30 kilometer per uur worden gereden. Een lagere snelheid heeft een positief effect op de verkeersveiligheid en de leefbaarheid, is beter voor luchtkwaliteit en zorgt voor minder geluidsoverlast. De invalswegen worden hierbij anders ingericht dan de woonstraten. Hierdoor blijft het verkeer voornamelijk via de invalswegen rijden.

Toets

De ontwikkeling van de HOV4 draagt op de volgende manieren direct bij aan de doelen van het Verkeerscirculatieplan van de gemeente Eindhoven:

1. Het VCP wil doorgaand autoverkeer beperken binnen De Ring. De HOV4 biedt een aantrekkelijk alternatief voor autogebruik. Snelle OV-verbindingen zullen mensen stimuleren om de auto te laten staan voor woon-werkverkeer, wat bijdraagt aan afname van autoverkeer in het centrum;
2. Het ontwerp van de HOV4 is afgestemd op het sectorenmodel van het VCP. Bij de varianten van de HOV4 is gekeken welke routes geschikt zijn binnen het verkeer dat via filters wordt geleid. De HOV4 kan profiteren van verkeersfilters doordat busroutes ontzien worden van obstructies, en beter voorspelbare busdoorstroming krijgen;
3. De HOV4 versterkt de capabiliteit van de stad, wat past bij de ambitie van het VCP om lopen, fietsen en openbaar vervoer te stimuleren. Door goede busbanen, goede haltes en verbeterde reizigerservaring wordt het openbaar vervoer aantrekkelijker;
4. Minder autoverkeer en beter openbaar vervoer dragen bij aan reductie van emissies, geluidsoverlast en verkeersrisico's. Het VCP streeft naar schonere, gezondere binnenstad en de HOV4 helpt daar concreet aan mee;
5. Het ontwerp van de HOV4 is mede bepaald binnen het kader van VCP, met aandacht voor oversteekplaatsen, veilige fietsroutes, het beperken van autoverkeer op routedelen waar dat past bij het VCP.

Conclusie
Gelet op het voorgaande is de ontwikkeling van de HOV4 in hoge mate consistent met en ondersteunend aan het VCP. De HOV4 kan meehelpen de vervoersstrategie van Eindhoven te realiseren: minder autoverkeer in het centrum, betere bereikbaarheid per OV, verbetering van leefbaarheid en gezondheid.

Verbeterplan voor de Ring

Door alle ontwikkelingen (waaronder het VCP) speelt de Ring een steeds belangrijkere rol in de verdeling van het autoverkeer en de (auto)bereikbaarheid van de stad. Met een Verbeterplan wordt de Ring versterkt. In dit plan staan voorstellen voor betere doorstroming van het autoverkeer, meer verkeersveiligheid en goede oversteekbaarheid. Ook is er aandacht voor de leefbaarheid in de aanliggende buurten van de Ring en wordt rekening gehouden met historische waarde van de Ring, de herkenbaar als Rondweg en de inpassing in de stadsdelen.

De maximumsnelheid op de Ring wordt verlaagd naar 50 kilometer per uur. Behalve op de Ring tussen de J.F. Kennedylaan en Eisenhowerlaan. Een lagere snelheid heeft een positief effect op de verkeersveiligheid en leefbaarheid, is beter voor luchtkwaliteit en zorgt voor minder geluidsoverlast. Daarnaast wordt het minder aantrekkelijk om over Ring te rijden, waardoor het autoverkeer meer gebruik gaat maken van de Randweg (N2 en A2).

Het Verbeterplan de Ring richt zich op het veiliger, overzichtelijker en groener maken van de Ring Eindhoven, met als doelen:

• Betere doorstroming van regionaal verkeer.
• Veiliger oversteken voor fietsers en voetgangers.
• Minder barrières tussen stadsdelen.
• Meer verblijfskwaliteit langs de Ring.

Toets

De ontwikkeling van de HOV4 draagt op de volgende manieren direct bij aan de doelen van het Verbeterplan voor de Ring:

1. Afname autoverkeer binnen de Ring: de HOV4 biedt een aantrekkelijk alternatief voor autogebruik, wat de druk op De Ring en omliggende wegen vermindert.
2. Betere oversteken en knooppunten: Op het kruispunt van de HOV4 met de Ring wordt de infrastructuur aangepast voor een veilige en vlotte doorstroming van bussen, fietsers en voetgangers.
3. Ruimtelijke samenhang: De inpassing van de HOV4 is afgestemd op de herinrichting van de Ring, zodat de OV-route logisch aansluit op nieuwe verkeersstructuren en verblijfsgebieden.
4. Versterking duurzame mobiliteit: de HOV4 ondersteunt het streven van het Verbeterplan om autogebruik te beperken en de stad te verduurzamen.
5. Ter plaatse van de kruising van de Karel de Grotelaan met de Ring wordt een nieuwe ongelijkvloerse kruising gerealiseerd.

Conclusie
Gelet op het voorgaande is de ontwikkeling van de HOV4 complementair aan het Verbeterplan de Ring. Ze versterken elkaar inhoudelijk: waar de Ring wordt ingericht als duurzame hoofdstructuur voor autoverkeer, vormt HOV4 de hoogwaardige OV-ruggengraat daarbinnen en erlangs. Samen dragen ze bij aan een leefbare, bereikbare en toekomstbestendige stad.

6.4.5 Ontwikkelperspectief Centrum Eindhoven 2040     

Het centrum van Eindhoven staat voor een schaalsprong: meer kwaliteit en een hogere dichtheid moeten leiden tot een aantrekkelijk, hoogwaardig en leefbaar centrum van de Brainportregio. Voor beide doelstellingen zijn ingrepen in de structuur van de stad op gebied van mobiliteit, groen en water noodzakelijk en randvoorwaardelijk. Een openbare ruimte gericht op verblijven en bestemmingsverkeer en minder op doorgaand verkeer zorgt voor meer ruimte voor groen, water, voetgangers en fietsers.

Eindhoven is in 2040 een gezonde, inclusieve economisch vitale en groene stad, waar een diverse groep Eindhovenaren hun thuis vindt.

Het hart van de stad is autoluw, groen en toch goed bereikbaar. Het bestemmingsverkeer wordt via de Ring naar aantrekkelijk ingerichte parkeervoorzieningen geleid. Via verschillende mobiliteithubs kan ook worden overgestapt van de auto naar het openbaar vervoer of gebruik gemaakt worden van deelfietsen. In het centrum zelf is lopen of het gebruik van de fiets aantrekkelijk.

De economie van de binnenstad bruist, en wordt daarin perfect aangevuld met de hoogstedelijke woon- en werkomgeving rond het station: Internationale Knoop XL. Daar is de 'Eindhovense werkvloer' direct zichtbaar: wonen in het groen wordt afgewisseld met hightech maakindustrie, kennisuitwisseling in de plint en de Eindhoven Engine. Net zo levendig als de binnenstad, groen en duurzaam, perfect om te ontmoeten en te verblijven. Waar het nalatenschap van Philips samenkomt met een hoogstedelijk woon, werk en voorzieningenmilieu.

Een robuust raamwerk van groen en water verbindt de binnenstad met de omliggende landschappen en de regio op een ontspannen manier die uitnodigt tot ontmoeting en beweging.

Het Ontwikkelperspectief:

• Presenteert een integrale ruimtelijke vertaling van beleidsdoelstellingen voor klimaatadaptatie, gezondheid, mobiliteit en verdichting, als voorwaarden voor een vitale economie en een sociaal-inclusieve stad. Het Ontwikkelperspectief is de basis voor de uitwerking van de Omgevingsvisie.
• Vormt een leidraad voor de wijze waarop verdichting in de verschillende ontwikkel- en zoeklocaties binnen het centrum van Eindhoven mogelijk is, en hoe zich dit verhoudt tot de openbare ruimte en mobiliteit. Dit dient tevens als richtinggevend kader voor initiatiefnemers in de stad.
• Vormt de basis voor de inzet naar partners bij het Rijk en de Provincie, en regio, voor gesprek over verdichting, klimaatadaptatie, gezondheid en mobiliteit.

Toets

De ontwikkeling van HOV4 sluit direct aan bij de doelen van het Ontwikkelperspectief Eindhoven Centrum 2040, waarin wordt ingezet op een toegankelijk, leefbaar en toekomstbestendig centrumgebied. Binnen deze visie speelt duurzame mobiliteit een centrale rol, waarbij voetgangers, fietsers en openbaar vervoer (STOMP-principe) prioriteit krijgen boven de auto.

De HOV4 versterkt deze transitie door het centrum te verbinden met omliggende ontwikkelgebieden (zoals Groots Gestel en de Ontwikkelas Zuidwest), en maakt daarmee hoogwaardige, snelle en duurzame bereikbaarheid van het centrum mogelijk. Dit ondersteunt de stedelijke verdichting en functiemenging rond het centrum, zonder extra autoverkeer te genereren.

Bovendien draagt HOV4 bij aan het verminderen van de parkeerdruk en het verbeteren van de luchtkwaliteit en leefomgeving, waarmee het ruimtelijk en functioneel naadloos past binnen de langetermijnambitie van een vitaal, verbonden en aantrekkelijk stadscentrum in 2040.

6.4.6 Betaald parkeren binnen de Ring     

Sinds medio juni 2025 is de gefaseerde invoering van betaald parkeren in alle woonwijken binnen de Ring van Eindhoven gereed.

De gemeente Eindhoven heeft dit ingevoerd om:

1. Autoverkeer naar het centrum te verminderen.
2. Parkeeroverlast in woonwijken te beperken.
3. En duurzame mobiliteit te stimuleren.

De aanleg van de HOV4 biedt een aantrekkelijk alternatief voor de auto, juist voor bestemmingen binnen de Ring. Betaald parkeren stimuleert busgebruik en helpt om minder auto's in de stad te krijgen. Op die manier ondersteunt de ontwikkeling van de HOV4 het mobiliteitsbeleid van Eindhoven, waarin OV en fiets prioriteit krijgen boven autoverkeer.

De ontwikkeling van HOV zorgt ervoor dat voor nieuwe woningbouwontwikkelingen in minder parkeerplaatsen hoeft worden voorzien hetgeen leidt tot een vermindering van de stimulans voor autobezit van nieuwe bewoners.

Conclusie

Gelet op het voorgaande draagt de ontwikkeling van de HOV4 bij aan een integraal mobiliteitssysteem waarin betaald parkeren en aantrekkelijk openbaar vervoer elkaar aanvullen. De combinatie helpt het autogebruik in de binnenstad te beperken en de bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid van de woonwijken binnen (en deels buiten) de Ring te verbeteren.

6.4.7 Gebiedsvisie Groots Gestel     

Voor heel Eindhoven geldt dat de mobiliteitstransitie nodig is om de stad leefbaar te houden en ruimte te bieden voor de toevoeging van nieuwe woningen. De komst van de HOV4-lijn is de drager van de verbeterde bereikbaarheid en de mobiliteitstransitie in dit deel van de stad (Centrum en voornamelijk Gestel). Daarom zijn het HOV4-tracé en het HOV4-invloedsgebied bestempeld tot ontwikkelas en zijn afspraken gemaakt over de verstedelijking in deze as. Het uitgangspunt is dat in het Gestelse gedeelte van de ontwikkelas 3.500 tot 6.000 extra woningen bijgebouwd zullen worden, met bij- behorende voorzieningen.

In het gebied heeft het Kastelenplein de potentie om een goed functionerend stadsdeelcentrum te worden met een signatuur die past bij de nieuwe omgeving. Het nieuwe commerciële centrum, aangevuld met maatschappelijke functies, kan het kloppend hart worden van de omliggende wijken. De optimalisatie van het Kastelenplein past binnen een hoog stedelijke ontwikkeling. Daarbij hoort een verscheidenheid van aanbod. De intensivering van het aantal woningen in het gebied zal zorgen voor meer vraag binnen verschillende voorzieningen zoals zorg, onderwijs en kinderopvang, bibliotheek, ontmoetingsplekken en ruimte voor sport en spel en cultuur.

In de gebiedsvisie Groots Gestel staan 4 principes benoemd ten aanzien van HOV4. Deze zijn:

1. De nieuwe HOV-verbinding maakt zo veel mogelijk gebruikt van het huidige profiel van de hoofdwegenstructuur.
2. Op diverse plekken zal de verkeerssituatie moeten worden aangepast om de doorstroming van de HOV-lijn en het autoverkeer te waarborgen, zonder dat het verkeer voor teveel overlast zorgt.
3. Bij de inpassing van de haltes wordt voor goede aansluiting gezorgd op de bestaande loop- en fietsroutes in het gebied. Waar nodig worden deze routes verbeterd en opgewaardeerd.
4. De haltes worden ontworpen op herkenbare en logisch ingebedde locaties in een veilige omgeving, gekoppeld aan een oversteek voor langzaam verkeer en meestal ook voor autoverkeer. De toekomstige haltes zijn voor alle gebruikers toegankelijk en bieden voldoende fietsparkeervoorzieningen om ketenmobiliteit te optimaliseren.

Naast expliciete principes voor HOV4 omvat de gebiedsvisie Groots Gestel ook een omschrijving over parkeren en mobiliteit in Groots Gestel. Om de woningbouw en een kwalitatieve openbare ruimte te kunnen realiseren dient de ruimte voor verkeer of parkeren te worden teruggedrongen. Hiervoor moet anders gekeken worden naar parkeernormering en het parkeerregime. De parkeernota vormt de basis voor het toe te voegen (woon)programma. Bepalend qua parkeerbehoefte is vooral het aandeel in de sociale woningbouwsector. Streven is om de parkeernormen verder omlaag te brengen om het autobezit in de te ontwikkelen gebieden te reduceren.

Voorwaarden voor deze reductie zitten onder meer in:

• De ontwikkeling van goed HOV. Dit doen we door HOV4 aan te leggen en het bestaande openbaar vervoer te optimaliseren.
• Realisatie van wijkhubs en microhubs voor deelvervoer binnen bereik van elk adres in het gebied. Hubs in combinatie met deelmobiliteit kan bijdragen aan een aantrekkelijke(re) openbare ruimte en worden gecombineerd met voorzieningen.
• Parkeren op afstand realiseren als mogelijke oplossing voor bezoekers en voor een mogelijke tweede auto van de nieuwbouwwoningen.

Verder zijn de volgende doelstellingen voor parkeren van toepassing:

• Uit parkeertellingen (2023) blijkt dat er op verschillende plekken restcapaciteit in het gebied aanwezig is. Het is wenselijk gebruik te maken van deze restcapaciteit in het gebied totdat een maximumbezetting van 90% ontstaat, waarbij rekening wordt gehouden met maximaal acceptabele loopafstanden.
• Daarvoor dient het maximaal aantal parkeerplaatsen dat per bouwplan in de openbare ruimte mag worden opgelost te worden losgelaten, waardoor de huidige parkeerplaatsen kunnen worden benut.
• Nieuwe en mogelijk huidige parkeerbehoefte voor bewoners zo veel mogelijk in gecentraliseerde gebouwde parkeervoorzieningen (stallingsgarages).
• Slim gebruik maken van dubbelgebruik in het gebied.
• Streven naar maximaal 1 vergunning per adres.
• Streven om aan te haken op een regie-organisatie zoals MobilityXL voor KnoopXL voor beheer van parkeer- en mobilteitsaanbod in het hele gebied en de uitgifte van parkeerabonnementen.

Naast het voorzien van een goede OV-verbinding voor bewoners in Gestel heeft HOV4 ook een ander doel: bezoekers aan de binnenstad of reizigers van centraal station op een snelle en duurzame wijze in en uit de stad krijgen. Het idee is dat deze niet meer met hun auto tot de binnenstad rijden. Hiervoor wordt een P+R voorzien bij Kastelenplein. Echter is het reëel dat, afhankelijk van de doelgroep, ook andere haltes gebruikt gaan worden om de overstap te maken van auto naar OV. In dat geval parkeren ze in de wijk rondom een halte terwijl dit niet het doel is van deze parkeerplaatsen.

Om ervoor te zorgen dat de leefbaarheid in de wijken rondom HOV4 en de beschikbare parkeerplaatsen in de openbare ruimte gebruikt worden zoals ze bedoeld worden, is betaald parkeren een effectieve maatregel. Sinds het invoeren van betaald parkeren binnen de Ring is de parkeerdruk op de wijken buiten de ring zichtbaar toegenomen. De eerste bewoners van straten net buiten de ring vragen het invoeren van betaald parkeren aan. De komst van betaald parkeren in een groter gebied van Gestel lijkt daarmee ingezet en een reëel uitgangspunt voor het beleid in 2040. Dit uitgangspunt is conform het beeld uit de Gebiedsvisie Groots Gestel.

Conclusie

Gelet op het voorgaande wordt met dit project invulling gegeven aan de principes en uitgangspunten zoals geformuleerd in Gebiedsvisie Groots Gestel.

7.1.1 Algemeen     

De ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. De instructieregel in artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de ladder is vereist. Artikel 8.0b Bkl regelt dat deze instructieregel ook geldt voor een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit.

Artikel 5.129g (zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand)

1. Dit artikel is van toepassing op een stedelijke ontwikkeling die bestaat uit de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is.
2. Voor zover een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, wordt met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand in het omgevingsplan rekening gehouden met:
   1. de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en
   2. als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien.
3. Voor de toepassing van het tweede lid, onder b, wordt tot het stedelijk gebied niet gerekend een stedelijke ontwikkeling waarvoor:
   1. op grond van het omgevingsplan een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit is vereist; en
   2. nog geen toepassing is gegeven aan het tweede lid.
4. Als een omgevingsplan voorziet in de vestiging van een dienst als bedoeld in artikel 1 van de Dienstenwet en de beoordeling van de behoefte aan een stedelijke ontwikkeling betrekking heeft op de economische behoefte, de marktvraag of de mogelijke of actuele economische gevolgen van die vestiging, heeft die beoordeling alleen tot doel na te gaan of de vestiging van een dienst in overeenstemming is met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

7.1.2 Toetsing     

Een stedelijke ontwikkeling is volgens artikel 5.129g van het Bkl gedefinieerd als een 'ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is.' De aanleg van een HOV-lijn valt niet onder dit begrip. Er wordt geen stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Bkl. gerealiseerd. Het is niet benodigd om de ladder voor duurzame verstedelijking toe te passen.

7.1.3 Conclusie     

De beoogde ontwikkeling betreft geen nieuwe stedelijke ontwikkeling, daarmee is toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking niet aan de orde.

7.2.1 Algemeen     

De wetgeving over de milieueffectrapportage (m.e.r) is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Daarin is bepaald dat het bevoegd gezag bij de voorbereiding van een plan of programma een milieueffectrapport opstelt, als dat plan of programma het kader vormt voor te nemen besluiten voor projecten die zijn aangewezen in artikel 16.43 van de Omgevingswet. Onder een plan of programma, als bedoeld in artikel 2, onder a, van de SMB-richtlijn (EU-richtlijn voor strategische milieubeoordeling), wordt in ieder geval verstaan een omgevingsvisie, programma, omgevingsplan en voorkeursbeslissing. Voor de plannen en programma's waarvoor een plan-milieueffectrapport moet worden opgesteld is in de Omgevingswet een generieke aanwijzing opgenomen. Hiervoor is aansluiting gezocht bij de SMB-richtlijn. In Bijlage V bij het Omgevingsbesluit staan de aangewezen categorieën van projecten waarvoor een m.e.r.-procedure verplicht is.

Voor plannen die betrekking hebben op kleine gebieden op lokaal niveau en/of kleine wijzigingen heeft de Omgevingswet de plan-m.e.r.-beoordeling geïntroduceerd. Voor deze ontwikkelingen is een plan-m.e.r. alleen verplicht als voor de activiteit aanzienlijke milieugevolgen worden verwacht. Een plan-m.e.r.-beoordeling is ook van toepassing op plannen die een kader vormen voor m.e.r.-(meldings)plichtige projecten en besluiten die niet in het Omgevingsbesluit zijn genoemd.

De plan-m.e.r.-melding betreft een toets om na te gaan of sprake is van een plan met grote milieugevolgen. Deze toets dient plaats te vinden aan de hand van de criteria van Bijlage III, van de EU-richtlijn m.e.r.

De hoofdcriteria waaraan moet worden getoetst zijn: kenmerken van het project, plaats van het project en kenmerken van het potentiële effect.

7.2.2 Toetsing     

In het kader van de notitie 'Aanmeldnotitie mer-beoordeling' en de onderzoeken in het kader van de motivering 'Doorstroming Eindhoven-Veldhoven' is in voldoende mate inzicht gekregen in de milieugevolgen van de beoogde ontwikkeling. Gelet op de kenmerken van het project, de locatie van het project en de kenmerken van de effecten van het project, kan worden geconcludeerd dat het project niet leidt tot milieueffecten van dusdanige omvang dat sprake zal zijn van ‘aanzienlijke milieueffecten’. Daar waar noodzakelijk zijn regels en/of compensatieplannen benoemd om effecten te voorkomen. Er is daarom geen aanleiding of noodzaak voor het doorlopen van een formele mer-procedure.

7.2.3 Conclusie     

Gelet op het bovenstaande (zie ook de bijlage 'Aanmeldnotitie mer-beoordeling') is besloten dat er geen milieueffectrapportage nodig is.

7.3.1 Algemeen     

Veel activiteiten in de fysieke leefomgeving hebben te maken met geluid; ze veroorzaken geluid(hinder) of worden eraan blootgesteld. Daarom worden er regels gesteld aan geluid. Deze regels gaan over het beheersen van geluid door wegen, spoorwegen, en industrieterreinen en activiteiten enerzijds en de bescherming van geluidgevoelige gebouwen en locaties anderzijds.

Evenwichtige toedeling

Op basis van artikel 4.2 van de Omgevingswet dienen gemeenten ervoor te zorgen dat de regels in het omgevingsplan leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dit wordt bereikt door activiteiten en functies te reguleren en te koppelen aan locaties voor het gemeentelijke grondgebied. Alle regels in het omgevingsplan samen moeten leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, rekening houdend met alle betrokken belangen. De instructieregels van het Rijk (Besluit kwaliteit leefomgeving) en de provincie (Provinciale verordening) geven mede invulling aan de evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

7.3.2 Toetsing     

Er is onderzoek uitgevoerd naar de effecten van geluid op de voorgenomen ontwikkeling. Het akoestisch onderzoek wordt uitgevoerd in twee fasen, waarbij fase 1 zich heeft toegespitst op het beschouwen van de geluideffecten op hoofdlijnen op basis van emissiegetallen van de wegen, conform het schetsontwerp. De rapportage van fase 1 is als Bijlage 12 aan deze motivering gehecht.

In fase 2 zullen de optimalisaties uit het voorontwerp / definitief ontwerp verder worden verwerkt en zal een gedetailleerd akoestisch onderzoek plaatsvinden op woningniveau.

Uit de resultaten van fase 1 kan worden opgemaakt dat op grote delen van het tracé geen sprake is van een aanpassing van de weg, waarbij eveneens sprake is van een relevante afname van de geluidemissie.

Met name binnen de woonkern van Eindhoven ten noorden van het Verkeersplein zijn grote afnamen van de geluidemissie bepaald, vanwege het plaatsen van enkele knips in de verkeersnetwerken. Als maatregel is binnen het project HOV4 reeds rekening gehouden met het verlagen van het maximaal toegestane rijsnelheid van 70 km/uur naar 50 km/uur.

Voor nu is bepaald dat voor een de volgende locaties sprake is van een relevante fysieke aanpassing van de weg:

1. Rondom de kruising Meerveldhovenseweg treden relevante toenamen op ter plaatse van geluidgevoelige gebouwen. Deze toenamen zijn toe te schrijven aan de fysieke wijzigingen van de weg, waarbij de weg meerdere meters verschuift in de richting van woningen (noordzijde en zuidzijde).
2. Tracédeel tussen de kruising met Bouvigne en de Kasteellaan, waar de rijrichting van het reguliere verkeer in de oost-west richting wordt verwisseld met het openbaar vervoer (bussen).
3. Voor de locatie bij het Verkeersplein (Karel de Grotelaan - Limburglaan) blijkt dat door de aanpassing aan de weg geen sprake is van een toename van het geluid als gevolg van de wegaanpassing.

Voor deze locaties is voor een tweetal locaties een beoordeling op hoofdlijnen in uitgewerkt. Hieruit blijkt dat door de aanpassing aan de weg geen sprake is van een toename van het geluid als gevolg van de wegaanpassing.

Geluidwerende maatregelen

Uit de eerste geluidberekeningen blijkt dat een geluidwerend scherm van 102 meter lang en 3 meter hoog dient te worden gerealiseerd om de overschrijding van de geluidgrenswaarde op de woningen aan de Ridderzaal (Kastelenplein) weg te nemen. Dit scherm dient aan de achterzijde van genoemde woningen, aan de Meerveldhovenseweg te worden gerealiseerd.

7.3.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect geluid geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.4.1 Algemeen     

Het is van belang dat verschillende activiteiten die plaatsvinden in de fysieke leefomgeving en milieugevoelige functies in evenwicht zijn met elkaar. Onder de Omgevingswet heet dit 'een evenwichtige toedeling van functies aan locaties'. Dit evenwicht kan in hoofdzaak op twee manieren worden bereikt: 1. Menging van milieugevoelige en milieubelastende functies waar het kan en gewenst is. 2. Scheiding van milieugevoelige en milieubelastende functies waar het moet. Op deze manier wordt zowel voor ruimte voor bedrijvigheid gezorgd als voor het behoud van bescherming van de woon- en leefomgeving. Daarbij moet in ieder geval worden voldaan aan de instructieregels uit het Besluit Kwaliteit leefomgeving (Bkl) ten aanzien van geluid, geur, externe veiligheid en trillinghinder door activiteiten. Met als gevolg dat milieunormering in het omgevingsplan plaatsvindt om tot een evenwichtige toedeling van milieugevoelige en milieubelastende functies te komen. Door milieunormen te stellen voor milieubelastende activiteiten wordt de milieugebruiksruimte beperkt. Zo kunnen milieubelastende activiteiten op een specifieke locatie worden verricht zonder onaanvaardbare gevolgen voor een milieugevoelige functie in de nabijheid. In het Bkl en ook in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) is het uitgangspunt is dat alle milieubelastende activiteiten in meer of mindere mate milieu gerelateerde gebruiksruimte nodig hebben en dus belastend kunnen zijn. Alleen het wonen is hiervan uitgezonderd. Dat betekent dat wanneer het om wonen gaat, het niet nodig is om specifiek te kijken naar de impact van wonen op het milieu bij het bepalen van de ruimte die voor deze activiteit nodig is. Wel is wonen een milieugevoelige functie, net als o.a. onderwijs en gezondheidszorg. Bij een ontwikkeling die ziet op een milieugevoelige functie is het dus noodzakelijk te bepalen of er sprake is van een aanvaardbare woon- en leefomgeving.

Handreiking 'Activiteiten en milieuzonering 2024'

De handreiking 'Activiteiten en milieuzonering 2024' van de VNG biedt onder de Omgevingswet een nieuwe systematiek van milieuzonering en vervangt daarmee de publicatie 'Bedrijven en milieuzonering' onder de oude wetgeving. De nieuwe systematiek omvat geen koppeling meer van activiteiten aan milieucategorieën per Standaard Bedrijfsindeling code (SBI-code) en de daarbij behorende richtafstanden. In plaats daarvan wordt getoetst aan concrete, juridisch bindende milieuwaarden voor geluid en geur. De systematiek drijft op inwaartse zonering op basis van geluid en geur. Bij de meeste activiteiten is geluid het maatgevende aspect, slechts een enkele activiteit is geurrelevant. De specifieke regels voor geluid en geur in de handreiking 'Activiteiten en milieuzonering 2024' gelden aanvullend op de standaard gebiedsgerichte regels in het omgevingsplan van gemeenten.

7.4.2 Toetsing     

In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties dient onderzocht te worden of er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat binnen het besluitgebied. Door bij nieuwe ontwikkelingen voldoende afstand in acht te nemen tussen milieubelastende activiteiten (zoals bedrijven) en gevoelige functies (zoals woningen) worden hinder en gevaar voorkomen en wordt het anderzijds bedrijven mogelijk gemaakt zich binnen aanvaardbare voorwaarden te vestigen.

Met de voorgenomen ontwikkeling worden geen milieubelastende activiteiten mogelijk gemaakt en geen gevoelige functies. Hierdoor is een toetsing aan de richtafstanden niet benodigd. Ook belemmert het voornemen de bestaande aanwezige functies niet in hun bedrijfsvoering.

7.4.3 Conclusie     

Het aspect milieubelastende activiteiten vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.5.1 Algemeen     

Het Rijk toetst en monitort de luchtkwaliteit vooral in de zogenoemde aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concentraties stikstofdioxide (NO₂) of fijnstof (PM₁₀) dan verwacht mag worden. Soms worden hier de rijksomgevingswaarden overschreden of is de achtergrondconcentratie zo hoog, dat bij toevoeging van een nieuw project een rijksomgevingswaarde overschreden kan worden. Bij een aanvraag voor één of meerdere activiteiten in een aandachtsgebied, dient het effect van de ontwikkeling op de luchtkwaliteit beoordeeld te worden. Als de gemeente activiteiten toelaat, die leiden tot gebruik van wegen, vaarwegen of spoorwegen (verkeersaantrekkende werking) of waarvoor luchtregels staan in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) moet worden voldaan aan de omgevingswaarden. Dit volgt uit artikel 5.51 van het Bkl.

In Afdeling 2.2 van het Bkl zijn omgevingswaarden opgenomen voor stikstofoxiden, stikstof- dioxiden, fijnstof, benzeen, lood, koolmonoxide en ozon. In Nederland worden over het algemeen alleen voor stikstofdioxide (NO₂) en fijnstof (PM₁₀) mogelijk overschrijdingen verwacht. Uit paragraaf 5.1.4.1 van het Bkl volgt vervolgens dat wanneer een (wijziging van het) omgevingsplan activiteiten toestaat die leiden tot een verhoging van die concentratie stikstofdioxide dan wel fijnstof in de buitenlucht, de omgevingswaarden als genoemd in afdeling 2.2. in acht worden genomen in het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

		norm	ingangsdatum
Jaargemiddelde grenswaarde NO2 d		40 µg/m3	1-1-2015
Jaargemiddelde grenswaarde PM10		40 µg/m3	1-6-2011
Daggemiddelde grenswaarde PM10		max. 35 dagen/jaar > 50 µg/m3	1-6-2011

De gemeente Eindhoven heeft een luchtaandachtsgebied voor zowel stikstofdioxide als fijn stof. Dit houdt in dat voor iedere ontwikkeling de luchtkwaliteit getoetst dient te worden.

Een wijzigingsbesluit voldoet aan de luchtkwaliteitsnormen indien:

• aannemelijk is gemaakt dat het plan niet leidt tot het overschrijden van een grenswaarde danwel niet leidt tot een toename van reeds bestaande overschrijding van een grenswaarde;
• aannemelijk is gemaakt dat de luchtkwaliteit als gevolg van het plan per saldo verbetert of ten minste gelijk blijft; danwel bij een beperkte verslechtering van de luchtkwaliteit, door een met het plan samenhangende maatregel of een door die uitoefening of toepassing optredend effect, de luchtkwaliteit per saldo verbetert (saldering);
• aannemelijk is gemaakt dat het plan NIBM bijdraagt aan de concentratie in de buitenlucht van een stof waarvoor een grenswaarde is opgenomen.

Luchtvervuiling door milieubelastende activiteiten

Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) bevat algemene Rijksregels voor lucht bij milieubelastende activiteiten. Voor veel milieubelastende activiteiten gelden regels die de emissie naar de lucht moeten beperken, alsmede een zogenaamde zorgplicht. Deze verplicht bedrijven vooraf na te gaan op welke wijze zij verontreiniging van de buitenlucht kunnen voorkomen of beperken. Bedrijven worden geacht preventieve maatregelen te nemen.

De regels voor luchtemissies staan in hoofdstuk 4 en 5 van het Bal. De regels hebben tot doel de luchtkwaliteit te beschermen en te verbeteren. De specifieke beoordelingsregels voor lucht staan in artikel 8.17, 8.21 en 8.24 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).

7.5.2 Toetsing     

Er is onderzoek verricht naar de concentratieniveaus in relatie tot de Rijksomgevingswaarden (zie onderstaand tabel). De rapportage van dit onderzoek is als Bijlage 13 aan deze motivering gehecht.

Tabel Rijksomgevingswaarden

Voor het zichtjaar 2033 bedragen de jaargemiddelde achtergrondconcentraties in de omgeving van Eindhoven:

• NO2: Tussen de 5,9 en 14,0 µg /m3;
• PM10: Tussen de 12,2 en 16,8 µg /m3;
• PM2.5: Tussen de 6,1 en 9,3 µg /m3.

De concentratieniveaus in de omgeving van het projectgebied liggen daarmee in de huidige situatie al onder de Rijksomgevingswaarden.

In het onderzoek zijn de concentratieniveaus getoetst aan de Rijksomgevingswaarden. Hiervoor is Geomilieu gebruikt. De NIBM-tool is niet geschikt, omdat de mate van 'niet-betekenend' nog niet is bepaald voor de nieuwe Rijksomgevingswaarden vanaf 2030.

Uit voornoemde toetsing in Geomilieu is gebleken dat de totale concentratieniveaus van achtergrondconcentratie plus bronbijdrage op de toetspunten (op wegen waar toenames te verwachten zijn van verkeer) maximaal bedragen:

• 14,9 µg NO2/m3;
• 14,5 µg PM10/m3;
• 7,2 µg PM2,5/m3.

De conclusie van het onderzoek luidt dan ook dat de toename van het jaargemiddelde concentratieniveau van de stoffen NO2 en PM10, en PM2,5 onder de huidige Rijksomgevingswaarden liggen.

7.5.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect luchtkwaliteit geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.6.1 Algemeen     

Er zijn diverse sectoren waarbij geurhinder een rol kan spelen, zoals onder meer bij veehouderijen en andere landbouwactiviteiten, de mengvoederindustrie, horeca, rioolwaterzuiveringsinstallaties, slachterijen en (andere) milieubelastende activiteiten. De gemeente moet bij de vaststelling van (een wijziging van) het omgevingsplan rekening houden met geur door activiteiten op geurgevoelige gebouwen. Rekening houden met geur werkt twee kanten op:

• bij het mogelijk maken van activiteiten met gebruiksruimte in de buurt van geurgevoelige gebouwen;
• bij het toelaten van geurgevoelige gebouwen in de buurt van bestaande activiteiten met gebruiksruimte (geurveroorzakende bedrijven).

Aanvaardbare geurhinder

De geur van een activiteit (met gebruiksruimte) op een geurgevoelig gebouw moet aanvaardbaar zijn (artikel 5.92 lid 2 Bkl). Dit betekent dat de gemeente moet beoordelen of waarden, afstanden of gebruiksregels in het omgevingsplan leiden tot een aanvaardbaar hinderniveau. Gemeenten bepalen zelf welke mate van geurhinder zij aanvaardbaar vinden. De gemeente legt in het omgevingsplan vast wat de plaats is waar waarden voor geur gelden. Ook kennen sommige activiteiten afstandsregels. Dit zijn minimumafstanden tussen een geurgevoelig gebouw en een geurveroorzakende activiteit.

De gemeente Eindhoven heeft nog geen normen voor geurhinder opgenomen in het permanente omgevingsplan. Om te bepalen of sprake is van aanvaardbare geurhinder hanteert de gemeente de Beleidsregel industriële geur als toetsingskader. In de beleidsregel zijn normen opgenomen voor gebiedstypen. In onderstaande tabel zijn de normen weergegeven.

				98-percentiel	99,9 percentiel
Omgevingscategorie				Richtwaarde ouE(H)/m3	Grenswaarde ouE(H)/m3	Richtwaarde ouE(H)/m3	Grenswaarde ouE(H)/m3
Wonen				1,0	2,0	4	8
Gemengd				2,0	4,0	8	16
Overig				10	10	40	40

Geurhinder door activiteiten

Activiteiten die op enige wijze geurhinder veroorzaken moeten voldoen aan de regels die in het (tijdelijk) omgevingsplan staan. Indien er nog geen aanpassing heeft plaatsgevonden van het tijdelijk omgevingsplan en sprake is van een activiteit die voorheen onder de werkingssfeer van het Activiteitenbesluit milieubeheer viel, gelden de regels uit de Bruidsschat. Op termijn worden de regels uit de bruidsschat geïntegreerd in het (permanente) omgevingsplan van de gemeente.

Voor een aantal milieubelastende activiteiten geldt een vergunningplicht op basis van hoofdstuk 3 van het (Bal). De beoordelingsregels zijn opgenomen in afdeling 8.5 'Omgevingsvergunning milieubelastende activiteit' van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Het bevoegd gezag gebruikt deze beoordelingsregels bij het beoordelen van de vergunningaanvraag. In het Bkl staan algemene beoordelingsregels en specifieke beoordelingsregels voor geur.

7.6.2 Toetsing     

De voorgenomen ontwikkeling maakt geen geurbelastende activiteit mogelijk en geen geurgevoelige functies zoals woningen. Daarnaast is het plangebied niet gelegen in een omgeving met intensieve veehouderij of andere geurbronnen.

Een onderzoek voor het aspect geur is hierdoor niet benodigd. Er kan worden geconcludeerd dat het aspect geur geen belemmering oplevert voor de voorgenomen ontwikkeling.

7.6.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect geur geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.7.1 Algemeen     

Uit de Omgevingswet volgt dat gemeenten primair verantwoordelijk zijn voor de zorg voor de fysieke leefomgeving, waaronder ook de zorg voor (de kwaliteit van) de bodem wordt verstaan. Het wettelijk instrumentarium onder de Omgevingswet is voor wat betreft de bodem gebaseerd op drie pijlers:

1. het voorkomen van nieuwe verontreiniging of aantasting (preventie);
2. het meewegen van bodemkwaliteit als onderdeel van een brede afweging van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving in relatie tot functies (toedeling van functies);
3. het op duurzame en doelmatige wijze beheren van resterende historische verontreinigingen (beheer van historische bodemverontreinigingen).

Om een bouwactiviteit op een bodemgevoelige locatie toe te staan, dient op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving (artikel 5.89i en 5.89j) aangetoond te worden dat de bodemkwaliteit geschikt is voor het beoogde gebruik. Een locatie is bodem-gevoelig als hier een bodemgevoelig gebouw is toegelaten op grond van een omgevingsplan of omgevingsvergunning. Tot een bodemgevoelige locatie hoort ook een aaneengesloten terrein direct grenzend of toebehorend aan een bodemgevoelig gebouw, zoals een tuin of terrein. Onder een bodemgevoelig gebouw wordt verstaan; een gebouw of een gedeelte van een gebouw dat de bodem raakt en waar personen meer dan twee uur per dag aaneengesloten aanwezig zijn.

Om aan te tonen of de bodemkwaliteit geschikt is voor het beoogde gebruik is het uitvoeren van een verkennend bodemonderzoek als bedoeld in artikel 5.7b van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) noodzakelijk. Dit onderzoek moet uitwijzen of de locatie mag worden aangewend voor de beoogde ontwikkeling. Waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie zijn (op grond van artikel 5.89i Bkl) opgenomen in het omgevingsplan. Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen.

7.7.2 Toetsing     

Het (industriële) verleden van Eindhoven heeft zijn sporen in de bodem nagelaten. In de afgelopen jaren heeft op zeer veel locaties in Eindhoven om diverse redenen milieukundig bodemonderzoek plaatsgevonden, bijvoorbeeld in het kader van het verlenen van omgevingsvergunningen, of in het kader van de aan- of verkoop van locaties. In het bodeminformatiesysteem van de gemeente zijn de gegevens van alle bekende bodemonderzoeken opgenomen.

Op diverse locaties in Eindhoven zijn verontreinigingen aangetroffen, het komt echter zelden voor dat er als gevolg van bodemverontreiniging sprake is van risico's voor de gezondheid van mensen. Dergelijke locaties zijn op dit moment binnen het HOV4-tracé niet bekend. Op basis van archiefinventarisatie zijn geen omvangrijke verontreinigingen te verwachten.

Het plan in kwestie ziet op infrastructuur, zodat geen sprake is van een bodemgevoelige locatie en inzicht in de bodemkwaliteit niet nodig is. Als voor de werkzaamheden in verontreinigde grond moet worden gewerkt is wel inzicht in de bodemkwaliteit nodig met het oog op een melding graven groter dan de interventiewaarde en het Arbeidsomstandighedenbesluit.

De gronden zijn geschikt voor de functie (verkeer). Voor de aanvraag van de omgevingsvergunning zullen de bodemonderzoeken afgerond moeten zijn. Bij een civiel werk dient een melding 'graven in schone grond' (graven < I) worden gedaan. In het geval van een sterke verontreiniging dient aanvullend een melding 'graven > I' voor de sterk verontreinigde grond gedaan worden. 

Er wordt in dit geval evenwel niet gesaneerd en er is geen saneringsdoelstelling. Er wordt uitsluitend verwijderd wat om civieltechnische redenen moet worden verwijderd.

Het Tracé loopt deels door de boringsvrije zone en in een gebied dat verdacht op het voorkomen van niet gesprongen explosieven. Met de uitvoering van werkzaamheden zal hiermee rekening worden gehouden.

7.7.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect bodem geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.8.1 Algemeen     

In Eindhoven is tijdens de Tweede Wereldoorlog hard gevochten, dat heeft zijn sporen in de bodem achtergelaten. Er worden nog steeds diverse soorten munitie of resten daarvan in de bodem gevonden. Dit noemen we Ontplofbare Oorlogsresten (OO). Voorheen werd dit aangeduid als niet gesprongen explosieven (nge’s) ook wel conventionele explosieven.

Explosieven in de grond die niet aangeraakt of verstoord worden, leveren in beginsel geen gevaar op. Maar bij aanraken of verstoring (bv. heien) is er wel een risico op explosie, dat kan leiden tot schade aan gebouwen, infrastructuur en de gezondheid van mensen.

In het verleden zijn er in Eindhoven al zeer veel OO opgeruimd. Maar er was geen goed beeld van de locaties waar mogelijk nog OO aanwezig zijn. Daarom is in 2018 en 2019 een omvangrijk archief onderzoek uitgevoerd om de locaties waar mogelijk nog OO liggen in kaart te brengen.

Voor OO gelden de regels uit de ARBO-wetgeving, meer in het bijzonder de CS-OOO certficatieschema voor het Opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten. En het CS-VROO certificatieschema vooronderzoek en risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten.

Eindhoven beschikt over kaarten met de gebieden die verdacht zijn op het voorkomen van OO. In deze gebieden dient voorafgaand aan grondverzet explosieven onderzoek uitgevoerd te worden, in de vorm van een risicoanalyse (RA) of een detectie onderzoek. Wanneer op basis van onderzoek OO worden aangetroffen worden deze geruimd. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) is verantwoordelijk de opruiming en vernietiging van niet-gesprongen explosieven.

7.8.2 Toetsing     

Er heeft een oriënterend onderzoek plaatsgevonden, waarvan de rapportage als Bijlage 14 aan deze motivering is gehecht.

Op basis van de gegevens zoals opgenomen in onderhavige Oriënterend onderzoek OO is duidelijk geworden dat binnen het onderzoeksgebied in het verleden meerdere onderzoeken zijn uitgevoerd. Deze hebben uitgewezen dat binnen het onderzoeksgebied van HOV4 in Eindhoven meerdere op OO verdachte gebieden aanwezig zijn.

Uitsnede van de landelijke BBK van Antea Group. Het tracé loopt door meerdere verdachte gebieden (Bron: Antea Group).

Met name in het centrum van Eindhoven is een groot verdacht gebied aanwezig dat bestaat uit een samenvoeging van meerdere gebieden die afgebakend zijn n.a.v. grondgevechten en bombardementen. In alle verdachte gebieden geldt een onverdachte bovenlaag van 0,5 meter onder maaiveld. De verticale ondergrens van de verdachte gebieden dient opgevraagd, dan wel vastgesteld te worden.

Advies verdacht gebied OO

Indien binnen verdacht gebied grondroerende werkzaamheden worden uitgevoerd die dieper reiken dan 0,5 meter onder maaiveld, zullen vooraf vervolgstappen genomen moeten worden met betrekking tot OO. Dit kan in de vorm van opsporingsonderzoek waarna het gebied wordt vrijgegeven, of werkzaamheden onder OO begeleiding.

Afhankelijk van de aard en omvang van de geplande werkzaamheden kan het nuttig zijn om vooraf een onderzoek na-conflictperiode en risicoanalyse uit te voeren, waarbij gekeken wordt naar de grondroerende werkzaamheden in de periode 1945-heden. Dit levert in de regel een reductie van het verdachte gebied op en een besparing bij het opsporingsonderzoek.

Advies onverdacht gebied OO

Bij de voorgenomen werkzaamheden in onverdacht gebied hoeft geen rekening te worden gehouden met het aantreffen van OO. Door leemten in historische gegevens kan de vondst van een explosief evenwel nooit volledig worden uitgesloten.

Mocht tijdens werkzaamheden spontaan een OO aangetroffen worden, dan dient het protocol 'Spontaan aantreffen Ontplofbare Oorlogsresten' aangehouden te worden.

Indien OO worden aangetroffen binnen het onderzoeksgebied, is dit nieuwe feitelijke informatie. Als deze situatie zich voordoet, moet in overleg met een ter zake deskundige worden vastgesteld of sprake is van een incident, of dat er aanleiding is de werkwijze aan te passen.

7.8.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect OO geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het wijzigingsbesluit.

7.9.1 Algemeen     

Omgevingsveiligheid beschrijft de risico's die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Ook wordt onderscheid gemaakt in het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving.

Plaatsgebonden risico

Het plaatsgebonden risico mag in principe nergens groter zijn dan 1 op 1 miljoen (ofwel 10^-6). Dit is de kans dat een denkbeeldig persoon, die zich een jaar lang permanent op de betreffende plek bevindt (de plek waarvoor het risico is uitgerekend), dodelijk verongelukt door een ongeval. Deze kans mag niet groter zijn dan eens in de miljoen jaar. Grenswaarden en standaardwaarden voor het Plaatsgebonden Risico (PR) ten aanzien van (zeer) (beperkt) kwetsbare gebouwen en (beperkt) kwetsbare locaties zijn opgenomen in artikel 5.6 tot en met artikel 5.11a van het Bkl. Grenswaarden voor kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties (art. 5.7 lid 1 Bkl) worden in een Omgevingsplan in acht genomen. Met standaardwaarden voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties wordt in een omgevingsplan rekening gehouden (art. 5.11 Bkl). Voor het plaatsgebonden risico gelden, afhankelijk van de activiteit, vastgestelde afstanden of te berekenen afstanden (bijlage VII Bkl).

In hoofdstuk 4 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) zijn alle activiteiten opgenomen waarbij een vaste norm van toepassing is en voor welke activiteiten een berekening van PR-contour en aandachtsgebied vereist is.

Groepsrisico

Het groepsrisico betreft de kans op het overlijden van een groep van tien of meer personen per jaar als gevolg van een ongewoon voorval. Het groepsrisico legt een relatie tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Onder de Omgevingswet is gekozen voor een nieuwe benadering van het groepsrisico, met aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden laten zien op welke locaties extra aandacht nodig is om aanwezigen te beschermen tegen mogelijke ongevallen bij activiteiten met gevaarlijke stoffen. Aandachtsgebieden laten zien waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd zijn tegen gevaren uit de omgeving. Voorbeelden van die gevaren zijn warmtestraling (brand), overdruk (explosie) en giftige stoffen in de lucht (gifwolk). Via de aandachtsgebieden worden deze gevaren zichtbaar op de kaart, zodat direct duidelijk is welke gevaren waar op kunnen treden. Daardoor heeft het bevoegd gezag bij het nemen van besluiten over ruimtelijke ordening de risico's van activiteiten met gevaarlijke stoffen meteen in beeld. Zo kan het bevoegd gezag ze al aan het begin van het planproces meenemen. Aandachtsgebieden zijn er voor brandgevaar, explosiegevaar en gifwolken.

Afbeelding: aandachtsgebieden (bron: www.aandeslagmetdeomgevingswet.nl).

Kwetsbare functies

Bij de beoordeling van de hiervoor beschreven risico's wordt uitgegaan van een onderscheid in zeer kwetsbare gebouwen, kwetsbare gebouwen, beperk kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties en beperkt kwetsbare locaties. Of een bepaald gebouw of een bepaalde locatie is aan te merken als één van voornoemde gebouwen of locaties volgt uit het Bkl (Bijlage IV). Gebouwen met een woonfunctie zijn kwetsbare gebouwen, net als onder andere gebouwen met een kantoor- of onderwijsfunctie. Basisscholen, kinderdag- verblijven en gebouwen met 24-uurszorg zijn voorbeelden van zeer kwetsbare gebouwen. Deze indeling is gemaakt op basis van de volgende afwegingen:

• Hoeveel personen zijn in dat gebouw c.q. op die locatie gelijktijdig aanwezig?
• Wat is de aanwezigheidsduur van die personen?
• In hoeverre zijn die personen in staat zichzelf in veiligheid te brengen bij een incident.

Het realiseren van zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare gebouwen en locaties is niet mogelijk binnen een plaatsgebonden risicocontour. Voor het overige geldt dat rekening dient te worden gehouden met de relevante plaatsgebonden risicocontouren en aandachtsgebieden. Dat vraagt om een afweging en motivering (verantwoording) bij het wijzigen van het omgevingsplan.

7.9.2 Toetsing     

De risicobronnen op het gebied van externe veiligheid in de nabijheid van het voorkeurstracé in de gemeente Eindhoven zijn onderzocht. Daarbij is tevens het externe veiligheidsrisico dat het tracé eventueel voor haar omgeving vormt beschouwd.

Uit het onderzoek waarvan de rapportage als Bijlage 15 aan deze motivering is gehecht, blijkt dat er geen relevante PR-contouren of brand-, explosie- en gifwolkaandachtsgebieden van omliggende stationaire bronnen, buisleidingen, of vaarroutes overlappen met het voorkeurstracé. Het PR en de aandachtsgebieden van de stationaire bronnen, buisleidingen, en vaarroutes houden daarom geen beperkingen in voor de ontwikkeling van de HOV4-lijn op deze locatie.

Spoorlijn (route 12) en de rijksweg A2 hebben wel PR 10-6-contouren en aandachtsgebieden die lokaal overlappen met het voorkeurstracé. Omdat de geplande ontwikkeling beperkt is tot een tracé en enkele additionele infrastructurele aanpassingen zoals bushaltes en er geen sprake is van nieuwbouw van zeer kwetsbare gebouwen of (beperkt) kwetsbare gebouwen of locaties, houden het PR en de aandachtsgebieden van de spoorlijn en de rijksweg geen wettelijke belemmeringen in voor de geplande ontwikkeling. Er wordt daarom geconcludeerd dat het plaatsgebonden risico en de aandachtsgebieden geen beperkingen inhouden voor de ontwikkeling van de HOV4-lijn op deze locatie.

Stationaire EV-activiteiten en bijbehorende PR-contouren in de omgeving van het beoogde tracé. Het beoogde HOV4 tracé (blauw), de aftakking naar de High Tech Campus (groen) en de bushaltes (rood) zijn hierin aangegeven. Bron: Atlas Veiligheid.

Stationaire EV-activiteiten en bijbehorende aandachtsgebieden in de omgeving van het beoogde tracé. Het beoogde HOV4 tracé (blauw), de aftakking naar de High Tech Campus (groen) en de bushaltes (rood) zijn hierin aangegeven. Bron: Atlas Veiligheid.

Alles overziend wordt geconcludeerd dat het voorkeurstracé van HOV4 vanuit het oogpunt externe veiligheid realiseerbaar is en er geen belemmeringen naar voren komen uit dit onderzoek.

7.9.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect omgevingsveiligheid geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.10.1 Algemeen     

Zwaar verkeer, heiwerkzaamheden, machines, enzovoort kunnen aanleiding geven tot trillingen in gebouwen. Deze trillingen kunnen op hun beurt leiden tot hinder voor personen en schade of storingen aan apparatuur.

De beoordeling van het aspect trillingen vindt zijn grondslag in artikel 4.2 van de Omgevingswet. De overheid moet bij een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in ieder geval rekening houden met het belang van het beschermen van de fysieke leefomgeving. In paragraaf 5.1.4.4 van het Bkl zijn ten behoeve van de bescherming van de gezondheid en het milieu-instructieregels opgenomen ter voorkomen en beperking van trillingshinder.

Met de komst van de Omgevingswet ligt de regelgeving voor hinder als gevolg van trillingen (deels) verankerd in het omgevingsplan van de gemeenten en in de Rijksinstructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Dit geldt slechts ten dele, omdat het overgangsrecht niet direct regelt dat regelgeving als gevolg van wegverkeer standaard zijn overgenomen in het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Bovendien vallen trillingen als gevolg van wegen buiten het toepassingsbereik van de instructieregels uit het Bkl. Gemeenten hebben beleidsvrijheid om eigen regels daarover op te nemen als men dat wenst.

De gemeenten Eindhoven en Veldhoven hebben dit (vooralsnog) niet gedaan. Er bestaat daarmee geen specifiek juridisch kader in zijn algemeenheid voor trillingen. De meet- en beoordelingsrichtlijn voor trillingen van Stichting Bouwresearch Rotterdam (SBR-richtlijn) wordt daarom vaak als toetsingskader gehanteerd. Deze heeft formeel geen wettelijke status, maar wordt in jurisprudentie dikwijls toegepast bij het beoordelen van trillingen. Dit instrument wordt daarom in voorliggend onderzoek als toetsingskader aangehouden. De richtlijn bestaat uit drie onderdelen, die elk een ander aspect van trillingen beoordelen. Te weten:

• deel A: Schade aan bouwwerken;
• deel B: Hinder voor personen in gebouwen;
• deel C: Storing aan apparatuur.

In Bijlage 16 zijn deze onderdelen op hoofdlijnen toegelicht.

7.10.2 Toetsing     

Er is een trillingsonderzoek uitgevoerd, waarvan de rapportage als Bijlage 16 aan deze motivering is gehecht. Betreffend onderzoek gaat hoofdzakelijk in op de effecten in de gebruiksfase en voorziet in een toetsing aan de richtlijnen uit de SBR.

SBR-A schade aan bouwwerken

Uit metingen in gebouwen langs wegen blijkt dat op alleen zeer korte afstand (minder dan 5 meter) en in uitzonderlijke gevallen tot schade aan gebouwen leiden. Voor het merendeel van het tracé blijft de afstand in de toekomstige situatie gelijk ten opzichte van de huidige situatie. Concluderende dat negatieve effecten zoals schade aan bouwwerken zijn dus niet te verwachten.

Eventuele risico's op schade aan bouwwerken tijdens de aanlegfase, bijvoorbeeld door het inbrengen van damwanden, zullen in een vervolgfase nader worden onderzocht.

SBR-B hinder voor personen in gebouwen

Op basis van een prognosemodel is voor een onderzoeksgebied van 30 meter van het project een berekening gedaan van Vmax en getoetst aan de toetsingscriteria uit de SBR-B. Hieruit blijkt dat 19 panden voldoen aan grenswaarde A1. Voor 23 panden is dit niet het geval, omdat daar een toename van Vmax wordt berekend in de toekomstige situatie ten opzichte van de huidige situatie. Een toename van Vmax in de toekomstige situatie ten opzichte van de huidige situatie is niet toegestaan volgens SBR-B. Voor de resterende 613 panden is een beoordeling van Vper nodig om uitsluitsel te geven. Dit zal in een vervolgonderzoek worden bekeken.

Met betrekking tot hinder (kijkend naar alleen Vmax) heeft het project HOV4 een positief effect. Veel panden verschuiven van matige hinder naar weinig/geen hinder, mede doordat Vmax voor het merendeel van de panden afneemt in de toekomstige situatie. Met als hoogste waarde 0,51 in de plansituatie kan verder worden gesteld dat deze trillingsniveaus naar verwachting niet tot onacceptabele en onvergunbare hinder leiden. Aanvullend hierop draagt het project bij aan een verbeterde doorstroming van het busverkeer en in combinatie met een snelheidsverlaging op een groot deel van het tracé luidt de verwachting dat trillingshinder binnen gebouwen afneemt.

Het bevoegd gezag dient een oordeel te vellen over de aanvaardbaarheid, als ook Vper is betrokken in het onderzoek.

SBR-C storing aan apparatuur

De bedrijven in de nabijheid van de HOV4 verbinding waar mogelijk storing aan apparatuur speelt zijn ASML en het MMC. Beiden zijn niet gelegen in Eindhoven.

7.10.3 Conclusie     

Door middel van onderzoek zijn de effecten van HOV4 getoetst in de gemeente Eindhoven. Voor de onderdelen A: Schade aan bouwwerken, B: Hinder voor personen in gebouwen, C: Storing aan apparatuur zijn er vanuit trillingen gezien geen belemmeringen om de voorgenomen ontwikkelingen op deze locatie toe te staan. Wel dient het bevoegd gezag in het kader van B (hinder voor personen in gebouwen) een oordeel te vellen over de aanvaardbaarheid en als de Vper. Deze beoordeling kan op basis van aanvullend onderzoek. Dit is juridisch geborgd middels een voorwaardelijke verplichting.

7.11.1 Verkeer en mobiliteitsmaatregelen     

Met de voorgenomen ontwikkelingen worden diverse mobiliteitsmaatregelen gerealiseerd. De mobiliteitsmaatregelen beschrijven hoe verkeer in het plangebied wordt geregeld en hebben als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en de mobiliteit in de regio Eindhoven-Veldhoven. De ontwikkeling draagt bij aan een duurzame, leefbare en verkeersveilige omgeving.

Op grond van het vastgestelde voorkeurstracé heeft de uitwerking en afweging van het ontwerp plaatsgevonden. Op het grootste deel van het tracé is de inpassing van vrijliggende businfrastructuur in twee richtingen mogelijk. Bij het tot stand gekomen ontwerp is per wegvak zorgvuldig naar de bestaande situatie gekeken en is een integrale afweging gemaakt voor de inpassing van infrastructuur, groen, parkeren, water en andere voorzieningen. Per tracédeel zijn diverse varianten uitgetekend om de voor- en nadelen te inventariseren en af te wegen. Op grond van de feedback van bewoners, belanghebbenden en andere stakeholders is per wegvak een keuze gemaakt voor optimale samenhang in ruimtelijke kwaliteit, met specifieke aandacht voor (verkeers)veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid.

Bij de inpassing van de busbaan zijn de volgende principes leidend:

• De doorstroming van alle verkeer voldoet aan de uitgangspunten van het Masterplan Mobiliteit 2050 en Raadsvoorstel Mobiliteit-in-balans;
• Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande verhardingen en funderingen;
• Alle ontwerpen zijn verkeersveilig. Op alle ontwerpen wordt een verkeersveiligheidsaudit uitgevoerd;
• Alle ontwerpen voldoen aan de toegankelijkheidseisen;
• Bestaande groen- en bomenstructuren zijn zoveel mogelijk ontzien. Te kappen bomen worden volledig gecompenseerd;
• Er wordt voldaan aan de wateropgave om wateroverlast in de toekomst te voorkomen;
• Waar mogelijk is rekening gehouden met (toekomstige) ondergrondse infrastructuur;
• De haltes zijn op slimme locaties gepositioneerd met optimale bereikbaarheid vanuit de omgeving en voorzien van fietsenstallingen en deelmobiliteit voor eventueel vervolg transport. Deze komen overeen met de locaties in de Gebiedsvisie Groots Gestel.

7.11.2 Toetsing     

7.11.3 Conclusie     

Met inachtneming van het voorgaande vormt het aspect verkeer en parkeren geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.12.1 Algemeen     

Begin 2017 is een actualisatie van Groenbeleidsplan door de gemeenteraad vastgesteld. Dit Groenbeleidsplan 2017 is gemaakt met de veranderende rol van de overheid in het achterhoofd. Het voorziet in vier sporen: het verhaal van de stad, de waarde van groen, de ambitie van Eindhoven en het daadwerkelijke groenbeleid. Het groenbeleidsplan heeft als doel het duurzaam veiligstellen en ontwikkelen van een kwalitatief hoogwaardige groenstructuur met daarin passende functies. Hiermee levert de toepassing van het groenbeleid een wezenlijke bijdrage aan een aantrekkelijke woon- en werkomgeving door bij te dragen aan de thema's biodiversiteit, gezondheid, identiteit en klimaatadaptatie.

Het groenbeleid sluit aan op de geomorfologische structuur van de stad: de structuur van dekzandruggen en beken (Dommel en Gender) die Eindhoven hebben gevormd. Op basis van de tuinstad gedachte is bij de verdere ontwikkeling van Eindhoven sterk ingezet op het behoud van de groene ruimten tussen de voormalige dorpen. Genneper Parken (tussen Stratum en Gestel), Brainport Park (tussen Strijp en Woensel) en De Karpen (tussen Woensel en Tongelre) vormen nog altijd imposante, groene wiggen, die tot diep in de stad reiken. Het behoud van de robuuste groenstructuur, die vanuit het buitengebied, via de wiggen tot aan de bomen bij de voordeur reikt, is een belangrijk uitgangspunt van het Groenbeleidsplan.

Het Groenbeleidsplan heeft in principe betrekking op al het groen van Eindhoven, dus niet alleen het groen in eigendom van de gemeente. Omdat niet al het groen bescherming krijgt door een specifieke groenbestemming en de gemeente enkel directe invloed heeft op haar eigen eigendommen, is niet al het groen automatisch beschermd.

In het Groenbeleidsplan 2017 zijn onder andere procesafspraken genoemd die een relatie hebben met een ruimtelijke procedure. Het betreft een procesafspraak over groenplannen bij ontwikkeling van gebouwen of gebieden en de procesafspraak over de groenregelingen voor bomen (Verordening Bomen en Nadere regels bomen) en de Beleidsregel groen en water bij ruimtelijke ontwikkelingen. De genoemde groenplannen dienen een toelichting van de groene inrichting van een ontwikkeling te geven. Behoud van het bestaande groen is het uitgangspunt, evenals het (door)ontwikkelen van de groene kwaliteiten waar nodig. Het Groenbeleidsplan 2017 geeft in een kaart met zes ruimtelijke strategieën de kaders voor de ruimtelijke ontwikkeling in relatie tot groen.

Figuur: Ruimtelijke Strategieënkaart

7.12.2 Beleidsregel Groen en Water bij ruimtelijke ontwikkelingen gemeente Eindhoven     

Op 17 juli 2024 is de Beleidsregel 'Groen en water bij ruimtelijke ontwikkelingen gemeente Eindhoven' in werking getreden. Deze beleidsregel heeft als doel een afwegingskader te bieden waarmee wordt bepaald of een ruimtelijke ontwikkeling voldoet aan de uitgangspunten van het gemeentelijk beleid over het nemen van klimaatrobuuste maatregelen. Daarnaast is een afwegingskader opgenomen voor compensatie van bestaand groen en voor verzoeken tot beheer en verkoop van gemeentelijk groen.

Met deze beleidsregel is vastgelegd dat initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen een bijdrage dienen te leveren aan het vergroenen van de stad op een manier die bijdraagt aan de doelstellingen klimaatadaptatie, biodiversiteit, gezondheid en identiteit.

Groennorm

In de beleidsregel is opgenomen dat er per nieuwe woning ter waarde van 8 m² nieuw groen toegevoegd moet worden. In het geval van het niet-woonprogramma geldt dat er ter waarde van 10% van het bruto vloer oppervlak (BVO) moet worden vergroend. Er wordt gestuurd op kwaliteit. Groen van een hoge kwaliteit kan de groennorm verlagen, groen van lagere kwaliteit kan de groennorm verhogen.

Voor de toepassing van de groennorm/groenopgave wordt de rekentool Klimaatopgave gebruikt. De uitdraai hiervan wordt bij de vergunningaanvraag gevoegd. De gekozen maatregelen worden voor groen uitgewerkt in een groenplan. Deze rekentool wordt ook gebruikt voor de waterbergingsopgave.

Groencompensatie

In de beleidsregel 'groen en water bij ruimtelijke ontwikkelingen' zijn regels opgenomen voor (financiële) compensatie van bestaand groen. Voor bomen geldt deze regeling niet, hiervoor geldt de Verordening Bomen.

7.12.3 Verordening bomen 2024     

In de Verordening Bomen 2024 is de bescherming van bomen geregeld, doordat voor het kappen van bomen een omgevingsvergunning nodig is. Daarbij wordt ook gezorgd voor de compensatie van te kappen bomen. De verordening bevat regels over hoe wordt omgegaan met overlast door bomen, de compensatieplicht bij kap, de indieningvereisten bij een vergunningaanvraag, de beoordeling (weigeringsgronden) van een kapaanvraag en het aanbrengen van verlichting in bomen.

Conform de verordening is een vergunning voor kappen van bomen nodig voor:

• het vellen van een boom of houtopstand met een stamomtrek van minimaal 45 centimeter op 130 centimeter hoogte waarbij in geval van 'meerstammigheid' de stamomtrek van de dikste stam geldt;
• het snoeien van meer dan 30% van het kroonvolume of wortelgestel van een boom of houtopstand met een stamomtrek van minimaal 45 centimeter op 130 centimeter hoogte;
• het verplanten van een boom of houtopstand met een stamomtrek van minimaal 45 centimeter op 130 centimeter hoogte;
• voor het eerst kandelaberen van een boom of houtopstand met een stamomtrek van minimaal 45 centimeter op 130 centimeter hoogte;
• het vellen van een boom of houtopstand, ongeacht de stamomtrek, die is aangelegd op grond van een herplant-, compensatie en/of instandhoudingsplicht;
• het voorhanden of in voorraad hebben dan wel het vervoeren van een gekapte boom of houtopstand, of delen ervan, met een plantenziekte voor zover deze plantenziekte zich kan verspreiden.

De Verordening en (uitwerking daarvan in) nadere regels voor compensatie is van toepassing op bomen die niet vallen onder de regelgeving van de Aanvullingswet Natuur. De Aanvullingswet Natuur is van toepassing buiten de Bebouwingscontour houtkap (voorheen bebouwde komgrens Wet Natuurbescherming) op:

• boom of houtopstand met minimaal 45 centimeter stamomtrek gemeten op 130 centimeter hoogte, buiten erven of in tuinen;
• houtopstanden met een oppervlakte van meer dan 10 are. Het gaat hier om de oppervlakte van de totale houtopstand dus niet alleen van het te vellen deel;
• houtopstanden die bestaan uit een rijbeplanting van meer dan 20 bomen (gerekend over het totaal aantal rijen). Het gaat hier om het aantal bomen in rijbeplanting van de totale houtopstand dus niet alleen het aantal te vellen bomen.

Voor bomen geldt dus of de Aanvullingswet Natuur of de Verordening Bomen 2024. Voor het vellen van bomen die onder bovenstaande criteria vallen, dient een melding te worden gedaan bij de Provincie Noord Brabant. Er is een herplantplicht van toepassing.

Verdere details zijn te vinden in de Verordening bomen 2024 en de nadere uitwerking daarvan in de nadere regels.

Nadere regels compensatieplicht Verordening Bomen 2024

Het uitgangspunt is dat er bij kap fysiek gecompenseerd wordt in de zin van herplant van een gelijkwaardige boom of houtopstand.

Fysieke compensatie vindt plaats op dezelfde locatie als waar de te vellen boom of houtopstand aanwezig is of was. Indien herplant op die locatie niet mogelijk is, is een alternatieve locatie op het perceel of in het besluitgebied mogelijk.

Indien fysieke compensatie slechts deels mogelijk is kan de herplant worden aangevuld met financiële compensatie. Dat fysieke compensatie niet mogelijk is moet onderbouwd worden door de initiatiefnemer en vervolgens worden beoordeeld en goedgekeurd door het college.

7.12.4 Groene kaart     

Er is een Groene kaart waarop ter informatie het volgende is aangegeven:

• groenstructuur van de gemeente Eindhoven (groene wiggen, groene dooradering en hoofgroenstructuur);
• groenarme gebieden;
• centrumgebied;
• bebouwingscontour houtkap als bedoeld in artikel 5.165b Besluit kwaliteit leefomgeving;
• gemeentelijke waardevolle bomen en monumentale bomen.

De informatie op de groene kaart is nodig om:

• te duiden waar de waardevolle bomen staan;
• te duiden waar de monumentale bomen staan;
• inzicht te geven in de Bebouwingscontour houtkap;
• inzicht te geven in de gebieden waar een compensatiefactor geldt in het geval financiële compensatie aan de orde is; het centrumgebied en de groenarme gebieden (zie Nadere regels compensatieplicht).

Om de kaart actueel te houden wordt de informatie over de bomen op de kaart en de kadastrale situatie op de kaart, zeer frequent bijgewerkt. Zo blijft de kaart up-to-date en betrouwbaar voor zowel interne als externe gebruikers.

7.12.5 Toetsing     

De groennorm ingevolge de Beleidsregel Groen en Water bij ruimtelijke ontwikkelingen gemeente Eindhoven, ziet uitsluitend op ruimtelijke ontwikkelingen die zien op bouwwerken (vanaf 1 woning en niet-woningen vanaf 50 m² B.V.O) en dus niet op de aanleg van een HOV-tracé.

Groencompensatie

Daar waar sprake is van een functiewijziging van groen naar verkeer, is sprake van aantasting van bestaand groen. Ingevolge de Beleidsregel Groen en Water bij ruimtelijke ontwikkelingen gemeente Eindhoven is aantasting en compensatie van bestaand groen toegestaan wanneer sprake is van versterking op het gebied van klimaatadaptatie, biodiversiteit, gezondheid of identiteit, of (zwaarwegend) maatschappelijk belang en het afdelingshoofd Klimaatadaptatie hier goedkeuring voor geeft. Daar wordt in dit geval aan voldaan.

De realisatie van het HOV4-tracé in Eindhoven dient een zwaarwegend maatschappelijk belang. Het project beoogt de structurele verbetering van de bereikbaarheid tussen de belangrijkste onderwijs- en economische knooppunten binnen de Brainportregio, waaronder het stationsgebied, de HTC en ASML. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan nationale, provinciale en gemeentelijke beleidsdoelen op het gebied van duurzame mobiliteit, klimaat en verstedelijking (o.a. NOVI, Mobiliteitsprogramma Zuid-Nederland en Mobiliteitsplan Eindhoven 2040).

Het HOV-tracé draagt bij aan een modal shift (vervoerswijzeverschuiving) van autoverkeer naar emissievrij openbaar vervoer, vermindert verkeersdruk en emissies in de stedelijke kern en ondersteunt de woningbouw- en verdichtingsopgave rond OV-knooppunten. Gelet op deze cumulatie van publieke belangen wordt de aanleg en uitvoering van het HOV4-tracé aangemerkt als een project van zwaarwegend maatschappelijk belang dat een evenwichtige belangenafweging in het kader van de fysieke leefomgeving rechtvaardigt.

De gronden met een bestaande groenfunctie die met dit besluit worden gewijzigd naar de verkeersfunctie zijn zorgvuldig geïnventariseerd. De resultaten hiervan zijn in onderstaand tabel opgenomen. Het gaat daarbij in totaal om 40.861 m² aan gronden met de groenfunctie die wordt gewijzigd naar de verkeersfunctie.

Het verval van de groenfunctie van deze gronden door de projectering van het tracé van de HOV4 en daarmee van de verkeersfunctie, zal passend worden gecompenseerd.

In onderstaand tabel is per projectdeel uiteengezet op welke wijze dit project voorziet in de groenopgave.

Gebied					Functie Groen in huidig Omgevingsplan (m2)	Functie Groen in nieuw Omgevingsplan (m2)	Te compenseren groen binnen de functie Verkeer (m2)	Extra groen conform inrichtingstekeningen (ca. m2)	Totale oppervlakte groen na realisatie HOV4 (bij benadering) (m2)
Binnen de Ring					1.922	0	1.922	13.566	15.488
Ring en KdGlaan buiten de Ring					17.192	2.802	14.390	10.543	27.735
Kastelenplein tot aan A2/N2					23.780	4.095	19.685	2.892	26.672
Aftakking HTC					6.544	1.680	4.865	8.993	15.537
Totaal					49.438	8.577	40.861	35.994	85.432

Tabel groencompensatie

Ter planologisch juridische borging is het volgende in de regels opgenomen:

• De groenfunctie/activiteit is opgenomen voor de grotere reeds aanwezige groenzones en daar waar bestaande groenstroken als afscherming naar omliggende functies (veelal woningen) behouden moeten blijven.
• Binnen de verkeersfunctie/activiteit zijn beoordelingsregels opgenomen (voormalige voorwaardelijke verplichting) om de tijdige realisatie en instandhouding van de compensatie zoals in bovenstaande tabel staat aangegeven te borgen. Met aanduidingen (overige zone - realisatie m² groen HOV4 projectdeel) op de verbeelding is het besluitgebied in de vier bovenstaande gebieden verdeeld en is per gebied een minimaal aantal vierkante meters te realiseren groen opgenomen. De groengebieden zijn niet expliciet op de verbeelding vastgelegd, om de nodige flexibiliteit te behouden.

In Bijlage 1 is het ontwerptracé van de HOV4 opgenomen waarin ook de geplande groeninvulling is ingetekend.

Bomen

Bij de uitwerking van de HOV4 zijn het tracé en profiel zoveel mogelijk geoptimaliseerd om zoveel mogelijk bomen te kunnen sparen met behoud van kwaliteit:

• De conditie, vitaliteit en toekomstverwachting van de bestaande bomen, de omvang, boomsoort en vervolgens potentiële verplantbaarheid zijn meegenomen in de afweging om zoveel mogelijk bomen te behouden en het profiel in samenhang met de boom- en groenstructuren zoveel mogelijk te optimaliseren.
• Meer groen en zoveel mogelijk versterking van boom- en groenstructuren is uitgangspunt, zoals de uitwerking van de Westtangent als doorlopende bomenlaan en groenstructuur (conform Groenplan Centrum) en de Karel de Grotelaan volgens het Parkway-principe.
• Er is ingestoken op robuustere groenbermen met meer toekomstgerichte kansen voor zowel bestaande als nieuwe bomen.
• Ten behoeve van meer groen en groeiruimte voor bomen is er in de Mecklenburgstraat voor gekozen om de bomen aan de zuidzijde te vervangen en nieuwe bomen in een nieuwe ruime groenberm op ruimere afstand van de woningen aan te planten.
• Bij bushaltes en het tankstation langs de Karel de Grotelaan is zeer kritisch gekeken welke bomen behouden kunnen blijven, maar ook hoe de boomstructuur op zichzelf het beste in stand gehouden en zo mogelijk versterkt kan worden. Op enkele plekken wordt het fietspad daarom verlegd.
• Om zoveel mogelijk bomen langs de Locatellistraat (gedeelte verbindingsweg naar HTC) te sparen en het groene karakter te waarborgen, wordt de busbaan hier enkelbaans uitgevoerd. Een deel van bomen vormt lesmateriaal voor de hier gesitueerde groenschool. Het nieuwe profiel biedt ook kansen om dit lesmateriaal aan te vullen.

Het voorafgaand aan de ontwerpfase uitgevoerde bomenonderzoek inclusief nadere verplantbaarheidsonderzoeken en de Bomen Effect Analyse (BEA) op basis van het voorlopige ontwerp (VO) gaven daarbij belangrijke inhoudelijke informatie om dat te kunnen doen. Daarbij is ook samen opgetrokken met Trefpunt Groen Eindhoven.

Ondanks het uitgangspunt voor het behoud van zoveel mogelijk bomen en de optimalisatie van het ontwerp daar waar het kan, zullen er over het gehele tracé – op basis van het ontwerp dat er medio oktober 2025 ligt – 402 bomen worden gekapt met een totale monetaire waarde van € 2.185.353,--.

Er worden zoveel mogelijk bomen fysiek gecompenseerd binnen de projectgrenzen. Zo is het centrumdeel (Vonderweg, Mauritsstraat en Mecklenburgstraat), sprake van een zogenoemd groenarm gebied, waar dankzij het nieuwe profiel kansen om een nieuwe boomstructuur met meer bomen en meer groen aan te planten wordt gecreeërd.

Langs de Karel de Grotelaan wordt ook ingezet op versterking van de bestaande boomstructuren. De verwachting is dat het grootste deel van de totale monetaire waarde ook daadwerkelijk binnen het projectgebied gecompenseerd kan worden, door niet alleen te investeren in nieuwe bomen en onderbeplanting maar ook flink te investeren in de ondergrondse groeiruimte bij de bestaande bomen. Hierdoor wordt ervoor gezorgd dat belangrijke groenstructuren voor de stad, zoals de bomenrijen van lindes langs de Karel de Grotelaan, uit kunnen groeien tot een robuuste monumentale groenstructuur.

Indien er ondanks de investeringen in nieuwe bomen, vergroening en groeiplaatsverbetering toch nog een restbedrag overblijft dat we niet in fysieke compensatie weten om te zetten, zal de resterende monetaire waarde financieel gecompenseerd worden in het Bomen Compensatie Fonds (BCF).

In Bijlage 1 is het Ontwerptracé van de HOV4 opgenomen waarin ook is aangegeven welke bomen verwijderd worden (of nog ter discussie staan en worden onderzocht), welke bomen behouden blijven en waar nieuwe bomen worden aangeplant.

7.12.6 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect groen geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit. Per saldo wordt een groter oppervlak aan groen toegevoegd dan dat er groen moet worden verwijderd als gevolg van de aanleg van de HOV4.

7.13.1 Algemeen     

In dit artikel komt aan de orde op welke wijze bij de activiteit rekening wordt gehouden met het aspect natuur en de gevolgen voor de natuur door stikstofdepositie

Ter bescherming van de natuur zijn in het Bkl diverse regels opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die zijn opgenomen in de huidige Wet natuurbescherming.

Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van te beschermen planten, diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden.

Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG).

Gebiedsbescherming

De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermt Natura 2000-gebieden. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst de Natura 2000-gebieden aan. Op grond van artikel 2.43 Omgevingswet legt hij ook de instandhoudingsdoelstellingen vast. Dit gebeurt in een aanwijzingsbesluit. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze bij de voorbereiding van een omgevingsplan in kaart te worden gebracht en beoordeeld. Natura 2000-gebieden hebben een externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden en verstoring kunnen veroorzaken, moeten worden getoetst op het effect van de ingreep op soorten en habitats. Een ruimtelijk plan dat significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied kan alleen worden vastgesteld indien uit een passende beoordeling de zekerheid is verkregen dat het plan de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten. Indien deze zekerheid niet is verkregen, kan het plan worden vastgesteld, indien wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden:

1. Alternatieve oplossingen zijn niet voorhanden.
2. Het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard, en
3. De noodzakelijke compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft.

In afdeling 8.6 Bkl staat het beoordelingskader voor de omgevingsvergunning voor Natura 2000-activiteiten. Dit is door middel van het aanvullingsspoor Natuur gebeurd.

Soortenbescherming

Onder de Omgevingswet zijn veel dier- en plantsoorten beschermd. De bescherming richt zich op soorten van Europees belang, die onder de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn vallen, als om bepaalde soorten van nationaal belang. Soortenbescherming vindt plaats binnen en buiten het natuurnetwerk Nederland. Het kan de vorm hebben van wet- en regelgeving, maar ook van fysieke maatregelen die bescherming, vestiging of uitbreiding van een soortenpopulatie stimuleren. Op grond van artikel 2.18 lid 1 sub f Omgevingswet zijn in beginsel de provincies hiervoor verantwoordelijk. Echter, ook decentrale overheden kunnen hierover actief beleid voeren. Hierbij kan worden gedacht aan het vaststellen van bijvoorbeeld een programma voor soortenbescherming.

Door strikte formulering van een flora- en fauna-activiteit moet bij vrijwel alle activiteiten in de fysieke leefomgeving nagegaan worden of er soorten aanwezig zijn en welke soorten dat zijn.

In hoofdstuk 11 van het Besluit activiteiten leefomgeving wordt bepaald wanneer een vergunning nodig is.

7.13.2 Toetsing     

7.13.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect natuur geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.14.1 Algemeen     

Er moet voldaan worden aan de beoordelingsregels die in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan (www.vng.nl). Daarnaast moet het planvoornemen voldoen aan de instructieregels van de provincie (Omgevingsverordening) en in het geval van water aan de Waterschapsverordening van het waterschap (nu: Keur).

In het Omgevingsplan van rechtswege wordt wel het paraplubestemmingsplan met de rekentool klimaatadaptieve opgave voorgeschreven. Het voldoen aan deze rekentool blijft daarmee vanaf 1 januari 2024 van kracht. Hetzelfde geldt voor de overgenomen bruidsschatregels.

Rijksbeleid

Nederland leeft met water. Dat betekent dat bij bouwen rekening gehouden moet worden met water. Bij de vaststelling van het omgevingsplan moet de gemeente voor het waterbelang de opvattingen van de waterbeheerder betrekken. Dit volgt uit een instructieregel (artikel 5.37) die is opgenomen in paragraaf 5.1.3 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).

Op basis van artikel 5.37 vervalt de term 'watertoets'. Met ingang van de Omgevingswet vervangt het begrip 'weging van het waterbelang' deze term. Er gelden geen regels voor hoe de gemeente de waterbeheerder hierbij betrekt. De gemeente is vrij om hier zelf invulling aan te geven.

In de kamerbrief 'water en bodem sturend' van 25 november 2022 formuleert het Rijk een aantal uitgangspunten om water en bodem sturend te laten zijn in de ruimtelijke ordening. Dat zorgt ervoor dat de inwoners ook in een Nederland met een veranderend klimaat kunnen blijven leven, wonen en werken. Naast de keuze 'waar' te bouwen is er ook invulling gegeven aan de vraag 'hoe' een gebied klimaatbestendig kan worden ingericht of bebouwd. Daartoe hebben de samenwerkende overheden en externe partijen een landelijke maatlat voor een groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving opgesteld. Hierbij wordt gekeken naar de thema's wateroverlast, droogte, hitte, gevolgbeperking overstromingen, biodiversiteit en bodemdaling bij nieuwbouw. Voor de juridische borging van de groene maatlat denkt het Rijk aan een instructieregel in het Bkl of meer specifieke regelgeving in het Bbl.

Provinciaal beleid

De Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant bevat instructieregels voor waterschappen en gemeenten. In hoofdstuk 5 van de Omgevingsverordening staan de instructieregels voor gemeenten. Voor het thema 'water' zijn de volgende artikelen van belang:

In artikel 5.7 wordt voor het realiseren van een veilige, gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit toepassing gegeven aan de lagenbenadering. Daarmee wordt tegemoet gekomen aan het principe 'water een bodem sturend'. Het is een keuze van het kabinet om bij de inrichting van Nederland meer rekening houden met water en bodem. Dit principe is vertaald in diverse randvoorwaarden waarmee provincies samen met alle betrokken partijen een gebiedsgerichte aanpak kunnen opstellen.

In artikel 5.16 tot en met artikel 5.18 worden de grondwatervoorraden beschermd. Daardoor blijft waterwinning voor menselijke consumptie mogelijk.

Artikel 5.41 en 5.42 gaan in op de bescherming van de waterhuishouding en behoud en herstel van watersystemen. Doel van de attentiezone waterhuishouding is om ontwikkelingen die een negatieve invloed hebben op de binnen de attentiezone gelegen natte natuurparels tegen te gaan. Het werkingsgebied 'Behoud en herstel watersystemen' is gebaseerd op het Regionaal waterprogramma en gebaseerd op waterlopen met de functie waternatuur, (natte) overige zone - ecologische verbindingszones en gebieden die in de reconstructie- en gebiedsplannen zijn aangeduid als 'ruimte voor beek- en kreekherstel'. Uitgangspunt voor de begrenzing door de gemeente in het omgevingsplan is een breedte van ten minste 25 meter aan weerszijden van de waterloop.

Om de ruimte voor oppervlaktewater te behouden zijn artikel 5.49 en 5.50 opgesteld. Een waterloop heeft ruimte nodig om bij langdurige neerslag water te kunnen afvoeren. Daarbij treedt het water uit zijn 'bakje' en overstroomt de omgeving. Hier dient rekening mee te worden gehouden bij bouwactiviteiten. Binnen regionale waterberging (artikel 5.49) gelden meer beperkingen dan in de reserveringsgebieden waterberging, omdat deze gebieden concreet nodig zijn om wateroverlast tegen te gaan. Binnen reservering waterberging (artikel 5.50) is een afweging mogelijk. De onderbouwing van het besluit tot wijziging van het omgevingsplan bevat hiervan de verantwoording. In beide gevallen geldt bij het opnemen van een regeling in het omgevingsplan dat betrokkenheid van de waterschappen, als primair verantwoordelijk bestuursorgaan voor de inrichting van de waterbergingsgebieden, nodig is.

Bij regionale waterkeringen rondom de Klotputten geldt een beperkingengebied. Een beperkingengebied is een breed verzamelbegrip en wordt in de Omgevingswet gedefinieerd als een gebied dat bij of op grond van de wet (door Rijk of provincie) is aangewezen, waar vanwege de aanwezigheid van een werk of object, regels gelden over activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor dat werk of object.

Beleid Waterschap

Uit artikel 5.37 van het Bkl volgt dat de gemeente de opvattingen van de waterbeheerder moet betrekken bij het vaststellen van het omgevingsplan.

Waterschap De Dommel is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente op basis van de volgende wettelijke kerntaken: het zuiveringsbeheer, watersysteembeheer, beheer van dijken en beheer van vaarwegen. Het watersysteembeheer -waaronder grondwater- heeft daarbij twee doelen: zowel de zorg voor gezond water als de zorg voor voldoende water van voldoende kwaliteit.

Het beleid en de daarmee samenhangende doelen van het waterschap zijn opgenomen in het waterbeheerprogramma 2022-2027 (WBP5) 'Water als basis voor een toekomstbestendige leefomgeving'. In het Waterbeheerprogramma staat hoe het waterschap haar taken in die periode uitvoert. Het waterschap bepaalt hiermee de koers voor de komende zes jaar.

Met het Waterbeheerprogramma 2022-2027 start Waterschap De Dommel/Brabantse Delta/Aa en Maas met de 'watertransitie'; op weg naar een toekomstbestendige waterhuishouding. Uiterlijk in 2050 dient de waterhuishouding in het hele beheergebied toekomstbestendig te zijn. Dit betekent een waterhuishouding die in een goede waterkwaliteit voorziet. En een waterhuishouding die robuust, wendbaar en in balans is met de omgeving. Zowel in het bebouwde als het landelijke gebied en van de beekdalen tot en met de hoge zandruggen. Het grond- en oppervlaktewatersysteem kan de grotere weersextremen opvangen door maximaal gebruik te maken van de dempende sponswerking van de bodem/ondergrond en de natuurlijke hoogteverschillen voor het vasthouden van water. Het waterschap hanteert daarbij drie principes die inhoudelijke sturing geven aan de watertransitie:

1. Elke druppel vasthouden en infiltreren waar deze valt.
2. Functies passen zich aan het bodem- en watersysteem aan.
3. Wat schoon is moet schoon blijven.

Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van hydrologisch neutraal ontwikkelen (HNO), waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de 'natuurlijke' waterhuishoudkundige situatie. Voorkomen moet worden dat regenwater snel verdwijnt in het riool of in de sloot. Het waterschap gebruikt daarvoor de voorkeursvolgorde voor (schoon) regenwater:

1. Opnieuw gebruiken;
2. Vasthouden / in laten trekken in de grond;
3. Water bergen;
4. Afvoeren naar sloten of rivieren;
5. Afvoeren naar een riool.

De waterschapsverordening, voorheen de Keur, is een verzameling regels die het waterschap gebruikt om dammen, dijken, sloten, beken, rivieren, gemalen en stuwen te beschermen. Bij werkzaamheden in, met of rondom het water is wet- en regelgeving uit de waterschapsverordening van toepassing.

In de waterschapsverordening is opgenomen dat het in beginsel verboden is om zonder vergunning neerslag door toename van het verhard oppervlak of door afkoppelen van de bestaande oppervlakte, tot afvoer naar een oppervlaktewaterlichaam te laten komen (Artikel 2.2, vijfde lid: 'Het is verboden zonder omgevingsvergunning water te lozen in of te onttrekken aan een oppervlaktewaterlichaam'). De technische eisen en uitgangspunten voor het ontwerp van watersystemen zijn opgenomen in de beleidsregel 'Hydrologische uitgangspunten bij de regels Waterschapsverordening voor afvoeren van hemelwater, Brabantse waterschappen'. Het verbod uit artikel 2.2 van de waterschapsverordening is van toepassing tenzij:

• het afkoppelen van het bestaand verhard oppervlak maximaal 10.000 m² is, of;
• de toename van het verhard oppervlak maximaal 500 m² is, of;
• de toename van het verhard oppervlak bestaat uit een groen dak;
• de toename van het verhard oppervlak tussen 500 m² en 10.000 m² is en compenserende maatregelen zijn getroffen om versnelde afvoer van hemelwater tegen te gaan, in de vorm van een voorziening met een minimale retentiecapaciteit conform de rekenregel.

Benodigde retentiecapaciteit (in m3) = toename verhard oppervlak (in m2) x gevoeligheidsfactor x 0,06.

Daarbij dient de voorziening te voldoen aan de volgende voorschriften:

• De bodem van de voorziening dient boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) te liggen.
• Afvoer mag niet meer bedragen dan 2/l/s/ha.
• De afvoer uit de voorziening via een functionele bodempassage naar het grondwater en/of via een functionele afvoerconstructie naar het oppervlaktewater plaatsvindt. Indien een afvoerconstructie wordt toegepast, dient deze een diameter van 4 cm te hebben.
• Daarnaast moet er altijd een overloopconstructie zijn, om uitspoeling naar de sloot te voorkomen.

Bij ontwikkelingen waarbij de toename van het verhard oppervlak 500 m² of groter is, wordt vanuit het waterschap compenserende maatregelen geëist.

Wanneer er sprake is van een plan met een toename van verhard oppervlak groter dan 10.000 m² komt men in het vergunningentraject terecht en wordt er samen met initiatiefnemer en de gemeente bekeken hoe compensatie kan plaatsvinden.

Beleid gemeente Eindhoven

De gemeente Eindhoven heeft drie wettelijke zorgplichten (inzameling en transport van afval-, hemel- en grondwater). Daarnaast zijn in het Water- en Klimaatadaptatie Aanpak (WKA) taken beschreven voor het oppervlaktewater en de water gerelateerde klimaatadaptatie opgaven.

De water gerelateerde klimaatadaptatie opgaven zijn verder uitgewerkt in waterregels. Deze regels binden derden aan de doelen van dit beleid. De regels voor waterberging zijn zo opgesteld dat vergroening op privaat terrein bij nieuwbouw wordt gestimuleerd en beloond. Hoe groener een besluitgebied wordt ingericht hoe lager de waterbergingseis in millimeters wordt. Ook ontwikkelingen in groenarme buurten worden op deze manier gestimuleerd.

De gemeente Eindhoven heeft de rekentool klimaatadaptatie opgave ontwikkeld waarmee initiatiefnemers eenvoudig kunnen nagaan wat de omvang van de klimaatadaptatie maatregelen moet zijn, op basis van een aantal gegevens van hun initiatief en de locatie. Ook de vergroeningsopgaven zijn opgenomen in de rekentool.

Rijk en provincie zetten in op water en bodem sturend maken. In Eindhoven zijn Watervisiekaarten opgesteld om hier invulling aan te geven. Deze watervisiekaarten zijn richtinggevend bij elke ruimtelijke transitie binnen de gemeente Eindhoven en vormen een onderlegger voor het Omgevingsplan.

Toelichting rekentool

De gemeente Eindhoven maakt bij de beoordeling van de voor een nieuwe ontwikkeling in een besluitgebied voorgestelde maatregelen gebruik van een rekentool. Deze rekentool klimaatopgave, beschikbaar op rekentool.eindhovenduurzaam.nl, maakt het een ontwikkeling mogelijk interactief haar besluitgebied en de te nemen maatregelen te beschrijven en te controleren of aan de gemeentelijke eisen wat betreft waterberging en vergroening wordt voldaan. Bovendien kan een afschrift van de beschrijving van het besluitgebied en de keuze van de maatregelen met voorbeelden voor de verdere uitwerking gedownload worden om bijgevoegd te worden bij de eventuele watertoets of aanvraag van de omgevingsvergunning.

De werking van de rekentool kan worden aangepast aan nieuwe inzichten en de uitkomst van de laatste versie van de tool is maatgevend.

Principewerking van de rekentool

De rekentool klimaatopgave vraagt de klimaatrobuuste maatregelen te specificeren die zijn voorzien in het ontwerp binnen het besluitgebied en, waar nodig, hoe groot de oppervlakken zijn waar deze worden toegepast. Hieruit berekent de tool welk deel van het regenwater van een bui binnen het besluitgebied geborgen moet worden (de waterbergingsopgave, het grijze deel) en welk deel de klimaatrobuuste maatregelen zelf voor hun rekening nemen (het groene deel). Daarna kunnen nog extra maatregelen toegevoegd worden. Het doel is dat alle maatregelen bij elkaar de totale waterbergingsopgave (berging van al het water van een bui) van het besluitgebied voor hun rekening nemen.

De specificatie van maatregelen en oppervlakken vindt interactief plaats: de tool laat direct het effect van deze specificaties zien op de daaruit afgeleide totale waterbergingsopgave; daarnaast laat de tool op een aantal manieren visueel zien wat de individuele groene en grijze bijdrage van een maatregel is.

Vóór elke maatregel staat in de tool een i-symbool; door daarop te klikken wordt meer informatie over die maatregel gegeven zoals specifieke uitvoeringseisen en links naar achtergrondinformatie.

De tool doorloopt hierbij vier stappen:

1. Wat zijn de kerngegevens van het project?
2. Welke klimaatrobuuste maatregelen worden binnen het besluitgebied gerealiseerd?
3. Hoe lost u de resterende waterbergingsopgave op?
4. Download het resultaat. Als een omgevingsvergunning wordt aangevraagd, voeg dit resultaat dan, inclusief uitwerking, bij die aanvraag.

Samenvattend

Bij een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling geeft het Rijk drie aandachtspunten mee: (1) betrekken van de waterbeheerder, (2) water en bodem sturend maken en (3) werken met de groene maatlat. Naast de bestaande instructieregels stuurt de provincie op een goede omgevingskwaliteit met aandacht voor water en bodem sturend middels de lagenbenadering. Hierdoor wordt rekening gehouden met een veranderend klimaat. De gemeente Eindhoven heeft een wettelijke zorgplicht voor de inzameling en transport van afval-, hemel- en grondwater. De rekentool klimaatadaptatie opgave geeft invulling aan klimaatadaptatie en is opgenomen in het paraplu bestemmingsplan. Door het invullen van de rekentool kunnen initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen eenvoudig nagaan wat de omvang van de klimaatadaptatie maatregelen moet zijn.

7.14.2 Toetsing     

In het kader van de gebiedsontwikkeling van het HOV4-traject binnen de gemeenten Eindhoven en Veldhoven is een analyse uitgevoerd van de waterbelangen die spelen in het projectgebied. Deze analyse is vastgelegd in het document Weging van het waterbelang, opgesteld conform de Handreiking Weging van het Waterbelang van Waterschap De Dommel.

Het rapport dat als Bijlage 20 aan deze motivering is gehecht betreft specifiek het deeltraject binnen de gemeente Eindhoven. Het doel is om inzicht te geven in de mate waarin het voorlopig ontwerp (VO) van dit deeltraject voldoet aan de geldende waterkundige eisen en beleidskaders van betrokken partijen, waaronder Waterschap De Dommel en de gemeente Eindhoven. Waar nodig worden aanbevelingen gedaan voor aanvullende maatregelen of ontwerpaanpassingen.

De HOV4-lijn door Eindhoven is in een vroeg ontwerpstadium al nadrukkelijk getoetst op de wateropgave. De gemeente Eindhoven heeft hierbij integraal gekeken naar:

• Afwatering van zowel nieuwe als bestaande verhardingen.
• Mogelijkheden om wateroverlast in de omgeving te verminderen.
• Ruimte voor klimaat adaptieve en ecologisch waardevolle oplossingen.

Het overkoepelend Waterhuishoudkundig Plan (WHP) is in ontwikkeling. Hierin worden alle ontwerpkeuzes en berekeningen stapsgewijs geactualiseerd en vastgelegd voor vergunningverlening.

Op basis van de uitgevoerde analyse, de voorgestelde maatregelen en de geldende beleidskaders is het HOV4-deeltracé binnen Eindhoven waterhuishoudkundig uitvoerbaar.

Het project borgt dat:

• Geen versnelde of extra afstroming naar de Gender of andere A-watergangen optreedt.
• Voldoende bergingscapaciteit wordt gecreëerd en dat het ruimtelijk inpasbaar is.
• Klimaatadaptatie nadrukkelijk is meegenomen in het ontwerp.

De resterende detailleringen kunnen binnen het vergunningstraject in goed overleg met Waterschap De Dommel en overige stakeholders worden afgerond.

Voor deze werkzaamheden zijn aanvullende stappen noodzakelijk:

• Vergunningaanvraag bij Waterschap De Dommel.
• Uitvoeren van bodemonderzoek.
• Opstellen van een bemalingsadvies bij de aanleg van de verdiepte ligging en tunnelbak bij de Ring om negatieve effecten op grondwaterstanden en infrastructuur te voorkomen.

De eerder beschreven belangen dienen in de verdere uitwerking van het ontwerp zorgvuldig te worden meegenomen en afgestemd met het waterschap.

Verder is nadere engineering en technische uitwerking van het ontwerp noodzakelijk. Hierbij moeten alle waterhuishoudkundige aspecten integraal worden meegenomen en in overleg worden afgestemd met betrokken partijen, waaronder de gemeenten, Waterschap De Dommel en overige stakeholders.

Hoewel de opgaven en aandachtspunten complex zijn, is in het kader van de waterbelangen het geheel haalbaar en uitvoerbaar. Voor het project als geheel geldt dat er sprake is van een afname van het oppervlak verharding. Naast een afname van verharding worden er nieuwe waterbergingen gerealiseerd. Dit betekent dat het gebied een positieve stap zet op het gebied van het voorkomen van wateroverlast. Daarbij borgt het project dat er geen versnelde of extra afvoer is naar de Gender, er voldoende bergingscapaciteit wordt gecreëerd en is klimaatadaptatie nadrukkelijk meegenomen in het ontwerp.

7.14.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect water geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.15.1 Algemeen     

Nationaal beleid

Het Verdrag van Valletta (Malta) verplicht de Europese overheden tot het beschermen van archeologisch erfgoed. Hierbij wordt als uitgangspunt gehanteerd dat archeologische waarden in situ bewaard moeten blijven. Dat wil zeggen, dat er naar gestreefd moet worden om de waarden op de locatie te behouden. Als dit niet mogelijk blijkt, bijvoorbeeld wanneer andere belangen zwaarder wegen, dan moeten de waarden worden opgegraven en daarmee ex situ worden behouden. Het Verdrag van Valletta is doorvertaald in de Monumentenwet. Sinds de wijziging van september 2007 is de gemeente het bevoegd gezag op het gebied van archeologie en cultuurhistorie. Per 1 juli 2016 is de Erfgoedwet van kracht. De uitgangspunten uit het Verdrag van Valletta (Malta) blijven in de Erfgoedwet de basis van de omgang met archeologie. Gemeenten houden een belangrijke rol in het archeologische stelsel. In het omgevingsplan houden ze rekening met (aanwezige of aantoonbaar te verwachten) archeologische waarden door het stellen van regels. Het al dan niet stellen van regels ten aanzien van archeologie dient te rusten op voldoende informatie over de archeologische situatie. Deze informatie kan worden verkregen door gebiedsdekkende kaarten waarop de archeologische (te verwachten) waarden in de ondergrond zichtbaar zijn. Op basis hiervan kan archeologisch beleid worden ontwikkeld.

Gemeentelijk beleid
De gemeente Eindhoven beschikt, als invulling van haar verantwoordelijkheid volgens de Erfgoedwet, over een eigen Archeologische verwachtingen- en waardenkaart. Met deze kaart wil de gemeente het ondergronds cultureel erfgoed van Eindhoven behouden door behoedzame ontwikkeling en beheer.

De geactualiseerde Archeologische verwachtingen- en waardenkaart (vastgesteld op 21 juni 2022) wordt beschouwd als een bureauonderzoek op gemeentelijk schaalniveau en geldt vanaf het moment van vaststelling als onderlegger voor het omgevingsplan.

Op de archeologische verwachtingen- en waardenkaart zijn de archeologische waarden en verwachtingen binnen de gemeentegrenzen aangegeven door middel van categorieën (de categorieën 1 tot en met 8). Ter bescherming van de archeologische waarden worden deze (met uitzondering van categorie 8) op de verbeelding opgenomen als Waarde – Archeologie. Hieraan zijn per categorie regels gekoppeld. Deze regels geven aan wanneer archeologisch onderzoek verplicht is. (Bouw)werkzaamheden die binnen de in de regels vermelde oppervlakten én diepte vallen worden vrijgesteld van archeologisch onderzoek. Hierdoor kunnen bij ruimtelijke ordeningsprocedures sneller beslissingen worden genomen en kan de archeologie in een vroeg stadium in het proces worden meegenomen.

Archeologisch kader

De van oorsprong hoger gelegen oude bouwlanden met een dik plaggendek, waaruit een groot deel van het gemeentelijk grondgebied bestond, blijken een goed geconserveerd bodemarchief te herbergen. Maar ook andere landschappelijke eenheden - zoals de nattere beekdalen en de flanken daarvan, de vennen of het 'restveen' - blijken vaak een waardevol archeologisch gegevensbestand te bevatten. Het gemeentelijk bodemarchief geeft blijk van een bewoningsgeschiedenis van duizenden jaren en herbergt archeologische resten daterend uit de (late) prehistorie, de Romeinse tijd, de vroege middeleeuwen, de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Deze gegevens zijn van groot belang voor de reconstructie van het verleden, temeer omdat geschreven bronnen in Eindhoven nagenoeg ontbreken.

Een bijzondere betekenis heeft de historische kern van Eindhoven, die als stad al in de loop van de late middeleeuwen een belangrijke regionale economische en bestuurlijke rol vervulde. Daarnaast kent de gemeente uit deze periode een aantal (verdwenen) hoeven, kasteeltjes, kerken, (water)molens en dergelijke die zowel archeologisch en cultuurlandschappelijk van hoge waarde zijn. Archeologische waarnemingen binnen en ook buiten de van oorsprong laatmiddeleeuwse historische kernen bieden mogelijkheden om meer te weten te komen over de ontstaansgeschiedenis, ontwikkeling en bewoningsdynamiek tussen de plattelandsdorpen en de stad in wording en kunnen daarmee een verrijking vormen voor de lokale en regionale geschiedenis. Daarnaast zijn in de gemeente resten van ondergronds militair erfgoed te verwachten. In de Tweede Wereldoorlog lag hier bijvoorbeeld een militair vliegveld ('Fliegerhorst Eindhoven') en de gemeente maakte deel uit van het operatieterrein 'Market Garden' van het geallieerde bevrijdingsleger.

7.15.2 Toetsing     

Aangezien bij de aanlegwerkzaamheden eventuele archeologische waarden kunnen worden verstoord, is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd, waarvan de rapportage als Bijlage 21 aan deze motivering is gehecht.

Op de archeologische verwachtingskaart van Eindhoven is te zien dat het projectgebied verschillende verwachtingszones doorsnijdt. Grote delen van het tracé hebben een middelhoge verwachting. Daarnaast geldt ook een hoge verwachting (veelal historische kern). Enkele delen liggen in zones van categorie 3, met een archeologische waarde. Dit zijn de zones waar op basis van de kadastrale minuut bebouwing uit die periode (en mogelijk ouder) kan worden verwacht. Aangezien het plangebied de bijbehorende vrijstellingsgrenzen overschrijdt is archeologisch vooronderzoek in de vorm van een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd.

Uitsnede van de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart met het plangebied (bron: gemeente Eindhoven)

In de gradiëntzones van de beekdalen van de Gender en de Dommel geldt een middelhoge verwachting op vindplaatsen van jagers-verzamelaars. Uit het paleolithicum tot en met het laat neolithicum kunnen resten verwacht worden die samenhangen met de mobiele leefwijze van de mens, zoals kleine kampementen die slechts tijdelijk en/of periodiek bewoond werden. Dergelijke vindplaatsen zijn te herkennen aan vuursteenconcentraties en haardkuilen.

Hoewel het gebied waarschijnlijk erg nat was, heeft er zeker vanaf de Middeleeuwen toch bewoning plaatsgevonden, met name op de hoger gelegen dekzandrug tussen de twee beekdalen. Hoewel er nog geen resten van zijn aangetroffen kan niet geheel uitgesloten worden dat er ook in eerdere perioden bewoning aanwezig was.

Vanaf het laat Neolithicum tot en met de nieuwe tijd kunnen resten van grotere huizen/nederzettingen worden verwacht, net als schuren, spiekers en opstallen. Verder kunnen sporen van agrarische activiteit worden aangetroffen, zoals perceleringsgreppels. Daarnaast kunnen ook menselijke begravingen/crematies worden aangetroffen, afhankelijk van de datering variërend van vlakgraven tot crematiegraven.

Voor de beekdalen van de Gender en de Dommel geldt een verwachting op vindplaatsen met natte context. Hierbij kan gedacht worden aan bruggen en voordes, resten van jacht of visvangst (bijvoorbeeld fuiken en visweren), resten van vaartuigen of depots.

De middelhoge verwachting leidt tot de noodzaak van nader onderzoek op locaties waar dieper dan 30 cm-mv de bodem gaat worden geroerd en er nog geen diepere verstoring in het verleden heeft plaatsgevonden.

Geadviseerd wordt om eerst het ontwerp van het HOV-tracé verder uit te werken en daarbij te bepalen waar de ondergrond dieper dan 30 cm -mv zal worden verstoord. Dit ontwerp moet dan worden vergeleken met de zones waar een archeologische verwachting van toepassing is. Omdat er een (middel)hoge kans is op het aantreffen van archeologische resten binnen het projectgebied, wordt geadviseerd om een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uit te voeren op de locaties waar graafwerkzaamheden dieper dan 30cm -mv zijn gepland en er nog geen diepere verstoring in het verleden heeft plaatsgevonden.

De methode - een verkennend booronderzoek bestaande uit 8 boringen per hectare - is er niet primair op gericht om archeologische resten aan te treffen (hiervoor is de gehanteerde boordichtheid en -intensiteit te gering), maar is wel uitermate geschikt om de aard van bodemopbouw en de mate van intactheid van de oorspronkelijke bodemopbouw inclusief de archeologische sporendragende niveaus te bepalen.

Zodra het definitieve ontwerp klaar is, kan worden bepaald waar grondwerkzaamheden in nog ongeroerde grond zullen plaatsvinden. In deze zones kan dan nader onderzoek middels verkennende boringen uitgevoerd worden. Het aantal en de diepte van de boringen worden nader bepaald aan de hand van het definitieve ontwerp.

Dit advies wordt opgevolgd en is geborgd in de regels middels een aan een overige zone - beschermingszone archeologie gekoppelde vergunningregeling.

7.15.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect archeologie geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.16.1 Algemeen     

Sinds 2016 is de regelgeving met betrekking tot het behoud en beheer van cultureel erfgoed ondergebracht in de Erfgoedwet. Samen met de Omgevingswet zorgt deze wet voor een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed. Cultureel erfgoed bestaat uit vijf elementen: roerend of immaterieel cultureel erfgoed, cultuurlandschappen, archeologische monumenten, gebouwde monumenten en stads- en dorpsgezichten. Er dient rekening gehouden te worden met het belang van het behoud van dit cultureel erfgoed. Dit door regels te stellen ter bescherming van het cultureel erfgoed (par. 5.1.5.5 Bkl). In het belang hiervan worden in het omgevingsplan ook regels gesteld over eisen aan onderzoek.

Op 29 november 2022 is de cultuurhistorische waardenkaart van Eindhoven geactualiseerd. De kaart dient als beleidskader om bij ruimtelijke ontwikkelingen in de stad rekening te kunnen houden met de cultuurhistorie van Eindhoven. De kaart bestaat uit twee deelwaardenkaarten, te weten de waardenkaart historisch cultuurlandschap en de waardenkaart historische stedenbouw en erfgoed.

Op de waardenkaart historisch cultuurlandschap zijn aangegeven en gewaardeerd de historische landschappelijke gebieden (incl. historische nederzettingslocaties) en elementen (landschapselementen infrastructuur, waterstaat, opgaand groen, religie en funerair erfgoed en reliëf), die belangrijk zijn voor de herkenbaarheid van de historische ontwikkeling van Eindhoven.

Op de waardenkaart historische stedenbouw en erfgoed zijn aangegeven de beschermde rijks- en gemeentelijke monumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten, gemeentelijke archeologische monumenten, cultuurhistorisch waardevolle objecten, historisch waardevolle kunstwerken, historische wegen en waterlopen, historisch-stedenbouwkundige structuren en waardevol aangelegd groen en bomen, die belangrijk zijn voor de herkenbaarheid van de historische ontwikkeling van Eindhoven.

7.16.2 Toetsing     

De aanwezige cultuurhistorische- en erfgoedwaarden in het besluitgebied zijn in beeld gebracht, waarbij is aangegeven hoe deze aanwezige waarden mogelijk beïnvloed worden door het project.

Uitsnede Cultuurhistorische waardenkaart met tracé (in rood) en aangrenzende projecten (in zwart)

Het tracé van de HOV4 ter plaatse van Eindhoven overlapt verschillende cultuurhistorisch waardevolle structuren.

Voor drie locaties binnen het besluitgebied is daarom een nadere afweging gemaakt en dient het ontwerp zorgvuldig ingepast worden.

De Dommel ter plaatse van de High Tech Campus

Het realiseren van een brug vraagt om zorgvuldige inpassing, waarbij het ontwerp de cultuurhistorische en landschappelijke waarden respecteert en de recht doet aan de kleinschaligheid van het landschap. De Dommel moet zoveel mogelijk zichtbaar blijven als een groene natuurlijke corridor, met hoge ecologische, fysieke- en belevingswaarde.

In het voortraject alternatieven voor de verbinding verkend. Meer specifiek zijn de volgende aanvullende alternatieve routes onderzocht:

1. De bestaande route HOV2 via de Antoon Coolenlaan.
2. Het alternatief met directe aftakking bus na de Hanevoetbrug naar het zuiden (voorkeursalternatief);
3. Het alternatief met aftakking via de Locatellistraat en Professor Holstlaan tot ingang High Tech Campus midden, met drie inrichtingsvarianten:
   1. Met vrije busbaan op de Locatellistraat en Holstlaan.
   2. Met minimale (infrastructurele) maatregelen om de doorstroming HOV4 bus te garanderen.
   3. Bus rijdt mee met het verkeer over de Locatellistraat en Professor Holstlaan.

De directe route met een nieuwe brug voor de bus over het Dommeldal heeft de voorkeur, omdat dit minder impact heeft op de natuur dan een gecombineerde fiets-bus brug. De reistijd wordt met deze verbinding sterk verbetert, wat meer reizigers trekt. Ook heeft deze directe verbinding ten opzichte van de huidige route ruim € 300.000,- per jaar lagere exploitatiekosten.

Voorwaarde is dat compensatie van het NNB moet worden gerealiseerd en voor aanleg van deze route dient tijdig een ontheffing te worden verkregen voor de in het gebied levende kwetsbare soorten. Daarbij gelden de volgende uitgangspunten voor nadere uitwerking:

• Niet alleen compensatie en mitigatie van de leefgebieden van aanwezige kwetsbare soorten, maar waar mogelijk ook structurele verbetering van het leefgebied van aanwezige soorten, door natuurvriendelijk ontwerp.
• Vroegtijdig inrichten van het te compenseren NNB, waardoor voorafgaand aan realisatie van de Dommelbrug reeds een volledig ingericht NNB-terrein beschikbaar is.

Karel de Grotelaan

Voor de Karel de Grotelaan luidt het advies om de beleving van een ononderbroken weg zo veel mogelijk te in stand te houden in het ontwerp.

Voor de rotonde die plaats gaat maken voor een ongelijkvloerse kruising luidt het advies om in het ontwerp van de kruising en de omliggende inrichting (Karel de Groteplein) te refereren aan een moment in de openbare ruimte.

Deze adviezen worden zo veel mogelijk geïntegreerd in het ontwerp.

Vonderweg, omgeving Steentjeskerk

Voor de aan te leggen halte aan de Vonderweg ter hoogte van de Steentjeskerk wordt een negatief effect op dit monumentale complex voorzien. In dit kader wordt de autonome ontwikkeling van het Genderpark aan de achterzijde benoemd. Het uitgangspunt is om bij deze plannen aan te sluiten om zo de beleving van het omliggende terrein te versterken.

Het herinrichten van deze locatie zal een integraal afgewogen ontwerp zijn. Daarbij zorgt de inpassing van de HOV4 er ook voor dat een groot deel van het asfalt dat er nu ligt verdwijnt en er vergroening zal plaatsvinden. De kwaliteit van de openbare ruimte wordt daarmee verbeterd. Dit staat weer indirect in relatie tot de Steentjeskerk.

Gestreefd wordt naar een prettig beleefbare route. Een reguliere trottoirbreedte staat niet in verhouding met de hoogte van de bebouwing die in deze omgeving aanwezig is of nog gaat komen. Om die reden wordt hier het trottoir verbreed. Het verbrede trottoir is afkomstig van de hoogte van de ontwikkelplot op de hoek Willemstaat / Vonderweg.

7.16.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect cultuurhistorie geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.17.1 Algemeen     

De ambities van de gemeente op het gebied van duurzaamheid zijn vastgelegd in het 'Klimaatplan III 2026-2030'.

Eindhoven werkt aan een duurzame toekomst. De komende jaren focussen we op energiebesparing, duurzame energie en duurzame mobiliteit. Samen met bewoners en bedrijven geven we uitvoering aan een ambitieus klimaat- en energieplan om als Eindhoven bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen van Parijs.

Een stad waar je fijn kunt leven bereik je door vooruit te kijken en samen te werken. De gemeente investeert zelf, maar een bijdrage van onze inwoners, partners en het bedrijfsleven is noodzakelijk. Dat betekent andere keuzes in bijvoorbeeld vervoer, koopgedrag, omgaan met groen en energiegebruik. We weten bijvoorbeeld dat de lucht op sommige plekken zo vervuild is, dat we autoverkeer moeten weren.

Maatregelen

Een gezonde stad vraagt om investeringen. Veel daarvan verdien je terug. Denk aan zonnepanelen: die kosten nu geld, maar omdat je energierekening lager wordt en blijft, verdien je het terug. Sommige maatregelen nemen we om de veranderingen in ons klimaat niet nóg groter te laten worden. Daarom verdwijnt het aardgas op den duur. Dit heeft gevolgen voor alle huizen en bedrijven in Eindhoven. Denk verder aan de uitbreiding van de laadpalen voor elektrische auto’s en volledige duurzaamheid wanneer in de stad nieuwe panden worden gebouwd. De duurzame maatregelen worden in de stad de komende jaren steeds zichtbaarder.

The Natural Step

Bij elke afweging die wij als gemeente maken, hanteren wij de principes van The Natural Step. Dit is een wereldwijd toegepaste en wetenschappelijk onderbouwde methodiek om duurzaamheid in je organisatie vorm te geven.

In het gemeentelijke Klimaatplan 2026-2030 staan maatregelen en activiteiten om de CO2-uitstoot terug te dringen en de effecten van klimaatverandering.

7.17.2 Toetsing     

Het tracé van de HOV4 zal op een duurzame wijze worden ontwikkeld. Daarom wordt waar mogelijk gebruik gemaakt van de bestaande infrastructuur en zal alleen indien noodzakelijk de volledige fundering worden vervangen. In andere gevallen wordt enkel de deklaag vervangen. Daarnaast wordt op zoveel mogelijk locaties nieuw groen gerealiseerd. Bomen worden op een duurzame manier aangeplant zodat deze tot volledig wasdom kunnen komen en daarmee een bijdrage leveren aan een robuuste groenstructuur. De meest waardevolle bomen blijven behouden. Met de nieuwe inrichting van het groen, wordt direct gekeken naar het bergen van het water. Met de toenemende piekbuien is het van belang de afwatering goed te regelen.

Het project is getoetst op basis van 'Het Ambitieweb'. Dit is een instrument uit de Aanpak Duurzaam GWW dat helpt bij het inzichtelijk maken van de duurzaamheidsambities van een project door duurzaamheid integraal te bekijken. Het Ambitieweb geeft 11 duurzaamheidsthema's met aandacht voor people, planet en prosperity weer die in grote mate overeenkomen met de thema's uit de Omgevingswijzer. Het Ambitieweb helpt de gebruiker bij het maken van een onderbouwde keuze en daarmee duurzame focus binnen het project door te kiezen tussen 3 niveaus:

1. Het wettelijk verplichte/de standaard (beperkte duurzame meerwaarde).
2. Concrete reductiedoelstellingen en significante verbeteringen op dit thema (meekoppelkansen).
3. Toegevoegde waarde, de inzet van middelen om een significante duurzame meerwaarde te behalen (het maximaal haalbare binnen een project).

Ambitieweb 2025

Hierna wordt per duurzaamheidsthema kort aangegeven hoe hier op wordt ingezet.

• Klimaatadaptatie: hier wordt ingezet op een maximaal ambitieniveau. De projectopgave is om te komen tot een klimaatbestendig ontwerp, gericht op minder verharding, meer groen en waterberging.
• Materialen en Circulariteit: hier wordt bovengemiddeld op ingezet. Binnen circulair bouwen en keuzes in materiaal en ontwerp liggen veel kansen. Dit doen we door te werken conform 'Het Nieuwe Normaal', de toepassing van circulaire ontwerpprincipes en door MKI als sturend instrument in te zetten.
• Energie en klimaatmitigatie: dit thema is ingezet op bovengemiddeld. Er kunnen veel dingen gebeuren met dit thema, maar de realisatie ervan loopt vaak knel. Projectopgave is om hier een definitieve keuze in te maken.
• Ecologie: het borgen van biodiversiteit en ecologische maatregelen is voor dit project bovengemiddeld belangrijk. Er wordt gestreefd om zo veel mogelijk groen in te passen.
• Welzijn & gezondheid en Ruimtelijke kwaliteit zijn nauw aan elkaar verwant. Bij beide thema's wordt ingezet op een bovengemiddeld ambitieniveau. De projectopgave is het creëren van een traject en kunstwerken waar (sociale) veiligheid een grote rol speelt.
• Sociale Relevantie: het ambitieniveau voor dit thema is bovengemiddeld. Er moet goed worden nagedacht over de overlast die het traject kan veroorzaken en de communicatie over de veranderingen die er aan zitten te komen.
• Bereikbaarheid: dit thema is tot nu toe al veel meegenomen in de plannen voor HOV4. We gaan door met deze plannen en schenken bovengemiddeld aandacht aan bereikbaarheid. Dit doen we door het opstellen van een verkeerscirculatieplan en het creëren van mobiliteit hubs.
• Ruimtegebruik: de projectopgave is het passend maken van het traject en de inpassing van genoeg groen. Hier wordt bovengemiddeld op ingezet.
• Milieukwaliteit: hier wordt tijdens de uitvoering of realisatie niet extra op ingezet, aangezien de wet- en regelgeving hier al voldoende sturing voor biedt.
• Financiering: de te realiseren maatregelen en werkzaamheden moeten passen binnen het gestelde budget.

De verslaglegging van het volledige proces is als Bijlage 22 aan deze motivering gehecht.

7.17.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect duurzaamheid geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.18.1 Algemeen     

Windhinder is een aspect van de fysieke leefomgeving (artikel 2.1 Omgevingswet). Hierdoor is het een onderdeel van de taak van de gemeente voor het evenwichtig toedelen van functies aan locaties (artikel 2.4 en 4.2 Omgevingswet) in het omgevingsplan. De Rijksoverheid heeft voor dit aspect van de fysieke leefomgeving geen instructieregels opgesteld. De gemeente Eindhoven heeft in de beleidsregel gemeentelijke normen windhinder een toetsingskader vastgesteld.

1. De gemeente Eindhoven kiest nadrukkelijk voor het toevoegen van hoge gebouwen binnen de stad. De gemeente Eindhoven stelt daarbij ook eisen aan windhinder en windgevaar.
2. Windhinder en windgevaar moeten conform NEN 8100:2006 in beeld worden gebracht.
3. Voor de openbare ruimte moet als ondergrens een 'goed' (zoals gekwalificeerd in NEN 8100:2006) windklimaat worden nagestreefd. Voor 'langdurig zitten' wordt altijd een kwalificatie 'goed' verlangd. Deze kwalificatie geldt ook voor 'slenteren' wanneer een hoofdentree van een gebouw in een dergelijk gebied is gelegen.
4. Een beoordeling 'matig' kan eventueel na bestuurlijke afweging worden geaccepteerd, hierbij spelen kosten van windhinderbeperkende maatregelen en het ontbreken van alternatieven een rol.
5. Een 'slecht' windklimaat is niet toegestaan. In situaties waar, vanwege specifieke locatieomstandigheden, in zeer beperkte mate op niet voor verblijf relevante plekken, het windhinderklimaat in redelijkheid niet kan worden verbeterd, hebben B&W de bevoegdheid van deze eis af te wijken.
6. Bij windgevaar moet de kwalificatie 'gevaarlijk' te allen tijde worden vermeden.

7.18.2 Toetsing     

De ontwikkeling van de HOV4 ziet niet op bouwen, zodat het aspect windklimaat niet nader beschouwd hoeft te worden.

7.18.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect windklimaat geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.19.1 Algemeen     

Er bestaan geen wettelijke normen die zien op een minimum aantal zonuren per dag in een woning of op een balkon. De wetgever heeft ervoor gekozen regulering hiervan over te laten aan bestuursorganen. Dit betekent dat bestuursorganen op dit onderwerp beleidsruimte hebben.

In juli 2024 zijn de 'Beleidsregels voor bezonning woningen 2024' vastgesteld. Deze vervangen het bezonningsbeleid uit 2017. Het bezonningsbeleid geldt voor de hele stad. Dit gaat over de hoeveelheid zonlicht op de gevel en in de tuin. In het vorige bezonningsbeleid gelden de bezonningsregels niet in de binnenstad. Dat komt omdat er in de binnenstad naast woningen, ook andere centrumfuncties zijn. Bijvoorbeeld: winkelen, werken en horeca. Als gevolg hiervan is er minder zonlicht op woningen. Bij het aangepaste bezonningsbeleid geldt deze uitzondering voor het hele centrum: de binnenstad, Knoop XL en het Emmasingelkwadrant. Dit is omdat de omgevingsvisie en het Verstedelijkingsakkoord uitgaan van veel nieuwbouw in dit gebied. In de beleidsregels zijn regels opgenomen over sunspots. Dit zijn plekken waar extra aandacht is voor voldoende zon. Daarnaast staan in de regels over bezonning bij woningen waar aan voldaan moet worden. De stelregel is dat op 21 maart minimaal 2 uur zonlicht aanwezig moet kunnen zijn.

7.19.2 Toetsing     

De ontwikkeling van de HOV4 ziet niet op bouwen, zodat het aspect bezonning niet nader beschouwd hoeft te worden.

7.19.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect bezonning geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.20.1 Algemeen     

Uit jurisprudentie blijkt dat eigendomsverhoudingen uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening in beginsel niet van doorslaggevende betekenis zijn. Hieraan kan slechts betekenis toekomen, indien privaatrechtelijke verhoudingen van een dusdanig evident belemmerende aard zijn dat in verband daarmee de realisering van de ontwikkeling niet aannemelijk is.

7.20.2 Toetsing     

Voor de nieuwe HOV-lijn hoeven maar op zeer beperkte schaal eigendommen te worden verworven. Omdat de lijn grotendeels de bestaande infrastructuur volgt zijn de meeste gronden al in eigendom van de gemeente Eindhoven.

7.20.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect evidente privaatrechtelijke belemmeringen geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.21.1 Algemeen     

Planologisch relevante leidingen en hoogspanningsverbindingen dienen te worden gewaarborgd. Tevens dient rond dergelijke leidingen rekening te worden gehouden met zones waarbinnen mogelijke beperkingen gelden. Planologisch relevante leidingen zijn leidingen waarin de navolgende producten worden vervoerd:

• gas, olie, olieproducten, chemische producten, vaste stoffen/goederen;
• aardgas met een diameter groter of gelijk aan 18 inch;
• defensiebrandstoffen;
• warmte en afvalwater, ruwwater of halffabrikaat voor de drink- en industriewatervoorziening met een diameter groter of gelijk aan 18 inch.

De Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten (WION) verplicht gravers (ook wel grondroerders genoemd) tot het melden van elke 'mechanische grondroering' bij het Kadaster. Doel van de wet is gevaar of economische schade door beschadiging van ondergrondse kabels of leidingen (water-, elektriciteit- en gasleidingen, telefoonlijnen en olie- en gasleidingen) te voorkomen. De wet heeft de (vrijblijvende) zelfregulering zoals die bestond in de vorm van het Kabels en Leidingen Informatie Centrum (KLIC) vervangen.

7.21.2 Toetsing     

Binnen het besluitgebied ligt een ondergrondse hoogspanningskabel. Deze kabel is reeds planologisch beschermd in het tijdelijk omgevingsplan en de voorgaande bestemmingsplannen. Deze planologische regeling is in de regels van dit wijzigingsbesluit overgenomen middels een zogeheten nevenfunctie (de vroegere dubbelbestemming).

Andere kabels en leidingen binnen het besluitgebied zijn niet dermate planologisch relevant dat ze ook middels nevenfunctie moeten worden aangeduid en planologisch moeten beschermd.

7.21.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect kabels, leidingen en straalpaden geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.22.1 Algemeen     

Een doel van de Omgevingswet is ook het beschermen van de gezondheid (artikel 2.1, lid 3, onder b). In lid 4 benadrukt de wet dat bij het stellen van regels met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in ieder geval rekening gehouden wordt met het belang van het beschermen van de gezondheid.

Gezondheidsbescherming

Een deel van de hiervoor beschreven omgevingsaspecten heeft een gezondheidscomponent, waarbij het in de meest gevallen gaat om gezondheidsbescherming. In het kader van gezondheidsbescherming moet daarnaast ook gekeken worden naar gezondheidsrisico's voortkomende uit de agrarische sector (geitenhouderijen, endotoxinen vanwege varkens- of pluimveehouderijen, spuitzones vanwege gewasbeschermingsmiddelen).

Gezondheidsbevordering

Bij de afweging van de gezondheidsgevolgen kunnen ook gezondheidsbevorderende aspecten een rol spelen zoals bijvoorbeeld een groene leefomgeving, ruimte voor beweging, beschikbaarheid en toegankelijkheid van voorzieningen en sociale cohesie.

Met het oog op gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering heeft de gemeente Eindhoven de Gezondheidsnota 2022-2025 'Gezondheid telt voor iedereen' opgesteld. In deze nota zijn ambities en omgevingswaarden vastgelegd die bijdragen aan een gezonde leefomgeving en gezondheid van de inwoners. De gemeente Eindhoven streeft ernaar dat elke Eindhovenaar in 2030 3 jaar extra in goed ervaren gezondheid leeft. De kwaliteit van leven voor iedere Eindhovenaar neemt toe en gezondheidsverschillen tussen wijken en groepen inwoners worden kleiner.

In de gezondheidsnota worden 6 sporen opgezet die een bijdrage leveren aan een gezonde leefomgeving voor Eindhovenaren:

Gezonde leefstijl:

1. Zin(geving) en mentale veerkracht;
2. Gezonde voeding;
3. Voldoende beweging;

Gezonde leefomgeving:

4. Thuis voelen en erbij horen;
5. Werk en bestaanszekerheid;
6. Gezonde, groene omgeving.

 

Monitoring van deze sporen vind onder andere plaats aan de hand van 8 indicatoren eerder vastgesteld door het college in 'Evaluatie uitvoeringsagenda gezondheid 2023 en bijstelling uitvoeringsagenda 2024-2025'. Dit betreft 4 ruimtelijke indicatoren (dichtheid, groen, lucht/geluid kwaliteit, voorzieningen) en 4 sociale indicatoren (SES-WOA, ervaren gezondheid, stress, eenzaamheid). Deze indicatoren vormen de basis voor het toetsen van plannen op hun bijdrage aan de gezonde stad.

7.22.2 Toetsing     

De ontwikkeling van de HOV4 draagt bij aan het beschermen van de gezondheid door het stimuleren van duurzaam vervoer en het terugdringen van autoverkeer. Hierdoor wordt:

• De luchtkwaliteit verbeterd, door minder uitstoot van stikstof en fijnstof;
• Geluidshinder beperkt, doordat (stil) elektrisch openbaar vervoer stiller is dan autoverkeer;
• De verkeersveiligheid vergroot, met een veilig ingericht tracé en oversteekplaatsen;
• En lichamelijke beweging gestimuleerd, doordat OV-gebruik wordt gecombineerd met lopen en fietsen.

Daarnaast wordt het openbaar vervoer toegankelijker en betrouwbaarder, wat de drempel verlaagt voor mensen om gezonde, duurzame vervoerskeuzes te maken. Daarmee ondersteunt het plan actief een gezonde leefomgeving in lijn met de doelen van de Omgevingswet.

Tot slot bevordert de ontwikkeling van HOV4 de sociale cohesie doordat het mensen beter en laagdrempeliger met elkaar verbindt - zowel fysiek als sociaal.

• Goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer verbindt woonwijken met werkplekken, onderwijs, zorg en cultuur, ook voor mensen zonder auto.
• Betaalbaar en toegankelijk vervoer vergroot de mobiliteitskansen voor álle groepen, inclusief jongeren, ouderen en mensen met een beperking of laag inkomen.
• Ontmoetingsplekken bij haltes en knooppunten versterken de levendigheid van buurten en stimuleren contact tussen bewoners.
• Door verbinding van stadsdelen en regio's draagt de HOV4 bij aan een inclusieve, samenhangende stad waarin iedereen kan meedoen.

Zo draagt het plan bij aan een Eindhoven waar ontmoeting, deelname en gelijke kansen centraal staan.

7.22.3 Conclusie     

Gelet op het voorgaande vormt het aspect gezondheid geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsbesluit.

7.23.1 Algemeen     

Magnetische velden ontstaan bij het transport en het gebruik van elektriciteit/stroom. Voorbeelden van voorzieningen die zorgen voor elektromagnetische velden zijn antennes, hoogspanningslijnen, mobiele telefoons en elektrische apparaten. De kracht van het elektromagnetische veld kan per voorziening verschillen. In het kader van de fysieke leefomgeving zijn met name antennes en hoogspanningslijnen van belang, aangezien dit vaste objecten zijn. De Europese Unie heeft in 1999 blootstellingslimieten, bestaande uit basisrestricties en daarvan afgeleide referentieniveaus, aanbevolen (PbEG L 199/59, 1999). De basisrestricties mogen niet worden overschreden. Als de blootstelling lager is dan de referentieniveaus kan ervan worden uitgegaan dat de basisrestricties niet worden overschreden. Voor magnetische velden die met de elektriciteitsvoorziening samenhangen, bedraagt het referentieniveau 100 microtesla voor de gehele bevolking.

Door de minister voor Klimaat en Energie is (samen met de toenmalig minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en in afstemming met de staatssecretaris voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport) op 21 april 2023 een herijkt voorzorgsbeleid aan gemeenten, provincies en netbeheerders gezonden inzake de gezondheidsrisico's van magneetvelden bij hoogspanningslijnen. De kern van het herijkte voorzorgbeleid voor magneetvelden is dat met de netbeheerders is afgesproken dat deze bronmaatregelen gaan treffen om de sterkte en grootte van magneetvelden zo veel mogelijk te beperken. Het beleidsadvies is erop gericht om zoveel als redelijkerwijs mogelijk te voorkomen dat mensen langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die afkomstig zijn van elektriciteitsinfrastructuur en die gemiddeld over een jaar sterker zijn dan 0,4 microtesla. De waarde van 0,4 microtesla geldt als gemiddelde voor een heel jaar. Tijdens dat jaar kan de veldsterkte regelmatig boven en onder de waarde van 0,4 microtesla komen. Het is een waarde uit voorzorg, die alleen van toepassing is bij bovengrondse hoogspanningslijnen.

7.23.2 Toetsing     

Elektromagnetische straling kan met name relevant zijn in de nabijheid van hoogspanningsverbindingen, zendmasten of radarinstallaties.

Langs het beoogde tracé van HOV4, tussen Eindhoven Centrum en Veldhoven De Run, zijn geen bronnen aanwezig van uitzonderlijke elektromagnetische velden die tot knelpunten leiden. Het tracé volgt grotendeels bestaande infrastructuur (zoals de Mauritsstraat, Karel de Grotelaan en De Run), waar geen sprake is van overschrijding van de blootstellingslimieten zoals vastgesteld in de internationale ICNIRP-richtlijnen en het Nederlandse voorzorgbeleid.

7.23.3 Conclusie     

Er zijn vanuit elektromagnetische straling gezien geen belemmeringen om de voorgenomen ontwikkeling op deze locatie toe te staan.

1.1 Onderdeel omgevingsplan Eindhoven     

Dit TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven (HOV4) is onderdeel van het omgevingsplan Eindhoven.

1.2 Tijdelijk omgevingsplan-bestemmingsplan     

De besluiten op grond van artikel 22.1, onder a, van Omgevingswet zijn niet van toepassing voor zover het gaat over regels opgenomen in een besluit als bedoeld in artikel 4.6, eerste lid, onder a, b, c, g, h, i, j, k, l of m, van de Invoeringswet Omgevingswet op de locatie, bedoeld in lid 1.4.

1.3 Tijdelijk omgevingsplan - bruidsschat     

De regels in afdeling 22.2, met uitzondering van paragraaf 22.2.7.3, en afdeling 22.3 van het omgevingsplan zijn niet van toepassing voor zover die regels in strijd zijn met regels in dit TAM-omgevingsplan.

1.4 Verwijzing naar verbeelding     

De regels in dit TAM-omgevingsplan zijn van toepassing op de locatie TAM-omgevingsplan Doorstroming Eindhoven-Veldhoven (HOV4), waarvan de geometrische bepaalde planobjecten zijn vervat in het GML-bestand NL.IMRO.0772.024HOV4Eindhoven-0301.

2.1 Van toepassing verklaring     

Begripsbepalingen die zijn opgenomen in de bijlage bij de Omgevingswet en in bijlage I bij het Besluit activiteiten leefomgeving, bijlage I bij het Besluit bouwwerken leefomgeving, bijlage I bij het Omgevingsbesluit en bijlage I bij de Omgevingsregeling, zijn ook van toepassing op dit TAM-omgevingsplan, tenzij artikel 2.3 tot en met 2.36 een afwijkende begripsomschrijving bevat.

2.2 Aanvullende begrippen     

In aanvulling op het bepaalde in artikel 2.1 worden voor de toepassing van de regels in dit TAM-omgevingsplan de begrippen als bedoeld in artikel 2.3 tot en met 2.36 gehanteerd.

2.3 Plan     

het omgevingsplan van de gemeente Eindhoven.

2.4 Aanduiding     

een geometrisch bepaald vlak of figuur, waarmee gronden zijn aangeduid, waar ingevolge de regels regels worden gesteld ten aanzien van het gebruik en/of het bebouwen van deze gronden.

2.5 Aanduidingsgrens     

de grens van een aanduiding indien het een vlak betreft.

2.6 Archeologisch onderzoek     

onderzoek verricht door een daartoe gecertificeerde instantie en werkend volgens de geldende versie van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA).

2.7 Archeologische verwachting     

de aan een gebied toegekende verwachting in verband met de kans op het voorkomen van archeologische relicten (resten uit het verleden).

2.8 Archeologische waarde     

de aan een gebied toegekende waarde in verband met de in dat gebied voorkomende archeologische relicten (resten uit het verleden).

2.9 Bebouwing     

één of meer gebouwen en/of bouwwerken geen gebouwen zijnde.

2.10 Behoud ex situ     

behoud van archeologische informatie door middel van een opgraving.

2.11 Behoud in situ     

behoud van archeologische resten op dezelfde plaats door planaanpassing (behoudsmaatregelen).

2.12 Beleidsregels kwaliteitseisen inpandige fietsenstallingen     

Vastgestelde nadere regels ter uitwerking van de Nota parkeernormen 2024, d.d. 15 april 2025.

2.13 Besluit activiteiten leefomgeving     

Besluit van 3 juli 2018, houdende regels over activiteiten die in de fysieke leefomgeving, met inbegrip van de wijzigingen die nadien zijn aangebracht.

2.14 Besluit kwaliteit leefomgeving     

Besluit van 3 juli 2018, houdende regels over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de uitoefening van taken en bevoegdheden, met inbegrip van wijzigingen die nadien zijn aangebracht.

2.15 Besluit bouwwerken leefomgeving     

Besluit van 3 juli 2018, houdende regels over bouwwerken in de fysieke leefomgeving, met inbegrip van de wijzigingen die nadien zijn aangebracht.

2.16 Bestaand     

bij bouwwerken: legale bouwwerken die aanwezig of in uitvoering zijn op het tijdstip van ter visie legging van het ontwerp van het wijzigingsbesluit, dan wel bouwwerken zoals die mogen worden gebouwd krachtens een vergunning.

bij gebruik: legaal gebruik van grond en opstallen zoals aanwezig tijdens de inwerkingtreding van het wijzigingsbesluit.

2.17 Bevoegd gezag     

het college van burgemeester en wethouders, tenzij op grond van of krachtens de Omgevingswet een ander bestuursorgaan als bevoegd gezag is aangewezen.

2.18 Bouwgrens     

de grens van een bouwvlak.

2.19 Bouwvlak     

een geometrisch bepaald vlak, waarmee gronden zijn aangeduid, waar ingevolge de regels bepaalde gebouwen en bouwwerken geen gebouwen zijnde zijn toegelaten.

2.20 Buitenplanse omgevingsvergunning     

omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit als bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, onder a, van de Omgevingswet.

2.21 Dak     

iedere bovenbeëindiging van een gebouw.

2.22 Gemeentelijk adviseur archeologie     

een door het college van burgemeester en wethouders aangewezen aantoonbaar ervaringsdeskundige op het gebied van de archeologische monumentenzorg.

2.23 Gemeentelijk archeologisch monument     

archeologisch monument dat overeenkomstig de erfgoedverordening als beschermd monument is aangewezen en is ingeschreven in het gemeentelijk erfgoedregister.

2.24 Kunstwerk     

bouwwerk, geen gebouw zijnde ten behoeve van civieltechnische en/of infrastructurele doeleinden, zoals een brug, een dam, een duiker, een tunnel, een via- of aquaduct, een sluis, dan wel een daarmee gelijk te stellen voorziening.

2.25 Kunstobject     

een bouwwerk, geen gebouw zijnde, of onderdelen van bouwwerken die worden aangemerkt als uitingen van één der beeldende kunsten.

2.26 Nota parkeernormen 2024     

Nota parkeernormen 2024, d.d. 15 april 2025

2.27 Nutsvoorzieningen     

voorzieningen ten behoeve van algemeen nut in ruime zin zoals: voorzieningen / installaties ten behoeve van gas, water en elektriciteit, signaalverdeling, telecommunicatieverkeer, waterzuivering, waterbeheersing, waterhuishouding, vuil- en afvalverwerking, compostering, wijkverwarming, milieuvoorzieningen e.d.

2.28 Omgevingsplanactiviteit bouwwerken     

omgevingsplanactiviteit bestaande uit het bouwen van een bouwwerk en het in stand houden en gebruiken van het te bouwen bouwwerk.

2.29 Omgevingsplanactiviteit slopen     

omgevingsplanactiviteit bestaande uit het geheel of gedeeltelijk afbreken van een bouwwerk.

2.30 Omgevingsplanactiviteit wijziging gebruik     

omgevingsplanactiviteit bestaande uit het wijzigen van het bestaand gebruik van gronden of bouwwerken.

2.31 Omgevingsregeling     

Regeling van 11 november 2019, houdende regels over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving, met inbegrip van wijzigingen die nadien zijn aangebracht.

2.32 Omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit bouwwerken     

omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit bouwwerken, bedoeld in artikel 5.8 van dit omgevingsplan.

2.33 Ruimtelijk plan tijdelijk deel omgevingsplan     

ruimtelijk besluit of ruimtelijke besluiten, bedoeld in artikel 22.1, onder a, van de Omgevingswet, die bij wijze van overgangsrecht als tijdelijk deel zijn van het omgevingsplan, totdat deze bij wijzigingsbesluit voor een locatie zijn vervallen.

2.34 Water     

al het oppervlaktewater zoals sloten, greppels, (infiltratie)vijvers, kanalen, beken en andere waterlopen, ook als deze incidenteel of structureel droogvallen.

2.35 Waterberging     

voorziening voor het tijdelijk vasthouden van regenwater dat afstroomt vanaf de oppervlakte van een bouwwerk.

2.36 Waterhuishoudkundige voorzieningen     

voorzieningen die nodig zijn ten behoeve van een goede wateraanvoer, waterafvoer, waterberging, hemelwaterinfiltratie en waterkwaliteit (zoals duikers, stuwen, infiltratievoorzieningen, gemalen, inlaten, sloten, greppels en vijvers, ook als deze incidenteel of structureel droogvallen etc.).

3.1 Algemeen     

De meet- en rekenbepalingen bedoeld in artikel 1.8 van dit omgevingsplan, zijn van overeenkomstige toepassing op het meten van de waarden die in dit hoofdstuk in m, m² of m³ zijn uitgedrukt, voor zover hiervan niet is afgeweken in artikel 3.2 tot en met artikel 3.8.

3.2 Dakhelling     

langs het dakvlak ten opzichte van het horizontale vlak.

3.3 Bebouwingspercentage     

een aangegeven percentage, dat de grootte van het deel van het bouwvlak aangeeft dat maximaal mag worden bebouwd.

3.4 De goothoogte vaneen bouwwerk     

vanaf het peil tot aan de bovenkant van de goot, c.q. de druiplijn, het boeiboord, of een daarmee gelijk te stellen constructiedeel.

3.5 De inhoud van een bouwwerk     

tussen de onderzijde van de begane grondvloer, de buitenzijde van de gevels (en/of het hart van de scheidsmuren) en de buitenzijde van daken en dakkapellen.

3.6 De bouwhoogte van een bouwwerk     

vanaf het peil tot aan het hoogste punt van een gebouw of van een bouwwerk, geen gebouw zijnde, met uitzondering van ondergeschikte bouwonderdelen, zoals schoorstenen, antennes, liftopbouwen, installatieruimten en naar de aard daarmee gelijk te stellen bouwonderdelen.

3.7 De oppervlakte van een bouwwerk     

tussen de buitenwerkse gevelvlakken en/of het hart van de scheidingsmuren, neerwaarts geprojecteerd op het gemiddelde niveau van het afgewerkte bouwterrein ter plaatse van het bouwwerk.

3.8 Ondergeschikte bouwdelen     

bij de toepassing van het bepaalde ten aanzien van het bouwen wordt de overschrijding van de bouwgrens door ondergeschikte bouwdelen, zoals plinten, pilasters, kozijnen, gevelversieringen, gevel- en kroonlijsten, gevelisolatie, ventilatiekanalen, reclameaanduidingen, luifels, erkers, balkons en overstekende daken e.d. buiten beschouwing gelaten, mits de overschrijding van de bouwgrens niet meer dan 1 m bedraagt.

3.9 Bruto-vloeroppervlakte     

Op het bepalen van de bruto-vloeroppervlakte is NEN 2580 van toepassing.

3.10 Norm op locatie     

Als in een regel een norm is gegeven die geldt ter plaatse van een locatie, geldt de betreffende norm per afzonderlijke locatie.

5.1 Milieuzone - Boringsvrije zone     

Ter plaatse van 'milieuzone - boringsvrije zone' geldt dat de gronden zijn aangewezen voor de bescherming van de kwaliteit van het grondwater ten behoeve van de drinkwatervoorziening als bedoeld in artikel 5.18 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant.

5.2 Overige zone - Behoud en herstel watersystemen     

Ter plaatse van 'overige zone - behoud en herstel watersystemen' geldt dat de gronden zijn aangewezen voor het behoud en herstel van watersystemen als bedoeld in artikel 5.42 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant.

5.3 Overige zone - Attentiezone waterhuishouding     

Ter plaatse van 'overige zone - attentiezone waterhuishouding' geldt dat de gronden zijn aangewezen tot attentiezone waterhuishouding als bedoeld in artikel 5.41 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant.

5.4 Overige zone - Natuur Netwerk Brabant     

Ter plaatse van 'overige zone - natuur netwerk brabant' geldt dat de gronden zijn aangewezen voor het behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken van de onderscheiden gebieden, als bedoeld in artikel 5.30 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant.

9.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op 'beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding'.
2. Ter plaatse van 'beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding' mogen de gronden en bouwwerken uitsluitend worden gebruikt voor:
   1. de aanleg, het beheer en de instandhouding van de ondergrondse hoogspanningsverbinding, zodat geen aantasting kan plaatsvinden van het doelmatig en veilig functioneren van de ondergrondse hoogspanningsverbinding;
   2. met daarbij behorende:
   3. belemmeringenstrook;
   4. voorzieningen;
   5. bouwwerken, geen gebouwen zijnde.
3. In geval van strijdigheid van bepalingen gaan de bepalingen van dit artikel vóór de bepalingen die ingevolge andere artikelen op de desbetreffende gronden van toepassing zijn.

10.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op 'detailhandel'.
2. Ter plaatse van 'verkooppunt motorbrandstoffen zonder lpg' mogen de gronden en bouwwerken uitsluitend worden gebruikt voor:
   1. een verkooppunt voor motorbrandstoffen zonder lpg met bijbehorend detailhandels- verkooppunt tot een maximum van 100 m²;
   2. bijbehorende parkeervoorzieningen.

11.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op 'groen'.
2. Ter plaatse van 'groen' mogen de gronden en bouwwerken worden gebruikt voor:
   1. bermen en beplanting;
   2. speelvoorzieningen;
   3. beheer en/of zuivering van oppervlakte- en rioolwater;
   4. kunstobjecten;
   5. kunstwerken zoals bruggen, tunnels en duikers;
   6. geluidwerende voorzieningen;

met daarbij behorende:

7. verhardingen;
8. (ondergrondse) parkeervoorzieningen.

11.2 Specifieke regels over gebruik     

1. Het is verboden de gronden en bouwwerken te gebruiken voor:
   1. het opslaan, storten of bergen van materialen en producten, behoudens voor zover zulks noodzakelijk is voor het op het gebruiksdoel gerichte gebruik van de grond;
   2. lawaaisporten;
   3. kamperen.

12.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op 'natuur'.
2. De gronden en bouwwerken mogen worden gebruikt voor:
   1. het behoud, herstel of duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken;
   2. water en waterhuishoudkundige voorzieningen;
   3. extensief recreatief medegebruik;
   4. instandhouding van (onverharde) wegen, voet- en fietspaden;

met daarbij behorende:

5. voorzieningen, zoals informatieborden, banken, picknicktafels en prullenbakken.

12.2 Specifieke regels over gebruik     

1. Tot een gebruik strijdig met het toepassingsbereik, zoals bedoeld in artikel 12.1, wordt in ieder geval gerekend:
   1. het opslaan, storten of bergen van materialen, producten en mest, behoudens voor zover dit plaatsvindt in het kader van het op het toepassingsbereik gerichte gebruik;
   2. het bedrijfsmatig vervaardigen, opslaan, verwerken of herstellen van goederen en het opslaan en be- en verwerken van producten, behoudens voor zover dit plaatsvindt in het kader van het op het toepassingsbereik gerichte gebruik;
   3. handel en dienstverlening zonder dat direct verband houdt met het toepassingsbereik;
   4. het uitoefenen van lawaaisporten en -hobby's, zoals racen/crossen met en beproeven van motoren en motorvoertuigen en het vliegen met modelvliegtuigen en drones uitgerust met verbrandings- en elektromotoren;
   5. verblijfsrecreatie, waarbij gebruik gemaakt wordt van kampeermiddelen, met uitzondering van kamperen in scoutingverband;
   6. het gebruiken of laten gebruiken van gronden voor het plaatsen van teeltondersteunende voorzieningen of zend-, ontvang- en/of sirenemasten.

14.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op 'verkeer'.
2. De gronden en bouwwerken mogen worden gebruikt voor:
   1. wegen en straten, busstroken en busbanen, alsmede opstelstroken, in- en uitvoegstroken en op- en afritten;
   2. voet- en fietspaden;
   3. aanleg en gebruik van groenvoorzieningen;
   4. (ondergrondse) parkeervoorzieningen;
   5. nutsvoorzieningen en voorzieningen voor het opwekken van duurzame energie;
   6. geluidwerende voorzieningen;
   7. ter plaatse van 'specifieke vorm van verkeer - ongelijkvloerse kruising HOV4' een ongelijkvloerse kruising;
   8. ter plaatse van 'specifieke bouwaanduiding – lichtring HOV4' een lichtkunstwerk;
   9. kunstwerken zoals bruggen, tunnels en duikers;

met daarbij behorende:

10. bushaltes;
11. water en waterhuishoudkundige voorzieningen;
12. bouwwerken, geen gebouwen zijnde.

15.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op 'water'.
2. De gronden en bouwwerken ter plaatse van 'water' mogen worden gebruikt voor:
   1. alle oppervlaktewateren, zoals kanalen, rivieren, beken en andere waterlopen, alsmede sloten, greppels, (infiltratie)vijvers ook als deze incidenteel of structureel droogvallen;
   2. waterberging;
   3. waterhuishouding;
   4. kunstwerken zoals bruggen, tunnels en duikers;
   5. oevers en taluds;
   6. andere voorzieningen voor de waterhuishouding.

15.2 Specifieke regels over gebruik     

1. Het is verboden de gronden te gebruiken voor het aanleggen van woonschepen.
2. Het is verboden de gronden te gebruiken voor het opslaan, storten, of bergen van voorwerpen, stoffen, materialen of chemicaliën, en soortgelijke producten, behoudens voor zover zulks nodig is voor het op de gebruiksactiviteit gerichte gebruik.

17.1 Inrichting en gebruik van het bij een hoofdgebouw behorend erf, erfbebouwing     

1. Het gebruik van het bij een hoofdgebouw behorend erf is in overeenstemming met een in Hoofdstuk 3 aan een locatie gegeven gebruiksdoel.
2. Onder het gebruik van een bij een hoofdgebouw behorend erf dat in overeenstemming is met een in Hoofdstuk 3 aan een locatie gegeven gebruiksdoel wordt verstaan een inrichting en gebruik op een wijze die naar algemene maatstaven als een normale inrichting en gebruik van het bijbehorende erf wordt beschouwd.

20.1 Vergunningplicht bouwwerken     

Voor bouwactiviteiten zoals opgenomen in het omgevingsplan geldt een vergunningplicht zoals opgenomen in artikel 5.8 van het Omgevingsplan.

20.2 Algemene beoordelingsregel     

De omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit bouwwerken wordt alleen verleend als de activiteit niet in strijd is met de regels over het verlenen van de omgevingsvergunning die in Artikel 21 en Hoofdstuk 6 zijn gesteld.

21.1 Toepassingsbereik     

De in dit artikel opgenomen beoordelingsregels gelden in aanvulling op paragraaf 5.2.4 van dit omgevingsplan op een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit bouwwerken, bedoeld in afdeling 5.2 van dit omgevingsplan.

21.2 Waarde - Archeologische (verwachtings-)waarde categorie 3     

21.3 Waarde - Archeologische (verwachtings-)waarde categorie 4     

21.4 Waarde - Archeologische (verwachtings-)waarde categorie 5     

21.5 Waarde - Archeologische (verwachtings-)waarde categorie 6     

21.6 Waarde - Archeologische (verwachtings-)waarde categorie 7     

21.7 Waarde - Cultuurlandschappen     

21.8 Nadere onderzoeken milieuaspecten     

1. Een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit 'werk, niet zijnde bouwwerk, of werkzaamheid' voor de aanleg van het HOV4-tracé wordt alleen verleend wanneer op basis van onderzoek van de desbetreffende ter zake deskundigen kan worden geconcludeerd:
   1. of binnen verdacht gebied ontplofbare oorlogsrechten in de bodem aanwezig zijn en zo ja, hoe dit geadresseerd wordt;
   2. welke risico's op trillingshinder/-schade aan bouwwerken bestaan tijdens de aanlegfase en hoe deze geadresseerd worden;
   3. welke akoestische maatregelen benodigd zijn en hoe deze gerealiseerd worden.

21.9 Groencompensatie     

1. Een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit 'werk, niet zijnde bouwwerk, of werkzaamheid' voor de aanleg van het HOV4-tracé wordt alleen verleend als vaststaat dat wordt voorzien in compensatie van te verwijderen bestaand groen door realisatie van:
   1. minimaal 1.922 m² groen binnen 'overige zone – realisatie m² groen HOV4 projectdeel 1;
   2. minimaal 14.390 m² groen binnen 'overige zone – realisatie m² groen HOV4 projectdeel 2;
   3. minimaal 19.685 m² groen binnen 'overige zone – realisatie m² groen HOV4 projectdeel 3;
   4. minimaal 4.865 m² groen binnen 'overige zone – realisatie m² groen HOV4 projectdeel 4.
2. Hierbij geldt dat het minimaal aantal m² groen binnen één jaar na ingebruikname van het HOV4-tracé binnen het betreffende projectdeel gerealiseerd dient te worden en het minimaal aantal m² groen per projectdeel vervolgens in stand dient te worden gehouden.
3. Bij de vergunningaanvraag wordt een groenplan ter goedkeuring aangeleverd volgens het format groenplan dat ter beschikking wordt gesteld door de gemeente.

21.10 Waterberging en toestromend debiet Gender     

1. Een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit 'werk, niet zijnde bouwwerk, of werkzaamheid' voor de aanleg van het HOV4-tracé wordt alleen verleend:
   1. als vaststaat dat wordt voorzien in de vereiste waterberging volgens het Waterhuishoudkundig Plan (WHP), met dien verstande dat deze na realisatie in stand wordt gehouden.
   2. als vaststaat dat het toestromend debiet op de watergang de Gender niet toeneemt ten opzichte van de bestaande situatie conform het Samenwerkings- en Ontwikkelkader gemeente Eindhoven, gemeente Veldhoven en Waterschap De Dommel.
2. Als de onder lid 1 sub a en/of b bedoelde (beleids)regelingen wordt/worden gewijzigd, wordt met die wijziging rekening gehouden.

23.1 Gevallen waarin kan worden afgeweken van de regels     

Als een omgevingsplanactiviteit bouwwerken in strijd is met de ruimtelijke regels, bedoeld in Artikel 25, kan de omgevingsvergunning in afwijking van artikel 5,18, eerste lid van het omgevingsplan, toch worden verleend als de omgevingsplanactiviteit bouwwerken betrekking heeft op:

1. een bouwwerk, bedoeld in artikel 2.29 van het Besluit bouwwerken leefomgeving, voor zover dat vanwege artikel 2.30 van het Besluit bouwwerken leefomgeving niet vergunningvrij is toegestaan;
2. een bouwwerk dat is uitgezonderd van de vergunningplicht, bedoeld in artikel 5.14 van het omgevingsplan, voor zover daarop vanwege artikel 5.15 of artikel 5.16 van het omgevingsplan, toch de vergunningplicht uit artikel 20.1, van toepassing is;
3. een bijbehorend bouwwerk of uitbreiding daarvan binnen de bebouwde kom tot 1.000 m² bruto vloeroppervlak;
4. een gebouw ten behoeve van een infrastructurele of openbare voorziening als bedoeld in artikel 2.29, onderp sub 1 van het Besluit bouwwerken leefomgeving, dat niet voldoet aan de in dat artikel genoemde eisen, mits wordt voldaan aan de volgende eisen:
   1. niet hoger dan 5 meter, en;
   2. de oppervlakte niet meer dan 50 m²;
5. een bouwwerk, geen gebouw zijnde, of een gedeelte van een dergelijk bouwwerk, mits wordt voldaan aan de volgende eisen:
   1. niet hoger dan 10 m, en;
   2. de oppervlakte niet meer dan 50 m²;
6. een dakterras, balkon of andere niet op de grond gelegen buitenruimte aan of op een gebouw, een dakkapel, dakopbouw of gelijksoortige uitbreiding van een gebouw, de uitbreiding van een bouwwerk met een bouwdeel van ondergeschikte aard dan wel voorzieningen gericht op het isoleren van een gebouw;
7. een antenne-installatie, mits niet hoger dan 40 meter;
8. het gebruiken van gronden voor een niet-ingrijpende herinrichting van openbaar gebied;
9. de bij recht in de regels gegeven maten, afmetingen, percentages, (dak)hellingen tot niet meer dan 10% van die maten, afmetingen, percentages en (dak)hellingen;
10. de hoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, en toestaan dat de maximum hoogte van de bouwwerken, geen gebouwen zijnde, wordt vergroot tot 10 meter, met dien verstande dat de maximum bouwhoogte van erfafscheidingen 2 meter is;
11. de hoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, en toestaan dat de maximum bouwhoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ten behoeve van kunstwerken en van zend-, ontvang- en/of sirenemasten 20 meter is;
12. de overschrijding van het bouwvlak met maximaal 40 centimeter ten behoeve van gevelisolatie om energie te besparen;
13. de realisatie van bouwwerken ten behoeve van het opwekken van duurzame energie en toestaan dat de maximum oppervlakte wordt vergroot tot maximaal 100 m².

23.2 Beoordelingsregels     

1. Aan artikel 23.1 wordt alleen toepassing gegeven als:
   1. de activiteit niet leidt tot een onevenredige aantasting van het woon- en leefklimaat;
   2. door de activiteit de stedenbouwkundige kwaliteit van de locatie en de omgeving daarvan niet onevenredig worden aangetast;
   3. door de activiteit de beeldkwaliteit van de locatie en de omgeving daarvan niet onevenredig worden aangetast;
   4. het belang van het behoud van cultureel erfgoed zich daartegen niet verzet;
   5. het gebruik van het te bouwen bouwwerk in overeenstemming is met Artikel 8;
   6. het aantal woningen niet toeneemt ten opzichte van het maximum aantal dat in het omgevingsplan is bepaald of, wanneer er geen maximum is bepaald, is het toevoegen van woningen niet toegestaan, tenzij het gaat om huisvesting in verband met mantelzorg;
   7. voldaan wordt aan de beoordelingsregels zoals opgenomen in artikel 21.
2. Aan artikel 23.1 aanhef en onder c, wordt geen toepassing gegeven als sprake is van strijd met een instructieregel, zoals opgenomen in hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving, of in de provinciale omgevingsverordening.

23.3 Voorschriften     

Bij toepassing van artikel 23.1 kunnen aan de omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit bouwwerken met het oog op de bescherming van de in artikel 23.2 bedoelde belangen voorschriften worden verbonden.

23.4 Aanvraagvereisten     

Bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit bouwwerken dat slechts vergund kan worden met toepassing van artikel 23.1, worden die gegevens verstrekt die naar het oordeel vanhet bevoegd gezag nodig zijn om de beoordeling, bedoeld in artikel 23.2, te kunnen doen.

27.1 Waar zijn gebouwen toegestaan     

1. Een gebouw is, tenzij in dit omgevingsplan anders bepaald, uitsluitend toegestaan ter plaatse van een bouwvlak.
2. Ter plaatse van 'natuur' en 'overige zone - ecologische verbindingszone' mogen geen gebouwen worden gebouwd, behoudens het bepaalde voor de andere daar voorkomende functies.

27.2 Bouwhoogte gebouwen     

1. Ter plaatse van 'maximum bouwhoogte (m)' is de maximum bouwhoogte van een gebouw in meters de daar bepaalde waarde.
2. Voor zover de bestaande situatie afwijkt van het bepaalde onder lid 1, gelden die maten als maxima.

27.3 Gebouwen voor het opwekken van duurzame energie     

1. Gebouwen ten behoeve van voorzieningen voor het opwekken van duurzame energie zijn binnen en buiten het bouwvlak toegestaan;
2. De maximale bouwhoogte bedraagt 3 m;
3. De maximale oppervlakte bedraagt 15 m².

28.1 Waar zijn bouwwerken, geen gebouwen toegestaan     

1. Bouwwerken, geen gebouwen zijnde, zijn binnen en buiten het bouwvlak toegestaan;
2. Behoudens het bepaalde voor de andere daar voorkomende functies, mogen ter plaatse van 'overige zone - ecologische verbindingszone' geen bouwwerken, geen gebouwen zijnde worden gebouwd.

28.2 Bouwhoogte bouwwerken, geen gebouwen zijnde     

1. Tenzij elders anders is bepaald, bedraagt de maximum bouwhoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, 5 meter;
2. Ter plaatse van de aanduiding 'specifieke bouwaanduiding – lichtring HOV4' bedraagt, in afwijking van het eerste lid, de bouwhoogte maximaal 13 meter, gemeten vanaf het bovenste wegdek;
3. Voor zover de bestaande situatie afwijkt van het bepaalde in het eerste lid, gelden die maten als maximum.

28.3 Erf- en terreinafscheidingen     

1. Tenzij elders anders is bepaald, bedraagt de maximum hoogte van een erf- en terreinafscheiding:
   1. 2 meter, voor zover gelegen achter de voorgevelrooilijn;
   2. 1 meter, voor zover gelegen voor de voorgevelrooilijn.
2. Voor zover de bestaande situatie afwijkt van het bepaalde in het eerste lid, gelden die maten als maximum.

28.4 Bouwwerken, geen gebouw zijnde 'overige zone - behoud en herstel watersystemen'     

3. Ter plaatse van 'overige zone - behoud en herstel watersystemen' mogen uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde, worden gebouwd ten dienste van 'overige zone - behoud en herstel watersystemen';
4. de maximum bouwhoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ten dienste van 'overige zone - behoud en herstel watersystemen' bedraagt 3 m.

28.5 Bouwwerken, geen gebouwen zijnde 'verkooppunt motorbrandstoffen zonder LPG'     

1. Aanvullend op artikel 28.2 geldt ter plaatse van 'verkooppunt motorbrandstoffen zonder lpg':
   1. de maximum bouwhoogte van reclamezuilen bedraagt 15 m;
   2. de maximum bouwhoogte van een overkapping bedraagt 5,5 m;
   3. de maximum bouwhoogte van terreinafscheidingen bedraagt 2,5 m;
2. Voor zover de bestaande situatie afwijkt van het bepaalde in lid 1, sub a. t/m c., gelden die maten als maximum.

28.6 Bouwwerken, geen gebouwen zijnde 'natuur'     

1. Voor het bouwen van bouwwerken, geen gebouwen zijnde binnen 'natuur' gelden de volgende regels:
   1. het oprichten van perceelafscheidingen is niet toegestaan, met uitzondering van afrasteringen met een hoogte van maximaal 1 m;
   2. voor informatie- en entreevoorzieningen geldt een maximum bouwhoogte van 3 m;
   3. voor overige bouwwerken, geen gebouw zijnde, niet zijnde zend-, ontvang- en/of sirenemasten, geldt een maximum bouwhoogte van 2 m.
   4. voor zover de bestaande situatie afwijkt van het bepaalde onder sub a tot en met c, gelden die maten als maxima.
2. het bevoegd gezag kan met een omgevingsvergunning afwijken van lid 1 onder a tot en met c en een bouwhoogte van 4 m toestaan, mits dit noodzakelijk is voor het natuurbeheer.

28.7 Bouwwerken, geen gebouwen zijnde 'overige zone - natuur netwerk brabant'     

Ter plaatse van 'overige zone - natuur netwerk brabant' is het niet toegestaan af te wijken van de bouwregels die zijn opgenomen in de daar voorkomende functies, dit met uitzondering van artikel 28.6 lid 2.

28.8 Bouwen ter plaatse van 'beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding' en 'beschermingszone bovengrondse hoogspanningsverbinding'     

1. Op of in de gronden ter plaatse van 'beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding' en 'beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding' zijn uitsluitend toegestaan bouwwerken, geen gebouw zijnde ten dienste van de betreffende hoogspanningsverbinding.
2. het bevoegd gezag kan met een omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 1 en toestaan dat bouwwerken ten behoeve van de op deze gronden liggende basisfunctie(s) worden gebouwd, mits geen onevenredige aantasting plaatsvindt van het doelmatig functioneren van de leiding en vooraf schriftelijk advies wordt ingewonnen van de betreffende leidingbeheerder. Bij het bouwen zijn de regels van de betreffende (basis)functie(s) van toepassing.

28.9 Lichtmasten     

1. Lichtmasten zijn uitsluitend toegestaan ter plaatse van Groen en Verkeer;
2. De maximum bouwhoogte van een lichtmast bedraagt 10 m;
3. Voor zover de bestaande situatie afwijkt van het bepaalde in het tweede lid, gelden die maten als maximum.

28.10 Kunstwerken     

1. Kunstwerken zijn uitsluitend toegestaan ter plaatse van Groen, Verkeer en Water.
2. Ter plaatse van Groen, Verkeer en Water bedraagt de maximum bouwhoogte van kunstwerken 8 m, met dien verstande dat de maximum bouwhoogte van een brug 6 m bedraagt en ter plaatse van de aanduiding 'specifieke bouwaanduiding – lichtring HOV4' bedraagt de bouwhoogte maximaal 13 meter, gemeten vanaf het bovenste wegdek.

28.11 Overkapping bushalte     

1. Overkappingen ten behoeve van bushaltes zijn uitsluitend toegestaan ter plaatse van 'specifieke bouwaanduiding - overkapping bushalte HOV4';
2. De maximum bouwhoogte van een overkapping is 10 meter.

30.1 Toepassingsbereik     

1. Deze afdeling is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit het verstoren van de bodem door:
   1. het uitvoeren van grondwerkzaamheden, waartoe ook wordt gerekend het aanleggen van drainage, diepwoelen, mengen van grond, diepploegen en ontginnen;
   2. het verlagen of afgraven, ophogen of egaliseren van de bodem;
   3. het graven, verbreden, verdiepen en dempen van sloten, vijvers en andere wateren;
   4. het aanbrengen van diepwortelende beplantingen en bomen;
   5. het rooien en vellen van diepwortelende beplantingen en bomen, waarbij de stobben worden verwijderd;
   6. het omzetten van gras- of akkerland in een teelt waarbij grond wordt afgevoerd, waartoe gerekend wordt boomteelt en graszodenteelt;
   7. het uitvoeren van heiwerkzaamheden of het op andere wijze indrijven van voorwerpen in de grond;
   8. het aanbrengen van bovengrondse of ondergrondse transportleidingen en de daarmee verbandhoudende constructies;
   9. het uitvoeren van werkzaamheden ter verlaging van de grondwaterstand;
   10. het slopen van gebouwen en het verwijderen van funderingen waarbij grondroering plaatsvindt;
   11. het aanbrengen van verhardingen.
2. Deze afdeling geldt ter plaatse van 'overige zone - beschermingszone archeologie';
3. De regels in deze afdeling zijn gesteld met het oog op het tegengaan van het ontstaan of kunnen ontstaan van een onevenredige aantasting van de archeologische waarden.

30.2 Vergunningplicht aanlegactiviteiten     

Ter plaatse van 'overige zone - beschermingszone archeologie' is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit archeologische beschermingszone te verrichten conform de ter plaatse geldende archeologische (verwachtings-)waarde.

30.3 Uitzonderingen op de vergunningplicht     

1. Het verbod bedoeld in artikel 30.2 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. van ondergeschikte betekenis zijn dan wel behoren tot het normale onderhoud;
   2. mogen worden uitgevoerd krachtens een reeds verleende vergunning;
   3. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van het van kracht worden van dit regelonderdeel.
2. Het verbod bedoeld in artikel 30.2 geldt niet als de daar bedoelde activiteiten plaatsvinden ter plaatse van 'overige zone - beschermingszone archeologie' en het oppervlak van de bodemverstoring niet groter is dan is aangegeven in onderstaand 'Tabel Archeologische verwachting' bij de ter plaatse geldende archeologische verwachtingswaarde.
3. Het verbod bedoeld in artikel 30.2 geldt niet als de daar bedoelde activiteiten plaatsvinden ter plaatse van 'overige zone - beschermingszone archeologie' en de bodemverstoring niet dieper gaat dan is aangegeven in onderstaand 'Tabel Archeologische verwachting' bij de ter plaatse geldende archeologische verwachtingswaarde.

Tabel Archeologische verwachting

30.4 Beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'overige zone - beschermingszone archeologie' wordt verleend als:

1. archeologisch onderzoek is uitgevoerd; en
2. uit het onderzoek blijkt dat door die werken, geen bouwwerken zijnde of werkzaamheden dan wel door de daarvan hetzij direct, hetzij indirect te verwachten gevolgen geen onevenredige aantasting van de archeologische waarden ontstaan of kunnen ontstaan.

30.5 Advies gemeentelijk adviseur archeologie     

Voordat wordt besloten over een aanvraag omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit archeologische beschermingszone, wordt advies gevraagd bij de gemeentelijk adviseur archeologie.

30.6 Vergunningvoorschriften     

Als het uitvoeren van de aanlegactiviteit archeologische beschermingszone
waarvoor een omgevingsvergunning wordt gevraagd kan leiden tot onevenredige verstoring van archeologische waarden, dan worden aan de omgevingsvergunning de volgende voorschriften verbonden:

1. de verplichting tot het treffen van technische maatregelen waardoor archeologische resten in de bodem kunnen worden behouden (behoud in situ), en/of;
2. de verplichting tot het doen van opgravingen (behoud ex situ), op basis van een Programma van Eisen.

31.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. het aanbrengen en/of rooien van diewortelende beplanting of bomen;
   2. het aanbrengen van bovengrondse constructies, installaties of apparatuur hoger dan 2,5 m;
   3. het aanleggen van kabels en leidingen en de daarmee verband houdende constructies, installaties en apparatuur, anders dan ten dienste van de in lid 18.1 omschreven bestemming;
   4. het opslaan van materialen of stoffen, die onder bepaalde omstandigheden gevaar van brand of explosie kunnen opleveren;
   5. het uitvoeren van grondbewerkingen, waartoe worden gerekend ophogen, afgraven, woelen, mengen, diepploegen, egaliseren en aanleggen van drainage, dieper dan 0,80 meter onder maaiveld;
   6. het aanleggen van wegen of paden en het aanbrengen van andere oppervlakteverhardingen;
   7. het aanleggen, vergraven, verruimen of dempen van reeds bestaande watergangen;
   8. het indrijven van voorwerpen in de bodem, dieper dan 0,80 meter onder maaiveld.
2. De regels in deze afdeling zijn gesteld met het oog op het belang van de veiligheid en bescherming van de ondergrondse hoogspanningsverbinding.

31.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van 'overige zone - beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding' is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit 'overige zone - beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding' te verrichten.

31.3 Uitzondering vergunningplicht     

1. Het verbod, bedoeld in artikel 31.1 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. waarvoor op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel een omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden is verleend.
   2. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel.
   3. welke betreffen het normale onderhoud en beheer.

31.4 Beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'overige zone - beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding' wordt alleen verleend als door de genoemde werken en werkzaamheden geen veiligheidsrisico´s ontstaan en de betreffende leiding niet wordt aangetast.

31.5 Aanvraagvereisten     

1. Bij een aanvraag omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 31.1 kan, in aanvulling op het bepaalde in Hoofdstuk 7 van de Omgevingsregeling, ten behoeve van de beoordeling van deze aanvraag door het bevoegd gezag worden bepaald dat informatie wordt aangeleverd aangaande:
   1. de effecten van de activiteiten op het functioneren van de ondergrondse hoogspanningsverbinding;
   2. de te gebruiken materialen.

31.6 Vergunningvoorschriften     

Met het oog op het belang, bedoeld in artikel 31.1, tweede lid, kunnen aan een aanlegactiviteit 'overige zone - beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding' voorschriften worden verbonden.

31.7 Advies leidingbeheerder     

Voordat wordt besloten over een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'overige zone - beschermingszone ondergrondse hoogspanningsverbinding', wint het bevoegd gezag advies in bij de leidingbeheerder over de vraag of door de voorgenomen aanlegactiviteiten veiligheidsrisico´s ontstaan en de betreffende leiding wordt aangetast.

32.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. het dieper dan 0,3 m afgraven, woelen, ploegen en verlagen van gronden;
   2. het egaliseren, ophogen en/of anderszins wijzigen van de bodemstructuur;
   3. het wijzigen van de perceelsindeling zoals die door sloten, greppels en beplantingselementen is aangegeven;
   4. het aanleggen of verharden van wegen, fiets- en wandelpaden en het aanbrengen van andere oppervlakteverhardingen met een totale oppervlakte van meer dan 100 m2;
   5. het graven, verdiepen, vergroten of anderszins herprofileren van waterlopen, sloten, greppels en poelen;
   6. het dempen van waterlopen, sloten, greppels en poelen;
   7. het vellen, rooien of verminken van houtopstand;
   8. het (onder)bemalen, het onttrekken van grondwater door het slaan van putten en het aanbrengen van drainage;
   9. het aanbrengen van oeverbeschoeiingen en het aanleggen van kaden en aanlegplaatsen;
   10. het aanbrengen van (infrastructurele) leidingen, zoals ondergrondse of bovengrondse transport-, energie- en/of telecommunicatieleidingen en het plaatsen/uitbreiden van de daarbij behorende installaties en apparatuur.
2. Dit artikel is van toepassing ter plaatse van 'overige zone - natuur netwerk brabant';
3. De regels in dit artikel zijn gesteld met het oog op het behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken van de onderscheiden gebieden.

32.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van 'overige zone - natuur netwerk brabant' is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit 'overige zone - natuur netwerk brabant' te verrichten.

32.3 Uitzondering vergunningplicht     

1. Het verbod, bedoeld in artikel 32.2 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. welke betreffen het normale onderhoud en beheer;
   2. noodzakelijk zijn in verband met het op de functie gerichte beheer of gebruik van de grond;
   3. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel;
   4. waarvoor op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel een omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden is verleend.

32.4 Beoordelingsregel     

1. De omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'overige zone - natuur netwerk brabant' wordt alleen verleend als:
   1. de werken of werkzaamheden noodzakelijk zijn in verband met natuurontwikkeling, natuur- en landschapsbeheer of extensief recreatief medegebruik en;
   2. geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de aanwezige waarden en kenmerken.

32.5 Vergunningvoorschriften     

Met het oog op het belang, bedoeld in artikel 32.1, derde lid, kunnen aan een omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'overige zone - natuur netwerk brabant' voorschriften worden verbonden.

33.1 Toepassingsbereik en oogmerk     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. het uitvoeren van een werk of werkzaamheden, als de diepte meer is dan 10 meter beneden maaiveld;
2. Dit artikel is van toepassing ter plaatse van 'milieuzone - boringsvrije zone';
3. De regels in dit artikel zijn gesteld met het oog op de bescherming van de kwaliteit van het grondwater.

33.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van 'milieuzone - boringsvrije zone' is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit 'milieuzone - boringsvrije zone' te verrichten.

33.3 Beoordelingsregel     

1. De omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'milieuzone - boringsvrije zone' wordt alleen verleend als:
   1. het werk of de werkzaamheden de beschermende kleilaag niet kunnen aantasten.

33.4 Vergunningvoorschriften     

Met het oog op het belang, bedoeld in artikel 33.1, derde lid, kunnen aan een omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'milieuzone - boringsvrije zone' voorschriften worden verbonden.

 

34.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. het dieper dan 0,3 m afgraven, woelen, ploegen en verlagen van gronden;
   2. het egaliseren, ophogen en/of anderszins wijzigen van de bodemstructuur;
   3. het wijzigen van de perceelsindeling zoals die door sloten, greppels en beplantingselementen is aangegeven;
   4. het aanleggen of verharden van paden en het aanbrengen van andere oppervlakteverhardingen met een totale oppervlakte van meer dan 100 m²;
   5. het graven, verdiepen, vergroten of anderszins herprofileren van waterlopen, sloten, greppels en poelen;
   6. het dempen van waterlopen, sloten, greppels en poelen;
   7. het planten van houtgewas, het vellen, rooien of verminken van houtopstand;
   8. het (onder)bemalen, het onttrekken van grondwater door het slaan van putten en het aanbrengen van drainage;
   9. het aanbrengen van oeverbeschoeiingen en het aanleggen van kaden en aanlegplaatsen;
   10. het aanbrengen van (infrastructurele) leidingen, zoals ondergrondse of bovengrondse transport-, energie- en/of telecommunicatieleidingen en het plaatsen/uitbreiden van de daarbij behorende installaties en apparatuur.
2. Dit artikel is van toepassing ter plaatse van 'natuur'.
3. De regels in dit artikel zijn gesteld met het oog op het beschermen van behoud, herstel of duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken.

34.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van 'natuur' is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit 'natuur' te verrichten.

34.3 Uitzondering vergunningplicht     

1. Het verbod, bedoeld in artikel 34.2 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. waarvoor op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel een omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden is verleend.
   2. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel.
   3. welke betreffen het normale onderhoud en beheer;
   4. het aanbrengen van ondergrondse (infrastructurele) transport-, energie- en/of telecommunicatieleidingen, binnen het profiel van bestaande paden en wegen betreffen.

34.4 Beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'natuur' kan slechts worden verleend, indien door de werken en/of werkzaamheden geen onevenredige aantasting van de aanwezige ecologische waarden en kenmerken ontstaat.

34.5 Vergunningvoorschriften     

Met het oog op het belang, bedoeld in artikel 34.1, derde lid, kunnen aan een omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit natuur voorschriften worden verbonden.

35.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. het aanbrengen van oppervlakteverhardingen of verharde oppervlakten;
2. Dit artikel is van toepassing ter plaatse van 'overige zone - ecologische verbindingszone'.
3. De regels in dit artikel zijn gesteld met het oog op de verwezenlijking, het behoud en het beheer van een ecologische verbindingszone.

35.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van 'overige zone - ecologische verbindingszone' is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit 'overige zone - ecologische verbindingszone' te verrichten.

35.3 Uitzondering vergunningplicht     

1. Het verbod, bedoeld in artikel 35.2 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. welke betreffen het normale onderhoud en beheer;
   2. noodzakelijk zijn in verband met het op de functie gerichte beheer of gebruik van de grond;
   3. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel;
   4. waarvoor op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel een omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden is verleend.

35.4 Beoordelingsregel     

De omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'overige zone - ecologische verbindingszone' kan slechts worden verleend, indien door de werken en/of werkzaamheden de aanleg en/of instandhouding van de 'overige zone - ecologische verbindingszone' niet in onevenredige mate worden aangetast.

35.5 Vergunningvoorschriften     

Met het oog op het belang, bedoeld in artikel 35.1, derde lid, kunnen aan een omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'overige zone - ecologische verbindingszone' voorschriften worden verbonden.

36.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. het dempen van water;
   2. het vergraven van oevers;
   3. het verleggen van water;
   4. het herprofileren van waterlopen.
2. Dit artikel is van toepassing ter plaatse van 'water'.
3. De regels in dit artikel zijn gesteld met het oog op het beschermen van de waterhuishoudkundige belangen.

36.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van 'water' is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit 'water' te verrichten.

36.3 Uitzondering vergunningplicht     

1. Het verbod, bedoeld in artikel 36.2 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. het normale onderhoud betreffen;
   2. de aanleg van ecologische oevers betreffen;
   3. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel.

36.4 Beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'water' kan slechts worden verleend, indien door de werken en/of werkzaamheden geen onevenredige aantasting van de waterhuishoudkundige situatie met betrekking tot de waterkwantiteit en waterkwaliteit ontstaat.

36.5 Vergunningvoorschriften     

Met het oog op het belang, bedoeld in artikel 36.1, derde lid, kunnen aan een omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit water voorschriften worden verbonden.

36.6 Advies waterbeheerder     

Voordat wordt besloten over een aanvraag omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit water, wordt advies gevraagd bij de waterbeheerder met betrekking tot de vraag of door de ingreep het waterhuishoudkundig belang niet onevenredig wordt aangetast.

 

37.1 Toepassingsbereik     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. geluidwerende voorzieningen (zoals geluidschermen en aarden wallen) geheel of gedeeltelijk te slopen of te verwijderen.
2. Dit artikel is van toepassing ter plaatse van verkeer.

37.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van verkeer is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit verkeer te verrichten.

37.3 Uitzondering vergunningplicht     

1. Het verbod, bedoeld in artikel 37.2 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. mogen worden uitgevoerd krachtens een reeds verleende vergunning;
   2. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel;

37.4 Beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit verkeer kan slechts worden verleend, indien aan de hand van een akoestisch onderzoek is aangetoond dat de bestaande en geprojecteerde geluidgevoelige gebouwen en terreinen niet worden blootgesteld aan een hogere geluidsbelasting dan de maximale geluidbelasting ingevolge de Omgevingswet.

38.1 Toepassingsbereik en oogmerk     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. het aanbrengen van (half)verhardingen, het verlagen, afgraven, ophogen of egaliseren van de bodem;
   2. het wijzigen van de perceelindeling zoals die door sloten, greppels, reliëfverschillen en beplantingselementen is aangegeven;
   3. het diepwoelen en diepploegen;
   4. het aanleggen, verharden of opheffen van wegen of paden;
   5. het graven, verbreden, verdiepen of dempen van waterlopen zoals rivieren, beken, stromen, kanalen, grachten, sloten en greppels;
   6. het verwijderen van houtgewas, perceelrandbegroeiing of opgaande beplanting;
   7. het aanbrengen van beplanting anders dan het herplanten van gerooide/gevelde houtopstanden.
2. Dit artikel geldt ter plaatse van 'waarde - cultuurlandschappen'.
3. De regels in dit artikel zijn gesteld met het oog op het behoud, het herstel en het bevorderen van de cultuurhistorische waarden en kenmerken van het aangewezen gebied en/of de aanwezige cultuurhistorische waardevolle en kenmerkende (landschaps)elementen.

38.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van 'waarde - cultuurlandschappen' is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit 'waarde - cultuurlandschappen' te verrichten.

38.3 Uitzondering vergunningplicht     

1. Het verbod, bedoeld in artikel 38.2 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. mogen worden uitgevoerd krachtens een reeds verleende vergunning;
   2. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel;
   3. het normale onderhoud betreffen.

38.4 Beoordelingsregels     

1. De omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit 'waarde - cultuurlandschappen' wordt alleen verleend als:
   1. naar het oordeel van het bevoegd gezag geen sprake is van een onevenredige aantasting van de cultuurhistorische waarden en kenmerkende elementen, met dien verstande dat ter beoordeling of daarvan sprake is, advies wordt ingewonnen bij de Adviescommissie Omgevingskwaliteit Eindhoven, of de gemeentelijk cultuurhistorisch adviseur, en/of wordt op grond van een cultuurhistorisch onderzoek vastgesteld dat met het uitvoeren van de werken en werkzaamheden geen onevenredige verstoring plaatsvindt van de ter plaatse aanwezige cultuurhistorische waarden en kenmerkende elementen.

38.5 Aanvraagvereisten     

1. Bij een aanvraag omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 38.1 kan, in aanvulling op het bepaalde in Hoofdstuk 7 van de Omgevingsregeling, ten behoeve van de beoordeling van deze aanvraag door het bevoegd gezag worden bepaald dat een bouwhistorisch of cultuurhistorisch onderzoek wordt ingediend. Dit is in ieder geval aan de orde in het geval dat sprake is van:
   1. ingrijpende verbouwing;
   2. onduidelijkheid van de authenticiteit van onderdelen;
   3. de aanwezigheid van een verouderd onderzoek dat de huidige feitelijke situatie onvoldoende weergeeft;
   4. het bouwhistorisch of cultuurhistorisch onderzoek wordt uitgevoerd door een deskundig bureau.

38.6 Vergunningvoorschriften     

Met het oog op het belang, bedoeld in artikel 38.1 derde lid, kunnen aan een omgevingsvergunning voor een aanlegactiviteit cultuurlandschappen voorschriften worden verbonden.

39.1 Toepassingbereik en oogmerk     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. het verzetten van grond van meer dan 100 m³ of op een diepte van meer dan 60 cm beneden maaiveld, voor zover geen omgevingsvergunning ontgrondingsactiviteit is vereist;
   2. de aanleg van drainage ongeacht de diepte, tenzij het gaat om vervanging van bestaande drainage;
   3. het verlagen van de grondwaterstand anders dan door middel van het graven van sloten of het toepassen van drainagemiddelen, met uitzondering van grondwateronttrekkingen;
   4. het buiten een agrarisch bouwperceel aanbrengen van oppervlakteverhardingen of verharde oppervlakten van meer dan 50 m².
2. Dit artikel geldt ter plaatse van 'overige zone - attentiezone waterhuishouding'.
3. De regels in dit artikel zijn gesteld met het oog op de bescherming van de waterhuishouding en de hydrologische instandhoudingsdoelen van het hierbinnen gelegen Natuur Netwerk Brabant.

39.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van overige zone - attentiezone waterhuishouding is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit overige zone - attentiezone waterhuishouding te verrichten.

39.3 Uitzondering vergunningplicht     

1. Het verbod, bedoeld in artikel 39.2 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. mogen worden uitgevoerd krachtens een reeds verleende vergunning;
   2. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel;
   3. het normale onderhoud en/of beheer betreffen.

39.4 Beoordelingsregels     

De in 39.2 genoemde omgevingsvergunning kan slechts worden verleend, indien de werken of werkzaamheden geen negatieve effecten hebben op de waterhuishouding.

39.5 Advies waterbeheerder     

Het bevoegd gezag verleent de omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een aanlegactiviteit 'overige zone - attentiezone waterhuishouding' slechts nadat advies is ingewonnen bij de waterbeheerder met betrekking tot de vraag of door de ingreep het waterhuishoudkundig belang niet onevenredig wordt aangetast.

40.1 Toepassingsbereik en oogmerk     

1. Dit artikel is van toepassing op een aanlegactiviteit, voor zover die bestaat uit:
   1. het aanbrengen van oppervlakteverhardingen of verharde oppervlakten;
   2. het ophogen van gronden.
2. Dit artikel geldt ter plaatse van 'overige zone - behoud en herstel watersystemen';
3. De regels in dit artikel zijn gesteld met het oog op de verwezenlijking en het behoud, beheer en herstel van watersystemen.

40.2 Vergunningplicht     

Ter plaatse van 'overige zone - behoud en herstel watersystemen' is het verboden zonder omgevingsvergunning een aanlegactiviteit 'overige zone - behoud en herstel watersystemen' te verrichten.

40.3 Uitzondering vergunningplicht     

1. Het verbod, bedoeld in artikel 40.2 geldt niet als de bedoelde activiteiten:
   1. mogen worden uitgevoerd krachtens een reeds verleende vergunning;
   2. reeds in uitvoering zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van dit regelonderdeel;
   3. het normale onderhoud betreffen;
   4. noodzakelijk zijn in verband met het op de functie gerichte beheer of gebuik van de grond;

40.4 Beoordelingsregels     

De in artikel 40.2 genoemde omgevingsvergunning kan slechts worden verleend, indien door de werken en/of werkzaamheden de verwezenlijking of het behoud, beheer en herstel van watersystemen niet in onevenredige mate worden aangetast.

40.5 Advies waterbeheerder     

Het bevoegd gezag verleent de omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een aanlegactiviteit 'overige zone - behoud en herstel watersystemen' slechts nadat advies is ingewonnen bij de waterbeheerder met betrekking tot de vraag of door de ingreep het waterhuishoudkundig belang niet onevenredig wordt aangetast.

42.1 Overgangsrecht bouwwerken     

Een bouwwerk dat op het tijdstip van inwerkingtreding van dit TAM-omgevingsplan aanwezig of in uitvoering is, dan wel gebouwd kan worden krachtens een omgevingsvergunning voor het bouwen, en afwijkt van het plan, mag, mits deze afwijking naar aard en omvang niet wordt vergroot:

1. gedeeltelijk worden vernieuwd of veranderd;
2. na het teniet gaan ten gevolge van een calamiteit geheel worden vernieuwd of veranderd, mits de aanvraag van de omgevingsvergunning voor het bouwen wordt gedaan binnen twee jaar na de dag waarop het bouwwerk is teniet gegaan.

42.2 Afwijken     

Het bevoegd gezag kan eenmalig in afwijking van lid 42.1 een omgevingsvergunning verlenen voor het vergroten van de inhoud van een bouwwerk als bedoeld in lid 42.1 met maximaal 10%.

42.3 Uitzondering op het overgangsrecht bouwwerken     

Lid 42.1 is niet van toepassing op bouwwerken die weliswaar bestaan op het tijdstip van inwerkingtreding van dit TAM-omgevingsplan, maar zijn gebouwd zonder vergunning en in strijd met het daarvoor geldende plan, daaronder begrepen de overgangsbepaling van dat plan.

42.4 Overgangsrecht gebruik     

Het gebruik van grond en bouwwerken dat bestond op het tijdstip van inwerkingtreding van dit TAM-omgevingsplan en hiermee in strijd is, mag worden voortgezet.

42.5 Strijdig gebruik     

Het is verboden het met dit TAM-omgevingsplan strijdige gebruik, bedoeld in lid 42.4, te veranderen of te laten veranderen in een ander met dit TAM-omgevingsplan strijdig gebruik, tenzij door deze verandering de afwijking naar aard en omvang wordt verkleind.

42.6 Verboden gebruik     

Indien het gebruik, bedoeld in lid 42.4, na het tijdstip van inwerkingtreding van dit TAM-omgevingsplan voor een periode langer dan een jaar wordt onderbroken, is het
verboden dit gebruik daarna te hervatten of te laten hervatten.